Lajme Flesh

Jola Hysaj dy ditë më parë është emëruar drejtuesja e re e Agjencisë Kombëtare të Turizmit (AKT).

Hysaj, e cila më pàrë ka mbajtur detyrën e Sekretares për Marrëdhëniet me Publikun në Partinë Demokratike.

Ish-sekretarja e PD dha dorëheqjen nga ky funksion në mars të vitit 2026. Ajo zëvendëson Zana Çelën, e cila drejtonte Agjencinë Kombëtare të Turizmit që prej 9 shkurtit 2023.

Emërimi i Hysajt pritet të ndezë debat në skenën politike, pasi vjen pas angazhimit të saj të mëparshëm në Partinë Demokratike.

Ndoshta kjo lëvizje mund të shihet si një tjetër përpjekje e kryeministrit Edi Rama për të afruar në administratë figura që më parë kanë mbajtur funksione në opozitë./Piranjat

Një vendvarrim në Lezhë do të kushtojë 25 mijë lekë (të reja). Vendimi është miratuar nga Këshilli Bashkiak dhe pritet të hyjë në fuqi pasi të marrë miratimin e prefektit.

Me këtë vendim, në varrezat publike nuk do të ketë më varrime pa lejen e Bashkisë. Familjarët do të duhet të paraqiten pranë njësive administrative certifikatën e vdekjes për të marrë autorizimin dhe për të kryer pagesën përkatëse.

Nga tarifa do të përjashtohen familjet në nevojë. Vendi i varrit nuk do të zgjidhet më sipas preferencave por do të caktohet nga Bashkia, sipas planit për hapësirat e lira. Çdo varrim do të regjistrohet në regjistrin elektronik, ndërsa zhvarrimet do të lejohen vetëm në rastet e parashikuara nga ligji.

Po ashtu, ndërtimi i varreve familjare, vendosja e monumenteve apo çdo ndërhyrje tjetër në varreza do behet me leje te posaçme.

Sipas kryebashkiakut Pjerin Ndreu, rregullorja synon t’i japë fund abuzimeve të konstatuara ndër vite me ndarjen dhe shitjen e hapësirave për varre.

“Do të bëjmë identifikim të plotë. Nëse janë bërë varre familjare para këtij projektvendimi, ata persona duhet të vërtetojnë se duhet per nevojat familjare por por nëse ai vendvarrim shitet me 4 mijë euro ne treg te zi, kjo nuk do të tolerohet më nga bashkia”, tha Ndreu.

Qeveria ka miratuar organizimin dhe zhvillimit të programit “PAS SHKOLLE”, një veprimtari, që do të zhvillohet jashtë orarit mësimor të detyruar me të gjithë nxënësit e regjistruar në 500 shkolla 9-vjeçare dhe të mesme në vend. Përveç ndihmës në kryerjen e detyrave të shtëpisë, nxënësit do të kenë mundësi të angazhohen në një gamë më të gjerë aktivitetesh sportive, artistike dhe kulturore.

Vendimi i qeverisë ka përcaktuar kategoritë dhe kriteret për përzgjedhjen e trajnuesve, mënyrën e aplikimit, dokumentacionin që paraqesin si edhe mënyrën e përzgjedhjes. Pagesa për çdo orë për trajnuesit është 1 000 lekë. Kërkesa për aplikim për t’u angazhuar në programin “Pas shkolle” për mësuesin e klasifikuar në portalin “Mësues për Shqipërinë”, do të kryhet në rrugë elektronike.

V E N D I M PËR MIRATIMIN E ORGANIZIMIT DHE ZHVILLIMIT TË PROGRAMIT “PAS SHKOLLE” TË KATEGORIVE, KRITEREVE DHE MËNYRËS SË PËRZGJEDHJES, SHPËRBLIMIT TË TRAJNUESVE, SI DHE MËNYRËS SË FINANCIMIT TË KËTIJ PROGRAMI

Në mbështetje të nenit 100 të Kushtetutës dhe të pikës 3, të nenit 47/1, të ligjit nr.69/2012, “Për sistemin arsimor parauniversitar në Republikën e Shqipërisë”, të ndryshuar, me propozimin e ministrit të Arsimit, Këshilli i Ministrave

V E N D O S I:

I. ORGANIZIMI DHE zhvilliMI i programit “pas shkolle”

1. Programi “pas shkolle” është i organizuar dhe i strukturuar në veprimtari, që zhvillohen jashtë orarit mësimor të detyruar dhe ka për qëllim përforcimin e të nxënit dhe zhvillimin gjithëpërfshirës të aftësive edukative, sociale, sportive, kulturore dhe krijuese të nxënësve.

2. Programi “pas shkolle” realizohet për nxënësit e regjistruar në institucionet arsimore parauniversitare publike të arsimit bazë dhe të arsimit të mesëm të lartë.

II. KATEGORITË dhe kriteret e TRAJNUESVE

1. Programi “pas shkolle” për veprimtaritë që lidhen me mbështetjen dhe përforcimin e të nxënit, të cilat synojnë konsolidimin e njohurive, aftësive, zhvillimin e kompetencave dhe përmirësimin e arritjeve të nxënësve, zhvillohen nga trajnuesit, të cilët ndahen në kategoritë e mëposhtme:

a) Mësuesi i punësuar në institucionet arsimore parauniversitare publike, me kontratë me kohëzgjatje të pacaktuar apo me kohëzgjatje të caktuar;
b) Individi, i cili plotëson kriteret e përcaktuara në legjislacionin në fuqi për ushtrimin e profesionit të mësuesit, i është nënshtruar provimit të portalit “Mësues për Shqipërinë”, sipas akteve të posaçme që rregullojnë procedurën e konkurrimit në këtë portal dhe ndodhet në listë pritjeje për një vend të lirë pune në institucionet arsimore parauniversitare publike;
c) Individi, i cili ka mbushur moshën e pensionit të pleqërisë dhe ka ushtruar më parë mësimdhënie në institucionet arsimore publike;
ç) Individi, që është diplomuar në fushën e mësuesisë apo në fusha të përafërta në një program të ciklit të dytë të studimeve, në institucione të arsimit të lartë në Republikën e Shqipërisë apo në institucione të huaja të arsimit të lartë, për të cilin është njohur dhe është njësuar diploma e huaj, bazuar në përcaktimet e legjislacionit në fuqi.

2. Programi “pas shkolle”, për veprimtaritë që lidhen me zhvillimin e aftësive artistike, kulturore, krijuese dhe praktike të nxënësve, zhvillohet nga trajnuesit, të cilët ndahen në kategoritë e mëposhtme:

a) Mësuesi, i cili ushtron profesionin e mësuesit në profilet artistike, i punësuar në institucionet arsimore parauniversitare publike, me kontratë me kohëzgjatje të pacaktuar apo me kohëzgjatje të caktuar;
b) Individi, i cili plotëson kriteret e përcaktuara në legjislacionin në fuqi për ushtrimin e profesionit të mësuesit në profilet artistike, i është nënshtruar provimit të portalit “Mësues për Shqipërinë”, sipas akteve të posaçme që rregullojnë procedurën e konkurrimit në këtë portal dhe ndodhet në listë pritjeje për një vend të lirë pune në institucionet arsimore parauniversitare publike;
c) Individi, i cili ka mbushur moshën e pensionit të pleqërisë dhe ka ushtruar më parë mësimdhënien në profilet artistike në institucionet arsimore publike ose ka ushtruar profesionin në këto profile në institucionet kulturore publike;
ç) Individi, i cili është diplomuar në fushën e mësuesisë apo në programe studimi të ngjashme ose të përafërta me fushën/lëndën e mësimdhënies në arsimin parauniversitar në profilet artistike, në institucione të arsimit të lartë në Republikën e Shqipërisë apo institucione të huaja të arsimit të lartë, për të cilin është njohur dhe është njësuar diploma e huaj, bazuar në përcaktimet e legjislacionit në fuqi;
d) Individi, i cili ka përfunduar një program studimi të ciklit të dytë në fushën e arteve;
dh) Artizanë të mjeshtërive të ndryshme të dijebërjes dhe zejeve, të regjistruar në Regjistrin Kombëtar të Bartësve të Folklorit ose në Regjistrin e Vlerave të Trashëgimisë Jomateriale.

III. APLIKIMI I KANDIDATËVE PËR TRAJNUES

1. Agjencia Kombëtare e Arsimit Parauniversitar shpall në faqen zyrtare thirrjen për aplikim për kandidatët për trajnues për t’u angazhuar në programin “pas shkolle”.

2. Kandidatët për trajnues kanë të drejtë të aplikojnë brenda 10 (dhjetë) ditëve nga data e publikimit të shpalljes, sipas përcaktimeve të pikës 1, të këtij kreu.

3. Kandidati, i cili ushtron profesionin e mësuesit, sipas përcaktimit të shkronjës “a”, të pikës 1, dhe të shkronjës “a”, të pikës 2, të kreut II, të këtij vendimi, aplikon për t’u angazhuar në programin “pas shkolle” në Sistemin e Menaxhimit të Informacionit Parauniversitar (SMIP).

4. Kandidati, sipas përcaktimit të shkronjës “b”, të pikës 1, dhe të shkronjës “b”, të pikës 2, të kreut II, të këtij vendimi, aplikon për t’u angazhuar në programin “pas shkolle”, duke përzgjedhur opsionin përkatës në shërbimin elektronik “aplikim për konkurrim për punësim”, “Mësues për Shqipërinë”, në portalin “e-Albania”.

5. Kandidatët për trajnues të kategorive të tjera, të përcaktuara në pikat 1 dhe 2, të kreut II, të këtij vendimi, dorëzojnë dosjen e aplikimit në zyrën vendore të arsimit parauniversitar (në vijim ZVAP), nën juridiksionin e së cilës ndodhet institucioni arsimor.

6. Të dhënat elektronike të dosjes për aplikimin e kandidatëve, sipas përcaktimit të shkronjave “a” dhe “b”, të pikave 1 dhe 2, të kreut II, të këtij vendimi, merren përmes ndërveprimit nga SMIP-ja ose nga portali “Mësues për Shqipërinë”.

7. Dosja e aplikimit për kandidatët, sipas përcaktimit të shkronjave “c”, “ç” dhe “d”, të pikës 2, të kreut II, të këtij vendimi, përmban dokumentacionin e mëposhtëm:

a) Kopjen e diplomës/ave të arsimit të lartë dhe listës së notave/suplement i diplomës;
b) Vërtetimin mjeko-ligjor;
c) Certifikatën e gjendjes gjyqësore (dëshmi penaliteti);
ç) Vërtetimin nga prokuroria, që kandidati nuk është në ndjekje penale për kryerjen e një vepre penale;
d) Vërtetimin nga gjykata, që kandidati nuk është i dënuar me vendim gjyqësor të formës së prerë për kryerjen e një vepre penale;
dh) Kopjen e certifikatave/dëshmive për trajnime të kryera (nëse ka);
e) Deklaratën nga kandidati për autorizimin e institucionit arsimor, që të shqyrtojë vërtetësinë e dokumenteve të paraqitura;
ë) Vërtetimin e pensionit për kandidatët, sipas përcaktimit të shkronjës “c”, të pikës 2, të kreut II, të këtij vendimi.

8. Dosja e aplikimit për kandidatët, sipas përcaktimit të shkronjës “dh”, të pikës 2, të kreut II, përmban dokumentacionin e mëposhtëm:

a) Vërtetimin e lëshuar nga Qendra Kombëtare e Veprimtarive Tradicionale, që janë pjesë e Regjistrit Kombëtar të Bartësve të Folklorit ose Regjistrit të Vlerave të Trashëgimisë Jomateriale;
b) Certifikatën e gjendjes gjyqësore (dëshmi penaliteti);
c) Vërtetimin nga prokuroria, që kandidati nuk është në ndjekje penale për kryerjen e një vepre penale;
ç) Vërtetimin nga gjykata, që kandidati nuk është i dënuar me vendim gjyqësor të formës së prerë për kryerjen e një vepre penale;
d) Kopjen e certifikatave/dëshmive për trajnime të kryera (nëse ka);
dh) Deklaratën nga kandidati për autorizimin e institucionit arsimor, që të shqyrtojë vërtetësinë e dokumenteve të paraqitura.

IV. MËNYRA E PËRZGJEDHJES SË TRAJNUESVE

1. Kandidatëve, mësues të arsimit fillor, të punësuar në institucionin arsimor parauniversitar publik përkatës, u jepet përparësi për angazhimin në programin “pas shkolle”, që zhvillohet në klasat e arsimit fillor, për veprimtaritë që lidhen me mbështetjen dhe përforcimin e të nxënit. Në mungesë të kandidatit të interesuar, kanë të drejtë të aplikojnë për t’u angazhuar në programin “pas shkolle” mësuesit e arsimit të mesëm të ulët të institucionin arsimor parauniversitar publik përkatës.

2. Kandidatëve, mësues të profileve përkatëse, sipas veprimtarive, të punësuar në institucionin arsimor parauniversitar publik përkatës, u jepet përparësi për angazhimin në programin “pas shkolle”, që zhvillohet në arsimin e mesëm të ulët, për veprimtaritë që lidhen me zhvillimin e aftësive artistike, kulturore, krijuese dhe praktike të nxënësve.

3. Kandidatët e përcaktuar në pikat 1 dhe 2, të këtij kreu, kanë të drejtë të aplikojnë vetëm në institucionin arsimor parauniversitar publik, në të cilin janë të punësuar.

4. Pikëzimi i dosjeve dhe përzgjedhja e kandidatit, të përcaktuar në shkronjën “a”, të pikës 1, dhe në shkronjën “a”, të pikës 2, të kreut II, të këtij vendimi, të punësuar në institucionin arsimor parauniversitar publik përkatës, bëhet nga një komision në nivel shkolle, me 3 (tre) anëtarë me përbërje, si më poshtë:

a) Drejtori i shkollës;
b) Një mësues i zgjedhur nga këshilli i mësuesve;
c) Kryetari i këshillit të prindërve të institucionit.

5. Në rast se numri i aplikimeve është më i ulët se numri i kërkuar nga institucioni arsimor parauniversitar publik, drejtori i shkollës përcjell me shkresë zyrtare në ZVAP kërkesën për plotësimin e vendeve të lira.

6. Kandidati që ka konkurruar në portalin “Mësues për Shqipërinë”, të përcaktuar në shkronjën “b”, të pikës 1, dhe në shkronjën “b”, të pikës 2, të kreut II, të këtij vendimi, përzgjidhet në përputhje me profilin e mësuesit të kërkuar nga institucioni arsimor, duke respektuar renditjen e tyre në portal, sipas pikëve totale të fituara. Procedura për angazhimin e trajnuesit kryhet nga komisioni ad hoc i ngritur nga ZVAP-ja, i cili përbëhet nga drejtuesi i ZVAP-së dhe nga dy anëtarë.

7. Pikëzimi i dosjeve për kandidatët e përcaktuar në shkronjat “c” dhe “ç”, të pikës 1, dhe në shkronjat “c”, “ç”, “d” dhe “dh”, të pikës 2, të kreut II, të këtij vendimi, bëhet nga një komision vlerësimi ad hoc i ngritur nga zyra vendore e arsimit parauniversitar, i cili përbëhet nga 3 (tre) anëtarë, nga të cilët dy janë përfaqësues të zyrës vendore arsimore parauniversitare dhe 1 (një) përfaqësues nga drejtoria rajonale arsimore parauniversitare.

8. Anëtarët e komisionit të vlerësimit nuk marrin pjesë në shqyrtimin dhe vlerësimin e dosjeve të personave me të cilët kanë konflikt interesi. Deklarimi dhe konstatimi i konfliktit të interesit bëhet sipas procedurave të përcaktuara në legjislacionin në fuqi për konfliktin e interesit.

9. Komisioni i vlerësimit kryen vlerësimin dhe pikëzimin e dosjes së kandidatit, sipas kritereve dhe metodologjisë, të përcaktuar me urdhër të ministrit përgjegjës për arsimin.

10. Vendimet e komisionit merren me shumicën e të gjithë anëtarëve.

11. Përzgjedhja e kandidatëve të përcaktuar në pikën 6, të këtij kreu, bëhet sipas renditjes në pikat 1 dhe 2, të kreut II, të këtij vendimi.

12. Procedura e ankimimit bëhet sipas përcaktimeve të Kodit të Procedurave Administrative.

13. Në rast mungese të kandidatit ose largimit të tij, Agjencia Kombëtare e Arsimit Parauniversitar rishpall thirrjen për trajnues, në kuadër të programit “pas shkolle”.

14. Pas përzgjedhjes së trajnuesit, lidhet kontrata e shërbimit ndërmjet tij dhe institucionit arsimor parauniversitar, ku trajnuesi angazhohet për programin “pas shkolle”.

V. MËNYRA E FINANCIMIT dhe shpërblimi i trajnuesve PëR PROGRAMIn “PAS SHKOLLE”

1. Programi “pas shkolle” financohet nga fondi buxhetor i miratuar për këtë qëllim, për çdo vit buxhetor, nëpërmjet akordimit të fondeve për zyrat vendore të arsimit parauniversitar për realizimin e këtij programi.

2. Shpërblimi i trajnuesve të programit “pas shkolle” trajtohet si pagesë për shërbim të veçantë arsimor, të kryer jashtë detyrimeve, që rrjedhin nga kontrata e punës.

3. Për shkollat me status të veçantë, fondi për pagesën e mësuesve të angazhuar në program akordohet drejtpërdrejt në buxhetin e institucionit arsimor përkatës.

4. Pagesa për çdo orë për zbatimin e programit “pas shkolle” për trajnuesit, për veprimtaritë që zhvillohen jashtë orarit mësimor të detyruar, është 1 000 (një mijë) lekë. Shpërblimi për realizimin e programit “pas shkolle”, për trajnuesit e punësuar në institucionet parauniversitare publike, nuk përbën pjesë të pagës mujore dhe nuk ndikon në ngarkesën mësimore të detyrueshme.

VI. MONITORIMI, RAPORTIMI DHE ADMINISTRIMI I DOKUMENTACIONIT

1. Institucioni arsimor parauniversitar publik mban dokumentacionin përkatës për zhvillimin e veprimtarive, pjesëmarrjen e nxënësve dhe realizimin e orëve, sipas formatit të miratuar nga Agjencia Kombëtare e Arsimit Parauniversitar.

2. Institucioni arsimor parauniversitar publik administron portofolin digjital të arritjeve të nxënësve pjesëmarrës në programin “pas shkolle”.

3. ZVAP-ja raporton periodikisht në drejtorinë rajonale të arsimit parauniversitar për realizimin e programit “pas shkolle”, përfshirë numrin e institucioneve arsimore përfituese, numrin e trajnuesve, numrin e nxënësve pjesëmarrës, veprimtaritë e zhvilluara dhe realizimin e fondit të akorduar.

4. Drejtoria rajonale e arsimit parauniversitar monitoron realizimin e programit “pas shkolle” dhe raporton periodikisht në Agjencinë Kombëtare të Arsimit Parauniversitar, e cila raporton në ministrinë përgjegjëse për arsimin.

5. Realizimi i programit “pas shkolle” është objekt monitorimi dhe kontrolli nga drejtoritë rajonale të arsimit parauniversitar dhe nga Agjencia Kombëtare e Arsimit Parauniversitar.

6. Zbatimi i programit “pas shkolle” vlerësohet mbi bazën e treguesve që lidhen me numrin e institucioneve arsimore përfituese, numrin e trajnuesve, numrin dhe frekuentimin e nxënësve pjesëmarrës, realizimin e veprimtarive, nivelin e përdorimit të fondit, shtrirjen territoriale dhe rezultatet e arritura.

VII. DISPOZITA TË FUNDIT

1. Përjashtimisht, për vitin shkollor 2026-2027, kërkesa për aplikim për t’u angazhuar në programin “pas shkolle” për mësuesin e klasifikuar në portalin “Mësues për Shqipërinë”, kryhet në rrugë elektronike.

2. Vendimi nr.606, datë 14.9.2022, i Këshillit të Ministrave “Për zbatimin e programit “pas shkolle””, i ndryshuar, shfuqizohet.

3. Ngarkohen Ministria e Arsimit, Agjencia Kombëtare e Arsimit Parauniversitar, drejtoritë rajonale të arsimit parauniversitar, zyrat vendore të arsimit parauniversitar dhe institucionet arsimore parauniversitare publike për zbatimin e këtij vendimi.

Ky vendim hyn në fuqi pas botimit në “Fletoren zyrtare”.

Polonia ka reaguar ashpër pas sulmit të fundit rus në Ukrainë, ku si pasojë një raketë ka rënë edhe në vendin fqinj të Ukrainës. Ma qenë Ministri i Jashtëm polak i cili ka bërë me dije se në rast të një sulmi rus ndaj Polonisë, Varshava do të përgjigjej “me ose pa NATO-n”. Radoslaë Sikorski foli në një intervistë për BBC-në pasi një raketë ruse, ra në tokën polake.

“Në Poloni, ne i kemi rezistuar Rusisë për 500 vjet dhe nuk do të ndalemi tani”, shtoi ministri. Vladimir Putin, tha ai, “nuk është realisht i aftë të nisë një sulm frontal ndaj NATO-s”. “Ajo që ai është i aftë të bëjë është një lloj provokimi që, sipas tij, u tregon evropianëve lindorë se NATO është patetike dhe nuk do të reagojë”, deklaroi Sikorski, “por ne do të reagojmë”.

Sakaq, komandanti Suprem i Forcave Aleate të NATO-s për Evropën, Gjenerali Alexus G. Grynkewich, foli me Shefin e Shtabit të Përgjithshëm polak, Gjeneralin Wieslaw Kukulan, për të diskutuar përgjigjen ndaj raketës ruse që ra në territorin polak, tha një zëdhënës i selisë ushtarake të NATO-s. “NATO dhe Polonia kanë aktivizuar mbrojtjen e tyre ajrore dhe tokësore” në përgjigje të hyrjes së raketës ruse në hapësirën ajrore polake, deklaroi zëdhënësi. Incidenti është ende nën hetim. Grynkeëich”, theksoi se NATO do të vazhdojë të marrë të gjitha masat e nevojshme për të mbrojtur territorin e Aleancës”, shtoi zëdhënësi.

Ndërkohë dy burime bënë të ditur për Rueters se në sulmin rus gjatë natës, i cili vrau një familje pranë qytetit ukrainas Kryvyi Rih, me gjasë është përdorur një raketë e Koresë së Veriut; ky do të ishte rasti i parë në gati një vit që një armë e tillë përdoret në luftë.

Rusia ka përdorur më parë raketa të Koresë së Veriut kundër objektivave ukrainase, por përdorimi i tyre pas një periudhe të gjatë pauze tregon për një rezervë të re armësh në dispozicion të Moskës, ndërsa ajo intensifikon sulmet me raketa ndaj fqinjit të saj, shtoi një nga burimet. Rusia goditi Ukrainën me dhjetëra raketa dhe qindra dronë gjatë natës të së mërkurës, duke vrarë tetë persona.

Burimi ushtarak, i cili kërkoi të mbetet anonim për shkak të ndjeshmërisë së informacionit, tha se 8 gushti i vitit 2025 ishte hera e fundit që Ukraina konfirmoi një sulm rus me raketë të Koresë së Veriut. Rusia filloi të përdorte raketa balistike me rreze të shkurtër veprimi të Koresë së Veriut, të llojit KN-23 dhe KN-24, kundër Ukrainës nga fundi i vitit 2023.

Korea e Veriut ka qenë një aleate e ngushtë e Rusisë gjatë pjesës më të madhe të konfliktit në Ukrainë, duke ofruar mijëra trupa dhe miliona predha artilerie për përpjekjet luftarake, krahas raketave. Forcat Ajrore të Ukrainës nuk iu përgjigjën menjëherë një kërkese me shkrim për koment.

Një konflikt i nisur gjatë paradites së djeshme mes disa personave në Tepelenë është përshkallëzuar pas mesnate, duke përfunduar me plagosjen e tre personave.

Ngjarja është shënuar rreth orës 01:00, pranë një lokali në qytet. Sipas informacioneve paraprake, pala tjetër ka mbërritur në zonë me tre automjete fuoristradë, ndërsa konflikti ka vijuar me dhunë fizike dhe përdorimin e mjeteve të forta.

Të plagosur kanë mbetur dy vëllezër dhe kushëriri i tyre, 41, 39 dhe 46 vjeç, të cilët janë goditur me shkopinj bejsbolli dhe mjete të tjera të forta. Ata janë transportuar drejt Spitalit Rajonal të Gjirokastrës dhe ndodhen jashtë rrezikut për jetën.

Personat e dyshuar për përfshirjen në konflikt janë shpallur në kërkim, ndërsa policia po punon për identifikimin dhe kapjen e tyre. Sipas informacioneve konflikti ka qenë për motive të dobëta, por ende nuk ka të dhëna të konfirmuara mbi shkakun e konfliktit

Një ngjarje e rëndë ka tronditur sot Tiranën, pasi një edukatore e një kopshti privat është arrestuar në flagrancë, nën dyshimin se ka dhunuar një fëmijë vetëm 2-vjeç. Në pranga ka rënë Brunilda Haxhiu, edukatore në kopshtin privat “Lala”, e cila sipas të dhënave paraprake dyshohet se ka ushtruar dhunë ndaj të miturit gjatë kohës që ai ndodhej nën kujdesin e saj. Por, ajo që e bën edhe më të rëndë ngjarjen është deklaratq që edukatorja mësohet se ka dhënë përpara oficerit të Policisë Gjyqësore. “E rraha, se nuk flinte gjumë dhe nuk po e duroja”, mësohet të ketë thënë ajo.

Por, si u konstatua ngjarja? Rasti ka dalë në dritë pasi prindërit e 2-vjeçarit kanë parë të nxira në fytyrën e djalit si dhe shenja në veshët e tij. Të shqetësuar për gjendjen e fëmijës, ata kanë kërkuar fillimisht shpjegime në kopshtin “Lala”, ndërsa më pas i janë drejtuar spitalit. Pas ekzaminimit të të miturit dhe dyshimeve për dhunë, rasti është referuar te organet kompetente dhe policia ka nisur verifikimet. Hetuesit kanë shkuar në ambientet e kopshtit dhe kanë këqyrur kamerrat e sigurisë. Sipas informacionit të raportuar për ngjarjen, pamjet kanë dokumentuar veprimet e edukatores ndaj 2-vjeçarit. Haxhiu është arrestuar, ndërsa dosja tashmë do të hetohet nga Prokuroria e Tiranës për të zbardhur plotësisht rrethanat.

Megjithatë arrestimi i edukatores nuk dhe nuk duhet të mbyllë “llogaritë” me atë që ka ndodhur brenda kopshtit “Lala”. Përkundrazi, hap një tjetër kapitull të kësaj historie: përgjegjësinë e institucionit që kishte parrë përsipër kujdesin dhe sigurinë e fëmijës. A ishte ky rast i izoluar? Ka pasur më parë ankesa për edukatoren? A janë kontrolluar sistematikisht nga eprorët kamerat e sigurisë? Kush e kishte përgjegjësinë për mbikëqyrjen e stafit? Këto janë disa nga pyetjet që kërkojnë përgjigje.

Në një hulumtim të shpejtë në “QKB”, rezulton se kopshti “Lala” është themeluar në vitin 2006 me administratore dhe pronare Teuta Lala. Pikërisht eksperienca 20-vjeçare e bën edhe më të domosdoshëm sqarimin se si funksiononte kontrolli brenda koopshtit dhe çfarë mekanizmash kishte ngritur drejtoria për të garantuar që fëmijët mos të përballeshini me dhunë apo sjellje të papërshtatshme gna personeli. Teuta Lala ka sot detyrimin të sqarojë prindërit se çfarë ka ndodhur brenda institucionit që administron.

Për më tepër, elementi që errëson plotësisht ngjarjen është reagimi publik i kopshtit. Në një kërkim të thjeshtë në google, shfaqet faqja zyrtare e biznesit me afro 1600 ndjekës. Por, po ta klikosh, rezulton e mbyllur. Pra, në vend të një reagimi publik për një ngjarje kaq të rëndë prindërit po përballen me mungesë informacioni. E megjithatë fshirja apo mbyllja e rrjeteve sociale nuk fshin atë që dyshohet se ka ndodhur brenda ambienteve të koopshtit. Sepse në fund të fundit, prindërit nuk i çojnë aty vetëm për edukim, por i BESOJNË FËMIJËN E TYRE!

Pritet me interes të shihet se çdo të ndodhë dhe nëse Ministria e Arsimit do të marrë masa për licencën e këtij kopshti, nëse prokuroria do të arrijë në konkluzione të tjera, apo ky rast qe thjeshtë i izoluar. Sidoqoftë, dhuna është fundi i të menduarit!

Një aksident i rëndë rrugor i ka marrë jetën dy shtetasve shqiptarë në orët e para të mëngjesit të kësaj të enjteje, 30 korrik, në Greqi.

Sipas mediave greke, aksidenti ka ndodhur rreth orës 03:00 në autostradën kombëtare pranë zonës së Kolymbarit, kur motoçikleta me të cilën udhëtonin dy shqiptarët, 28 dhe 34 vjeç, ka dalë nga rruga në rrethana që ende nuk janë sqaruar dhe është përplasur me barrierën metalike anësore.

Si pasojë e përplasjes, të dy të rinjtë kanë pësuar plagë fatale. Ata u transportuan me ambulancë në Spitalin e Hanias, ku mjekët konstatuan vdekjen e tyre.

Autoritetet greke kanë nisur hetimet për të zbardhur shkaqet dhe rrethanat e plota të aksidentit.

Departamenti i Shtetit i Shteteve të Bashkuara të Amerikës ka lëshuar një alarm të fortë dhe një mesazh mjaft të qartë për drejtësinë dhe politikën shqiptare: lufta ndaj korrupsionit kërkon goditje akoma më të forta dhe pranga në nivelet më të larta. Përmes raportit më të fundit të Këshillit Këshillimor për Sigurinë Jashtë Vendit (OSAC), pranë DASH-it, një pjesë të së cilit gazeta “SOT” e publikoi dje, Uashingtoni ka bërë një skaner të hollësishëm të situatës në vend, duke nxjerrë në dritë plagën më të madhe që po gërryen shtetin ligjor: pandëshkueshmërinë e zyrtarëve “VIP”.

Pandëshkueshmëria e zyrtarëve “VIP” dhe goditjet e SPAK

Pavarësisht punës dhe arritjeve që ka shënuar Struktura e Posaçme Kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar (SPAK) që nga krijimi i saj në vitin 2019, raporti i OSAC nënvizon se rezultatet përsëri nuk janë të mjaftueshme për t’i dhënë fund kulturës së pandëshkueshmërisë. “Pandëshkueshmëria mbetet një problem serioz.

Që nga krijimi i SPAK-ut në vitin 2019, arrestimi dhe ndjekja penale e zyrtarëve që kryejnë abuzime është rritur. Megjithatë, shumë zyrtarë, politikanë, gjyqtarë dhe persona me interesa të fuqishme biznesi vazhdojnë t’i shmangen ndjekjes penale”, thekson raporti. Më tej raporti pranon se krijimi i SPAK-ut ka sjellë një rritje të dukshme të hetimeve dhe ndjekjeve penale për abuzimet në nivele të larta, por skema që ndjekin kasta politike dhe njerëzit e fuqishëm për t’i shpëtuar llogaridhënies mbetet një pengesë e madhe. Uashingtoni kërkon me ngulm që veprimi i drejtësisë të mos ndalet në nivele dytësore, por të godasë direkt kokën e korrupsionit.

Si po shkatërrohet klima e investimeve dhe ekonomia?

Por një nga pikat më kritike të raportit të Departamentit Amerikan të Shtetit (DASH) lidhet me goditjen e rëndë që korrupsioni galopant i bën ekonomisë kombëtare dhe investimeve të huaja. Sipas OSAC, bizneset dhe investitorët e huaj përballen me një ambient mbytës ku mungon konkurrenca e ndershme dhe transparenca. Faktorët kryesorë që po shkatërrojnë klimën e biznesit në Shqipëri përfshijnë:
• Korrupsionin kapilar: I pranishëm në sistemin gjyqësor, qeveri, prokurimet publike (tenderat e parregullt) dhe media.
• Mungesën e transparencës: Procedura të mbyllura dhe mungesa e një konkurrence të hapur e të barabartë.

• Ekonominë informale: Një pjesë e madhe e tregut operon jashtë kuadrit ligjor, duke dëmtuar bizneset e ndershme.
• Zbatimin e dobët të kontratave: Pasiguria juridike i bën investitorët e huaj skeptikë për të sjellë kapitalin e tyre në Shqipëri.
Këta faktorë, sipas SHBA-së, jo vetëm që dekurajojnë investimet e reja të huaja, por edhe dëmtojnë rëndë besimin e sipërmarrjes te institucionet shtetërore.
Pengesat në zbatimin e ligjit dhe hapat e mëtejshëm
Ndërkohë sipas gjetjeve të raportit, korrupsioni vazhdon të jetë një pengesë e madhe edhe për vetë punën e institucioneve ligjzbatuese. OSAC vëren se ekzistojnë pengesa serioze në shkëmbimin e informacionit mes institucioneve shtetërore, koordinim të pamjaftueshëm mes agjencive të ndryshme, si dhe një sistem gjyqësor që vazhdon të jetë ende në proces zhvillimi.

Megjithatë mesazhi përfundimtar i Departamentit të Shtetit është i qartë: lufta kundër korrupsionit nuk ka përfunduar. Ndëshkimi i figurave të larta politike dhe pastrimi i tenderave publikë mbeten kushtet kryesore për të garantuar shtetin ligjor dhe për të kthyer besimin te Shqipëria.

PJESË NGA RAPORTI I DASH
Zbatimi i Ligjit
“Korrupsioni dhe pengesat në ndarjen e informacionit midis agjencive qeveritare, koordinimi i pamjaftueshëm brenda agjencive dhe një sistem gjyqësor ende në zhvillim e sipër vazhdojnë të pengojnë përpjekjet e zbatimit të ligjit në Shqipëri. Struktura Speciale e Shqipërisë Kundër Korrupsionit dhe Krimit të Organizuar (SPAK), e cila u krijua në vitin 2019, ndjek penalisht çështjet që përfshijnë terrorizëm, korrupsion të nivelit të lartë dhe krim të organizuar.

SPAK ndjek penalisht raste komplekse dhe bashkëpunon drejtpërdrejt me subjektet kryesore ndërkombëtare të zbatimit të ligjit dhe prokurorisë. Zyrat e prokurorive të rretheve në të gjithë vendin ndjekin penalisht çështjet e mbetura që nuk bien nën juridiksionin e kufizuar të SPAK. SPAK dhe shërbimet e tjera të zbatimit të ligjit në Shqipëri bashkëpunojnë gjerësisht me INTERPOL-in dhe organe të tjera ndërkombëtare të zbatimit të ligjit.

Përgjigja e Policisë
Policia ka një prani të dukshme në të gjithë Tiranën dhe qytete të tjera më të mëdha të Shqipërisë, megjithëse reagimi i tyre shpesh vonohet për shkak të burimeve dhe fuqisë punëtore të kufizuar. Policia tenton t’u përgjigjet më shpejt raporteve nga anëtarët e bashkësisë ndërkombëtare. Megjithatë, aftësia e zbatimit të ligjit për të mbrojtur dhe ndihmuar udhëtarët është e kufizuar në disa zona, veçanërisht në rajonet e largëta. Korrupsioni dhe mungesa e burimeve brenda policisë paraqesin sfida të vazhdueshme.

Sundimi i Ligjit, Paraburgimi Arbitrar, Ngacmimi Zyrtar, Korrupsioni dhe Transparenca
Departamenti Amerikan i Shtetit nuk ka përfshirë një Tregues “D” të Rrezikut të Paraburgimit të Padrejtë në Njoftimin e Udhëtimit për në Shqipëri. Nëse arrestoheni ose ndaloheni, kërkoni nga policia ose zyrtarët e burgut që të njoftojnë menjëherë Ambasadën Amerikane. Ligji dhe kushtetuta ndalojnë arrestimin dhe ndalimin arbitrar dhe parashikojnë të drejtën e çdo personi për të kundërshtuar ligjshmërinë e arrestimit ose ndalimit të tij ose të saj në gjykatë.

Qeveria shqiptare në përgjithësi i respekton këto ndalime, por ka pasur raste kur policia ka ndaluar persona për t’i marrë në pyetje për periudha të gjata kohore pa i arrestuar zyrtarisht. Shqipëria ka një kuadër të shëndoshë ligjor për të luftuar korrupsionin dhe për të parandaluar konfliktin e interesit të zyrtarëve publikë dhe politikanëve, përfshirë anëtarët e familjeve të tyre. Megjithatë, investitorët e huaj përmendin korrupsionin, përfshirë atë në gjyqësor, qeveri, prokurime publike dhe media, mungesën e transparencës dhe konkurrencës, ekonominë e madhe informale dhe zbatimin e dobët të kontratave si disa nga problemet më të mëdha që pengojnë mjedisin e biznesit në Shqipëri. Pandëshkueshmëria mbetet një problem serioz.

Me krijimin e SPAK-ut në vitin 2019, arrestimi dhe ndjekja penale e zyrtarëve që kryejnë abuzime është rritur, megjithatë shumë zyrtarë, politikanë, gjyqtarë dhe persona me interesa të fuqishme biznesi janë ende në gjendje t’i shmangen ndjekjes penale. Korrupsioni vazhdon të jetë një problem serioz në qendrat e paraburgimit, veçanërisht në lidhje me aksesin në punë dhe programet speciale të lirimit”, thuhet ndër të tjera në raportin e Departamentit Amerikan të Shtetit (DASH).

Dashi: Energjia juaj do të jetë e lartë dhe do të arrini të përfundoni disa detyra të rëndësishme. Në punë mund të merrni një lajm pozitiv që do t’ju motivojë. Në dashuri, sinqeriteti do të forcojë marrëdhënien me partnerin. Kujdesuni për pushimin dhe mos e teproni me angazhimet.

Demi: Kjo është një ditë e mirë për të marrë vendime financiare me qetësi. Një bisedë me një person të afërt do t’ju ndihmojë të shihni gjërat ndryshe. Beqarët mund të kenë një njohje interesante. Shëndeti paraqitet i qëndrueshëm.

Binjakët: Komunikimi do të jetë pika juaj më e fortë gjatë kësaj dite. Mund të zgjidhni një keqkuptim që ju ka shqetësuar prej kohësh. Në punë do të vlerësoheni për idetë tuaja. Në mbrëmje gjeni kohë për t’u çlodhur.

Gaforrja: Emocionet do të jenë më të forta se zakonisht, ndaj shmangni reagimet e nxituara. Një lajm i mirë nga familja do t’ju gëzojë. Në aspektin sentimental priten momente të ngrohta. Kujdes me shpenzimet e panevojshme.

Luani: Do të ndiheni më të sigurt në veten tuaj dhe kjo do të reflektohet në çdo takim. Një mundësi e re profesionale mund të shfaqet papritur. Në dashuri, surprizat do të jenë të këndshme. Ruani ekuilibrin mes punës dhe jetës personale.

Virgjëresha: Organizimi do t’ju ndihmojë të arrini rezultatet që prisni. Një çështje që dukej e ndërlikuar do të marrë zgjidhje. Partneri do të vlerësojë mbështetjen tuaj. Mos lini pas dore aktivitetin fizik.

Peshorja: Dita favorizon bashkëpunimet dhe marrëveshjet e reja. Një mik mund t’ju japë një këshillë të vlefshme. Në dashuri do të mbizotërojë harmonia. Financat kërkojnë pak më shumë kujdes.

Akrepi: Vendosmëria juaj do t’ju ndihmojë të kapërceni çdo pengesë. Në punë mund të merrni një përgjegjësi të re. Në jetën personale shmangni debatet për çështje të vogla. Një shëtitje ose aktivitet relaksues do t’ju bëjë mirë.

Shigjetari: Optimizmi do të jetë aleati juaj më i madh gjatë kësaj dite. Mund të lindë një mundësi për udhëtim ose për një projekt të ri. Në dashuri do të ndiheni më pranë personit që pëlqeni. Kujdesuni të mos merrni vendime të nxituara.

Bricjapi: Puna dhe përkushtimi do të japin rezultatet e pritura. Një çështje financiare mund të zgjidhet në favorin tuaj. Në familje do të mbizotërojë qetësia. Gjeni pak kohë edhe për veten.

Ujori: Kreativiteti juaj do të tërheqë vëmendjen e të tjerëve. Një takim i papritur mund të sjellë një mundësi interesante. Në dashuri priten emocione pozitive. Kujdesuni për ritmin e përditshëm dhe mos e teproni me lodhjen.

Peshqit: Intuita do t’ju ndihmojë të merrni vendimin e duhur. Një lajm i mirë mund të lidhet me punën ose financat. Në marrëdhëniet personale do të ndiheni më të kuptuar. Mbrëmja është ideale për relaks dhe reflektim.

“Babai im më veshi si djalë për 10 vjet për të më mbrojtur.” Kjo është historia e rrallë e Nilofar Ayoubi, aktivistes afgane për të drejtat e grave, e cila sot jeton si refugjate në Poloni, pasi u detyrua të largohej nga Afganistani pas rikthimit të talebanëve në pushtet. Nilofar lindi në vitin 1996 në qytetin e Kunduzit, në veri të Afganistanit, në periudhën kur vendi drejtohej nga regjimi i parë taleban. Ajo ishte vetëm 4 vjeçe kur përjetoi një ngjarje që do të ndryshonte rrjedhën e jetës së saj.Sipas rrëfimit të saj për BBC, një burrë e goditi me shuplakë në rrugë sepse nuk mbante hixhab dhe më pas e kontrolloi për t’u siguruar nëse ishte vajzë. Babai i saj reagoi menjëherë. Ai i preu flokët, e veshi me rrobat e vëllezërve dhe mori vendimin që për vite me radhë ajo të rritej si djalë. Kjo praktikë njihet në Afganistan si “bacha posh”, një traditë ku disa familje i rrisin vajzat përkohësisht si djem, në mënyrë që ato të kenë më shumë liri lëvizjeje, të shkojnë në shkollë, të punojnë apo të ndihmojnë familjen.

Në rastin e Nilofarit, vendimi i babait të saj nuk erdhi nga dëshira për të pasur një djalë, por nga bindja se vajza e tij duhej të kishte të njëjtat mundësi si vëllezërit e saj. “Të ishe djalë do të thoshte të kishe fuqi. Edhe një djalë dyvjeçar kishte më shumë të drejta se nëna e tij”, kujton ajo. Për rreth dhjetë vite, nga mosha 4 deri në 14 vjeç, Nilofar jetoi si djalë. Ajo mund të shoqëronte të atin në treg, të udhëtonte me autobus, të ndiqte aktivitete sportive dhe të luante jashtë me fëmijët e tjerë, gjëra që për shumë vajza afgane ishin të pamundura.

Ajo tregon se fitoi shumë vetëbesim dhe se shumica e njerëzve nuk e kuptonin se ishte vajzë. Madje, edhe shoqja e saj më e afërt jetonte në të njëjtën mënyrë. Megjithatë, kjo jetë e dyfishtë kishte edhe vështirësitë e saj. Askush nuk i kishte shpjeguar ndryshimet që pësonte trupi i një vajze gjatë pubertetit. Kur i erdhën menstruacionet për herë të parë në moshën 13-vjeçare, ajo nuk e kuptoi se çfarë po ndodhte. Me ardhjen e pubertetit, familja u detyrua t’i jepte fund jetës së saj si djalë. Nëna e saj e përjetoi me dhimbje këtë moment, pasi e dinte se vajza e saj do të humbiste liritë që kishte fituar dhe do të përballej me kufizimet e zakonshme për gratë afgane.

Nilofar rrëfen se e kishte shumë të vështirë ta pranonte ndryshimin. “Qaja natën dhe lutesha që të mund të ndryshoja gjininë time”, ka treguar ajo. Por përvoja e saj e formoi dhe e shtyu drejt aktivizmit. Gjatë studimeve ajo krijoi grupe ndërgjegjësimi për vajzat dhe më vonë shkoi në Indi për të studiuar, gjithmonë me mbështetjen e babait të saj, i cili i kërkoi të vendoste vetë për të ardhmen dhe martesën e saj. Më vonë familja u vendos në Kabul, ku ngriti një biznes të suksesshëm mobiljesh që punësonte qindra persona, përfshirë shumë gra.Në vitin 2021, kur talebanët morën sërish kontrollin e Afganistanit, Nilofar dhe familja e saj u detyruan të largoheshin nga vendi. Me ndihmën e gazetarëve polakë, ata u përfshinë në një operacion evakuimi dhe u larguan nga Kabuli vetëm me dy çanta shpine. Sot ajo jeton në Poloni dhe është një zë i njohur ndërkombëtar për mbrojtjen e të drejtave të grave dhe vajzave afgane. Duke kujtuar vitet kur jetoi si djalë, Nilofar thotë se ajo periudhë ishte njëkohësisht dhuratë dhe dhimbje. “Ishte një bekim dhe një mallkim. Mallkim sepse ndihesha sikur nuk i përkisja askund, por bekim sepse munda të shihja të dyja anët e shoqërisë. Kjo më bëri gruan që jam sot.”