Month: January 2024

Aksidenti ndodhi në orën 05.05 minuta dhe në vendin që po kalonte motoçikleta e të rinjve nuk kishte trafik, çka i lejonte atyre të ecnin me shpejtësi mbi normat e lejuara në zonë të banuar.

Kristi Manthio dhe Manolis Sarandis të moshës 24 dhe 25 vjeçare humbën jetën si pasojë e aksidentit.

Policia thotë se motoçikleta e dy të rinjve humbi kontrollin dhe u rrëzuan duke u përplasur me një autoveturë e markës “Fiat”, drejtuesi i së cilës pësoi dëmtime të lehta.

Dy të rinjtë u dërguan në spitalin KAT të Athinës por mjekët nuk mundën të bëni asgjë për ti shpëtuar.
Vlen të përmendët se dy të rinjtë nuk kishin vendosur kaskat mbrojtëse në momentin e aksidentit.

Mbrëmjen e djeshme, një ngjarje e pazakontë ka ndodhur në fshatin Gërman të Njësisë Administrative Komsi në Mat.

Një banor i këtij fshati, kishte lënë automjetin pak larg banesës, pasi rruga kishte dëborë e nuk shkonte deri aty.

Por kur është zgjuar në mëngjes, ka vënë re që automjeti nuk ishte aty ku e kishte lënë.

Shtetasi me inicialet V.S., ka bërë denoncim pranë Komisariatit të Policisë Mat dhe kërkon t’i gjendet automjeti.

Artan Sedaras nga fshati Goskovë e Poshtme Korçë denoncon se në nëntor 2023, disa nga bashkëmoshatarët e djalit të tij 12-vjeçar, e kanë shantazhuar, kërcënuar dhe droguar të birin duke e detyruar të vjedhë kursimet e familjes, rreth 65 milionë lekë.

Emisioni “Stop” në Tv Klan ka identifikuar 5 adoleshentët përgjegjës për ngjarjen e rëndë dhe njëri prej tyre, Sandi Gjokasi, pranon përfshirjen e tij dhe të shokëve të tjerë në këtë akt. 4 vijnë nga i njëjti fshat dhe janë bashkëmoshatarë ose pak më të mëdhenj se sa 12-vjeçari, ndërsa njëri prej tyre vjen nga një fshat fqinj.

Babai Artan Sedaras: Mateo ishte, po tjetër?

Dëshmitar Sandi Gjokasi: Mateo, Kopi edhe kaq…

Babai Artan Sedaras: Edhe Romeoja! Tjetër? Atë ditë sikur më the mua edhe për Romeon?

Dëshmitar Sandi Gjokasi: Po bre, të thashë ata të tre, Flori, Mateoja dhe ata… Flori, Mateoja edhe Romeoja dhe Kopi.. tani, unë kaq di…

Babai Artan Sedaras: Edhe ti ishe me ata, apo nuk ishe?

Dëshmitar Sandi Gjokasi: Kam qenë bre shumë herë…

Një nga autorët adoleshentë është nipi i Artanit, kushëriri i 12-vjeçarit dhe ka dyshime se ai kishte dijeni për paratë në kasafortë.

Vetë 12-vjeçari ka treguar me detaje se si shantazhohej, kërcënohej dhe mori kokainë nën presion, më pas u detyrua të paktën 10 herë të vjedhë në kasafortë 65 milionë lekë të vjetra kursime të babait dhe gjyshit të tij.

Gazetari: Si të ndaluan tek ura?

12-vjeçari: Më ndaluan, të pestë më ndaluan në fillim pastaj më kërcënonin me thika, më dhanë kokainë dhe më thanë “po s’e pive këtë do të të vrasim, do të të therim, do të të mbysim, do të të hedhim në lumë”, gjëra kështu dhe pastaj…

Gazetari: Pra në atë kohë që të prisnin tek ura, pra ti shkoje në shtëpi, merrje lekët dhe ata të prisnin poshtë, si ndodhi?

12-vjeçari: Më prisnin atje.

Gazetari: Të prisnin tek ura?

12-vjeçari: Po.

Gazetari: Po çelësin ku e gjete sepse tre çelësa babi tha që i mbante gjyshi?

12-vjeçari: M’i dhanë ata.

Gazetari: T’i dhanë ata çelësat?

12-vjeçari: Po.

Gazetari: Po kushëriri ishte me këta të pestë?

12-vjeçari: Po.

Gazetari: Tek ura të dilnin gjithmonë, te ky vend apo në vende të ndryshme?

12-vjeçari: Te ura.

Gazetari: Po kur u mbaruan lekët që dolën, të kërcënuan, çfarë u the se s’kishte më lekë?

12-vjeçari: U thashë që s’ka më pastaj ikën.

Gazetari: Po djali i xhaxhait çfarë thoshte?

12-vjeçari: Edhe ai më kërcënonte me ata.

Një inxhinier i ri turk i hapësirës humbi jetën në një aksident që ndodhi në Kaliforni të SHBA. Mësohet se personi që humbi jetën në aksidentin me shumë automjete ishte Yiğit Tokbey, djali i madh i artistes Hülya Yiğitalp.

Yiğit Tokbey, i cili punonte si Inxhinier i Lartë Launcher në SpaceX, ishte 31 vjeç.
Trupi i Yiğit Tokbey, një nga tre fëmijët e Hülya Yiğitalp dhe biznesmenit Rıfat Tokbey, do të dërgohet në Turqi për t’u varrosur në Adana pas përfundimit të procedurave.

Mësohet se Tokbey, i cili punon si Inxhinier i Lartë Launch në SpaceX, një kompani amerikane e transportit hapësinor me vendndodhje në Hawthorne, Kaliforni, SHBA, ka mjete të misionit hapësinor si Falcon 9, Falcon Heavy, Starlink, Dragon Cargo dhe Starship.

Zbardhen detaje të reja nga mediat italiane për 30-vjeçarin shqiptar që humbi jetën si pasojë e një aksidenti tragjik. Dorjo Duka, banues në Tiranë humbi jetën natën e 21 Janarit pas përplasjes mes mjetit tip “Fiat” që ai drejtonte dhe një “Mercedesi” në zonën e Pordenones.

“Ai ishte martuar 9 ditë më parë dhe kishte ardhur nga Shqipëria në Itali të shtunën së bashku me motrën e tij për të festuar ditëlindjen e kushërirës së tij”, shkruajnë mediat italiane.

“Duka, një i ri shumë pozitiv, i cili punonte në një kompani ndërtimi dhe ishte shumë i afërt me familjen e tij, la dhimbje të madhe për gruan e tij Irisin, me të cilën ishte martuar më 12 Janar 2024 pas mbi gjashtë vitesh fejesë.

La pas prindërit, një vëlla dhe një motër në pritje të ëmbël të një djali, të emigruar në Belgjikë” vijon më tej shkrimi. Në makinë së bashku me të, raportohet të ketë qenë edhe kushëriri i tij 25-vjeçar, i cili paraqitet jashtë rrezikut për jetën.

NGA: Aurenc Bebja, Francë…Shkrimi në gjuhën frënge i gjeografit Charles Rabot ‘Numërimi i popullsisë që flet shqip, frengjisht, greqisht, sllovenisht dhe gjermanisht në mbretërinë e Italisë’, 1903 – i mbështetur po ashtu në punën e M. H. Raseri, të publikuar në vitin 1902 në ‘Bulletin international de l’Institut de la statistique’, Romë – na sjell disa të dhëna interesante mbi komunitetin shqiptar (arbëresh).

Numërimi është kryer me 10 shkurt të 1901 (40 vite më vonë se censusi i 1861), i cili klasifikon popullsitë sipas gjuhës që përdornin në jetën e përditshme.

Sipas këtij censusi, 252 600 banorë ose 58 208 familje, të cilat banonin në 178 komuna, nuk përdornin italishten si gjuhë komunikimi. Si rrjedhim, komuniteti shqiptar renditej i pari, i ndjekur nga francezët, grekët, sllovenët, gjermanët dhe katalanasit. Gjuha shqipe flitej në 21 564 familje ose prej 90 000 individësh të shpërndarë gjeografikisht në 47 komuna të Italisë jugore dhe të Siçilisë.

Në distriktin e Cozenca-s, në Kalabri, shqiptarët formonin një grup të konsoliduar.

Jetonin aty 9 251 familje (pothuajse 39 000 individë) të vendosur në qytezat e:

• Castrovillar : 5 253 familje në 16 komuna
• Rossano-s : 2 053 familje në 5 komuna
• Cosenza-s : 1 569 familje në 4 komuna
• Paola-s : 484 familje në një komunë

Në 17 prej 26 komunave të distriktit të Cosenza-s, shqiptarët përbënin 2/3 ose të gjithë popullsinë e këtyre zonave lokale. Ndërsa në distriktin e Catanzaro-s, i cili ndodhet në Kalabrinë veriore, jetonin 1 543 familje që flisnin shqip, ose pothuajse 6 570 individë të shpërndarë në 6 komuna (tre në qytezat e Catanzaro-s, dy në Cotrone dhe një në Nicastro).

Pra në Kalabri formohej komuniteti më i madh i popullsisë që fliste shqip në Itali. Gjithsesi kishte komunitete shqiptare të izoluara gjeografikisht në disa provinca të tjera jugore, si për shembull : 55 familje në Abruzzes, 2 121 në Molise, 886 në Campanie, 2 530 në Basilicate dhe 3 290 në Siçili.
Këto 8 882 familje banonin në 27 komuna, ndër të cilat 14 ishin të tëra ose pothuajse të tëra shqiptare, ndërsa 13 të përziera, ku dominonte gjuha italiane.

‘Këta shqiptarë kanë emigruar në Itali në shekullin XV dhe XVI’. Kuptohet se autori e ka fjalën për arbëreshët. Ai shton se që nga ajo kohë, shqiptarët kanë ruajtur me devotshmëri, jo vetëm gjuhën e tyre, por edhe traditat, këngët e tyre kombëtare, madje edhe kostumet, siç e kanë konstatuar dhe vetë turistët, të cilët kanë vizituar fshatin e bukur shqiptar të Piana dei Greci, i cili ndodhet në hyrje të Palermos.

Sipas numërimit të vitit 1861, në Itali jetonin 55 443 shqiptarë. Sipas autorit, mendohet se ky numërim nuk është realizuar i tëri, prandaj në vitin 1901 numri i shqiptarëve del më i lartë.

Në tjetër faktor shpjegues është dhe shkalla e lartë e fertilitetit tek popullsia shqiptare.

Burimi: https://www.darsiani.com/la-gazette/popullsia-e-komunitetit-shqiptar-ne-itali-ne-vitin-1901/

Gazeta greke ‘Protothema.gr’ ka publikuar sot një shkrim të gazetarit francez Edmond Abou, kërkimi i të cilit zbulon se një pjesë e popullsisë në Greqi, para dy shekujsh banohej nga shiqtarët. Në shkrimin me titull “Athina e vitit 1850: Shqiptarë, polakë, maltezë, zjarrvënës dhe të tjerë…”, ‘Protohema’ duke iu referuar kërkimit të gazetarit francez, shkruan se Athina në mesin e shekullit XIX, banohej në një pjesë nga shqiptarët.

Në kapitullin 2 të librit të tij, Abou shkruan se shqiptarët përbëjnë rreth një të katërtën e popullsisë së vendit. Ato gjenden, në shumicën e tyre, në Atikë, në Arkadi (përmend fshatin Pavlica) dhe në Hidër. Abou i përshkruan shqiptarët si një racë të fortë dhe të duruar, të përshtatshëm për bujqësinë ashtu siç janë grekët për tregti. Në romanin e tij të publikuar nga gazeta greke, shqiptarët janë një popullsi e vendosur, ndërsa vllehët janë nomadë dhe mbarështues, punojnë dhe ushqejnë grekët.

Prothema.gr ndalet në një kapitull të romanit, ku gazetari mundohej të shpjegonte gjuhën e shqiptarëve nga e cila nisi kërkimi për banimin e tyre në territoret greke në mesin e shekullit XIX. Protothema në fund ngre disa pikëpyetje lidhur me kërkimin e gazetarit francez.

“Vllehët flenë në qiell të hapur në male, mes kopeve të tyre… Në greqisht, vllehja dhe bariu shënohen me të njëjtën fjalë. Shqiptarët flasin një gjuhë të veçantë që nuk ngatërrohet me asnjë nga idiomat e tjera sllave. Vllehët flasin një lloj latinishte të paqartë të korruptuar.’ Kuptohet, leximi i këtij fragmenti të veçantë nga libri i Abou-t na bëri të mendojmë. Kështu kërkuam më shumë të dhëna për popullsinë e Greqisë në atë kohë.

Sipas të dhënave të regjistrimit zyrtar të vitit 1853, popullsia e vendit tonë në atë kohë ishte 1.042.527 banorë. Për ata që nuk e dinë, shteti grek përbëhej nga Peloponezi, Greqia Qendrore (kufijtë në veri u përcaktuan nga Linja Pagasitikos – Amvrakikos, nga Gjiri i Sourpi në Thesali, në Menidi në Etoloakarnania dhe pak më në veri), Sporadet Veriore, Oinousses të Messinisë, Elafonissos dhe Cyclades, me Eschati, në jug të Thira, që është ishulli i fundit grek në jug).

A ka mundësi që Abou të ketë bërë brenda dy viteve, 1852 – 1854, me mjetet dhe kushtet e kohës, udhëtime në të gjitha këto vende dhe të bëjë një numërim të “shqiptarëve”? Ndoshta ishte e pamundur. Prandaj referimi i tij se ¼ e popullsisë janë “shqiptarë” është i gabuar. Po kush ishin “shqiptarët” e Abou? Natyrisht këta janë arvanitasit pasi zonat ku ata kanë jetuar, sipas Abou, kanë qenë Atika (shih Mesogeia etj.), Hidra dhe Arkadia. Arvanitasit e Peloponezit i jemi referuar gjerësisht në artikujt tanë të ndryshëm”, shkruan gazeta greke.

Kush është Edmond Abou?

Një nga të huajt që vizitoi Greqinë pak vite pas çlirimit të saj ishte shkrimtari, akademiku dhe gazetari francez Edmond Abou (Edmond Francois Valentin About, 1828–1885). Ai erdhi në vendin tonë si bursist i Shkollës Franceze dhe u vendos në Athinë. Qëndroi në Greqi deri në vitin 1854. Ai udhëtoi në të gjithë vendin tonë të vogël në atë kohë dhe duke u kthyer në Paris, botoi në vitin 1855 veprën e tij ‘Greqia e Otto-s’, duke ngjallur një stuhi reagimesh. Në vitin 1856 botoi romanin e tij “Mbreti i maleve”, i cili gjithashtu bëri bujë. Në të njëjtën kohë ai filloi të shkruante artikuj për gazetën “Le Figaro”. Më pas mori drejtimin e gazetës “Shek.

Marrë dhe përshtatur nga Protothema.gr

Gjuha e gjaku nuk harrohen, kthimi në kombin e të parëve është parësor, dashuria për tokën e të parëve nuk mungojnë, përhapja në masë e të gjithëve që u asimiluan janë vetëm disa nga ëndërrat që pret t’i bëjë realitet shqiptari Amar Skrijelji, nga Sanxhaku.

Në një intervistë ekskluzive për një medium nga Kosova, Shkrijelji vendosi ta realizoj m’e gazetën Neutral, në bashkëpunim edhe me shqiptaren nga Saxhaku, Amina Nuraj.

Poshtë e keni intervistën e plotë:

Neutral: Si është situata në Sanxhak nga këndvështrimi juaj, a janë zgjuar njerëzit nga ëndrra e quajtur asimilim?

AMAR SHKRIJELJ: Mendoj se njerëzit në Sanxhak po ndërgjegjësohen dalëngadalë për rrënjët e tyre dhe se e vërteta e vërtetë po zbulohet gjithnjë e më shumë dhe njohja se kush ishin paraardhësit e tyre, e gjitha kjo falë jush dhe aktit tuaj heroik që keni filluar 11 vjet më parë.

Neutral: Ndihesh si shqiptar apo boshnjak?

​AMAR SHKRIJELJ: Të parët e mi ishin shqiptarët, unë nuk mund të jem tjetër veçse një shqiptar, një shqiptar krenar!

Neutral: Kush të ka mësuar historinë shqiptare? Sepse ju jeni të ndaluar nga shteti të mësoni për historinë shqiptare, siç e din edhe vet?

AMAR SHKRIJELJ: Po, sigurisht, kjo është dhimbja jonë më e madhe sepse kështu na ndanë nga kombi ynë i vërtetë. Babai më ka mësuar, por kam kërkuar edhe në internet, në libra, aq sa kam mundur. Ka edhe foto të vjetra të gjyshërve dhe stërgjyshërve tanë, edhe mos mi lexu as nje liber nga ato foto mund të shihni kush ishim dhe çfarë jemi. Sepse plisin veq shqiptart e kan.

Neutral: Jeni i vetmi që ndiheni si shqiptar në familjen tuaj?

​AMAR SHKRIJELJ: JO, krejt familja ime…

Neutral: Si është të jesh shqiptar në Sanxhak?

AMAR SHKRIJELJ: Të jesh shqiptar në Sanxhak është vërtet bukur, do të doja që më shumë prej tyre të krenohen me origjinën e tyre dhe të zbulojnë se kush janë dhe çfarë janë. Po ,fale teje jena shum gati sepse puna jote eshte diqka e veqant. Mos me ko ti ,nuk ishum as na.

Neutral: A dëshironi që Sanxhaku të kthehej atje ku ishte dikur (tek nënë Shqipëri) apo të qëndronte nën pushtimin serb?

AMAR SHKRIJELJ: Sigurisht që po! Por duhet shumë guxim dhe djersë. Cili fëmijë nuk do të donte të ishte bashkë me nënën e tij?

Neutral: Si ndihesh kur shihni flamurin e bukur kuq e zi?

AMAR SHKRIJELJ: Shumë krenarë, është shumë bukur të shohësh flamurin tone kur fluturon lart!

Neutral: Cilat janë dëshirat tuaja, do të dëshironit të studioni në Kosovë dhe të mësoni gjuhën e nënës suaj (shqipe)?

AMAR SHKRIJELJ: Sigurisht që do të doja të studioja dhe të mësoja gjuhën time, do të doja ta flisja atë si paraardhësit e mi, sidomos nëse do të kisha mundësi të bëja diçka të tillë. Sepse edhe 100 vjet me kalu,gjaku uj nuk bohet!

Neutral: Dhe së fundi, çka po mendoni kush ka më shumë të drejta, shqiptarët e Sanxhakut, apo serbët në Republikën e Kosovës?

AMAR SHKRIJELJ: Mendoj se serbët në Kosovë e kanë, sepse shumë shqiptarë në Sanxhak janë të kërcënuar në lidhje me deklarimin dhe zbulimin e identitetit të tyre të vërtetë. Sepse në pjesën veriore të Republikës së Kosovës ka flamuj serb, ndërsa fëmijët e Sanxhakut arrestohen për shkak të flamurit shqiptar. Intervistoi, Amina Nuraj, për gazetën Neutral

Gazeta “The Journal Junior”, shtojca ditore e “The Minneapolis Journal”, më 31 gusht 1901 ka botuar një artikull për Greqinë dhe shqiptarët.Por, në artikull ceket se nxënësit nuk kuptonin asnjë fjalë në greqisht, që ishte gjuhë e huaj për ta,ky është rast më i rrallë meqë greqishtja nuk njihej fare dhe atë afër kryeqytetit të shtetit.

Në këtë artikull thuhet se korrespondenti ka vërejtur një ngjarje “kureshtare”, 12 milje (19.3 kilometra) larg nga Athina.

Fala është për fshatin Salesi dhe mësuesen që ishte caktuar të jepte mësim aty. Por, në artikull ceket se nxënësit nuk kuptonin asnjë fjalë në greqisht, që ishte gjuhë e huaj për ta. Prandaj, ajo njofton autoritetet që të dërgojnë përkthyesin për ta “shpëtuar” atë!

Në shkrim thuhet se është gjë e rëndomtë në Greqi që në fshatra të flitet veç shqipja, porse ky është rast më i rrallë meqë greqishtja nuk njihej fare dhe atë afër kryeqytetit të shtetit.

Në një portal e lexova këtë : “Simply say—that Paionian is a Mediterranean language, spoken for centuries” – “Thuaj thjesht – që gjuha Pajone ishte një gjuhë Mesdhetare e folur me shekuj “

Nëse ishte Mesdhetare , mund të shtojmë edhe këte që ishte pellazgjike , por ishte gjuhë Pajone , gjuhë të cilën e kanë folur të gjithë të tjerët që ishin për rreth tyre .

Pajonët ishi disa fise të pavarura, të bashkuara më vonë ndër urdhërat e një mbreti. Oh , sa pak dihet për mënyren e jetesës së tyre dhe zakoneve të trashëguara nga lashtësia. Ata e kishin kultin e Dionisit të cilin e quanin Dyalus dhe Dryalus, ashtu që Herodoti i përmendte si Thrakas. Ai gjithashtu shkruante që gratë Pajone dhe ato të tjerat thrakase e adhuronin Mbretëreshën Artemisa .

Ata adhuronin Diellin në formën e një disku të vogël të rrumbullakët të fiksuar në majë të një poli. Gjuha e tyre ishte e ngjashme me gjuhën Myzejene (indicate the affinity of their language with Mysian ). ( Mos e harroni shpërnguljen e myzëve në Myzeqenë e sotme në Shqiperi ).

Ata pinin birrë elbi dhe visheshin me rroba të bëra nga bimët të ndryshme. Vendi ishte i pasur në ari dhe një lloj bitumi prej druri (ose guri, i cili shpërthen në një flakë kur ishte në kontakt me ujin) të quajtur tanrivoc (ose tarimi ?).

Edhe pse sipas shkollarëve thuhet që ka mbetur pak nga gjuha e tyre ,Wilhelm Tomashek dhe Paul Kretschmer thonë që ata fliteshin ilirisht, ndërsa një studiues tjetër Dimitar Dečev anon kah thrakishtja. Por tek e fundit , ndryshimi shumë i vogël në mes thrakishtes dhe ilirishtes. !

Gruaj e bukur Paejone mbante një shtambë në kokë, kur e çonte kalin për të pirë ujë , ishte e veshur me rroba nga liri dhe kishte dëshirë që të tjerët të pyetshin se kush ishte ajo.

Me shekuj më vonë të nënshtruar nga Diokleciani , Pajonia dhe Pelagonia e formonin regjionin Makedonia Secunda ose Makedonia Salutaris që i takonin Prefektures së Ilirikut (Praetorian prefecture of Illyricum )

Përsëri për gjuhën e tyre , thuhet se gjuah pajone ishte e ngjashme me të gjuhën e të parëve të Frigjëve – Brygget.

(Some modern scholars consider the Paionians to have been of either Thracian,[15] or of mixed Thraco-Illyrian origins.[16] Some of the names of the Paionians are also definitely Hellenic (Lycceius, Ariston, Audoleon), although relatively little is known about them.[17] Linguistically, the very small number of surviving words in the Paeonian language have been variously connected to its neighboring languages – Illyrian and Thracian;)

Nuk e di pse kaq shumë hamenden shkollarët dhe studiuesit e ndryshëm dhe kurrsesi të shkruajnë që gjuha e tyre është gjuha e sotme shqipe.

Ju lutem që të më arsyetoni se pse poe shkruaj në anglishte ashut si e gjeta : “Paionian—which was spoken in Illyria (or possibly Thrace) some 2,200 years ago—is one of many languages that have survived only as fragments. Other examples include Sicel (spoken by an indigenous tribe at least 2,800 years ago in ancient Sicily) and Raetic (spoken by inhabitants of the Eastern Alps at least 2,400 years ago). We know about them mostly because some ancient Roman or Greek author scribbled down a few scraps of vocabulary—or because some words were found on archaeological trinkets, such as coins, shovels and wine tankards. Linguists sometimes refer to these dialects as “ruinous languages,” a term that suggests you’ll invoke an ancient curse if you speak them. Trust me, you won’t.”

Pra gjuhë Ilire , Iliro-Thrakase e folur edhe nga Sicelet ( popull vendor i Sicilisë para 2800 viteve ) , nga Retët ( banorët vendor ilir të Alpeve lindore të Zvicres pra 2400 viteve ). O zot!

Paionia; Paionët (Paeonians) ose Peonët ishin fise ilire që banonin në luginën e sipërme të Vardarit dhe në kufi me Dardanët. Në drejtim të lindjes ata shtriheshin deri te lumi Struma, (Bullgari) por dhe më tej. Përmenden për herë të parë nga Homeri, si aleatë të Trojanëve dhe në mbrojtje të Helenës në luftën kundër Akejve. Në gjysmën e parë të shek. IV para erës së re, Paionët krijuan mbretërinë e tyre, e cila u detyrua t‘u bëjë ballë për shumë kohë sulmeve të maqedonasve.

Principatat e Paionëve u përqendruan në mbretëri duke u shtrirë pranë lumenjve Vardar dhe Struma dhe në disa kohë edhe më tutje se kaq. Nga perëndimiPaionia përfshinte edhe Pelagoninë, hapësirën mbi liqenin e Ohrit dhe të Prespës. Qyteti kryesor i mbretërve paionianë ishte Bylazora (Veleshi i sotëm në Maqedoni -FYROM) pranë lumit Aksios, sot Vardar.

Më vonë, vendqendrimi i mbretërve kaloi në Stobi (në Pusto Gradskon e sotëm). Ekziston mendimi se qyteti i lashtë ilir i Damastionit, të ketë qenë përfshirë në mbretërinë e Paionisë. Ky mendim gjen mbështetje edhe nga monedhat e shumta prej argjendi të shek. IV-III para erës së re, që mbajnë mbishkrimin DAMASTION dhe që klasifikohen se i përkasin mbretërisë së Paionisë.

Paionët u bashkuan me ilirët e tjerë dhe i bënë qëndresë ekspansionit të Maqedonisë drejt veriut. Në vitin 360-359 para Krishtit, fiset jugore të Paionisë filluan mësymjen kundër Maqedonisë, me shpresën e ndonjë sulmi të mundshëm edhe nga viset e tjera të Ilirisë. Mbreti i Maqedonisë, Filipi II krijoi një ushtri dhe u mundua t‘i parandalonte pushtimet e mundshme nga ana e ilirëve dhe nga mësymjet e paionëve.

Paionët krijuan dinastinë e tyre e njohur si mbretëria ilire e Paionisë, qysh nga fillimi i shek. IV para erës së re. Dinastia mbretërore e Paionisë u bë e njohur dhe pati vazhdimësi për më se një shekull(MBRETËR ILIRË, 2400 VJET Më PARË, NË MAQEDONINË E SOTME- Në librin “Ilirët”, të historianit bashkëkohor anglez, John Wilkes, përkthyer edhe në shqip (2005)

Në fund një përshëndetje me një tufë lulesh pajone , që rrjedhin nga ai regjion e që njihen dhe kultivohen në mbarë botën

The peony or paeonyis a flowering plant in the genus Paeonia, the only genus in the family Paeoniaceae.

Fahri Xharra,18.04.17
Gjakovë