Month: June 2024

Për herë të parë një kamera televizioni xhiron nga afër Maskën e vdekjes së Enver Hoxhës. Të ftuarit e emisionit Esencë në Report tv, Ardit Rada dhe Ardian Isufi, folën mbi mënyrën e konceptimit të së shkuarës totalitariste dje dhe sot përmes një objekti shumë pak të njohur për shqiptarët: Maska e vdekjes së Enver Hoxhës. I pari që ka folur ne shtypin e shkruar për maskën e vdekjes së Enver Hoxhës, është Gazetari Ben Andoni. Në një shkrim të tijin për Revistën MAPO të vitit 2006, ndër të tjera ai shkruan:

 -Nuk flet më. Ka kohë që duhet të jetë diku, ku në tokën e tij nuk e deshifrojnë dot. Shumë e kanë dërguar në Ferr, ndërsa të tjerë, po me aq siguri në Parajsë. Sikur të flitet për një gjë krejt pa rëndësi, burokrati më lëshon një sërë justifikimesh pafund. Por, ajo është. Eshtë matrikulli 3786… në Muzeun Historik Kombëtar.

“-Unë u propozova që Maska duhej të përgatitej shpejt”. Kujton Mumtaz Dhrami në shkrimin e Ben Andonit, si skulptori para të cilit ai pozoi shpesh në të gjallë dhe njeriu që u ngarkua t’i merrte maskën mortore. Dhrami thotë më tej:

-Nuk ramë dakord sepse Nexhmija na tha se i prishej lëkura, ndërsa ne duhet të kishim kontakt me portretin e tij. U thamë që nuk prishet lëkura, ndërsa ata vazhdonin të këmbëngulnin që prishet dhe… Sulo (Gradeci) pastaj na komunikoi që ajo do merrej pasi të mbaronin homazhet. Kaloi një javë që u bënë homazhet. Ndërkaq trupi degradohej dhe fytyrës i iknin ato tiparet karakteristike. Në fund, ditën që do merreshim me maskën, pamë se ishte transformuar fizionomia e tij. Format kishin ndryshuar, ndërsa hunda e kishte humbur profilin e vet, çdo gjë ishte jashtë karakterit, por ne e morëm maskën”- përfundon skulptori 70 vjeçar që nuk di më nga ajo ditë të jetë folur për maskën e Enverit.

null

Gazetari Ben Andoni vazhdon më tej duke hyrë edhe në detaje të tjera që kanë të bëjnë direkt me këtë vepër:

-Në fakt, maska mortore nuk i hynte më në punë. Të paktën atij, para të cilit kishte pozuar shpesh… Të ishte thjesht një trill i liderave komunistë për përjetësinë në mëndjen e njerëzve apo thjesht një paqtim. Në vitet e  pasluftës, dikush nga skulptorët shqiptarë kishte sjellë kopjen në Tiranë të maskës mortore të Leninit. Duhej të jetë ende në shtëpinë e njërit prej artistëve të kryeqytetit, ashtu si shumë syresh në gjithë Lindjen. Dëshira e njerëzve mbetej deri në përjetësimin material, sepse sa për atë shpirtëror nuk pranohej… Të paktën në dukje. Paçka se para vdekjes, komunistët ktheheshin si gjithë të tjerët, frikësuar në kulm… nga ankthi i amëshimit.

Por kujtimet nuk janë edhe aq rastësore. Ka edhe nje lidhje me disa maska të tjera mortore shqiptare. Sepse në traditën tone, maska e vdekjes nuk është lëvruar shumë! Ja çfarë thotë Ben Andoni në lidhje me një kujtim bisede me At Zef Pllumin:

-Kur vdiq Fishta, na françeskanët patëm thirrë nji jezuit italjan, Fr. A.Sala, që ishte skulptor; ai i nxuer maskën mortore, të cilën na e pruni në dy kopje allçije. Prej tyne, një ish nxanës i liceut tonë, Tomë Leci, pat nxjerrë kallëpin nga i cili punoi edhe gjashtë copë të tjera, të cilat i shpërndamë ndër miq e dashamirë për t’i ruejtë, mbasi pushteti “i ri” përpiqej me zhdukë çdo gjurmë të Fishtës, e jo ma maskën e fytyrës së tij”, kujtoj fjalët e At Zef Pllumit , një prej pak të mbeturve gjallë nga njerëzit që e kanë njohur Fishtën.

Këtu, Ben Andoni shton edhe disa të dhëna të tjera duke cituar kohën e takimit me At Zef Pllumin:

-Por, françeskanët luftonin dhe e dinin se maska ishte më shumë se maskë, ajo përbënte vetë landën, ku ishin pjesëzat e shpirtit të poetit. Pse jo edhe mbrojtjen materiale e tokës ndaj tyre. Ishin kohë të këqia, për njerëzit e Zotit. E kush mund t’i zhdukte këto pjesëza… Ndaj, në dukje, askush nuk “kujtohej” për to.

Ben Andoni shkon edhe më tej. Ai ndalet te Ahmet Zogu  me kërkesën e tij modeste:

-Kujtoj se kam kërkuar njëkohësisht me insistim dhe maskën mortore të Mbretit, por një premtim i stërgjatë… Ka mbaruar me një përgjigje diplomatike të Zëdhënësit të Oborrit: -Nuk kanë gjë këtu. Nuk dihet gjë as në Paris.

Për këtë arsye dhe të tjera nga shkrimi i tij, lidhen disa dëshmi njerëzore dhe historike, Ben Andoni ndalon te kjo nisje, ose më saktë te ky fillim i sinqertë edhe për ndërtimin e maskave të tilla:

-Maska e stilizuar e kokës së të famshmit Kara Mahmut Bushatliu, më ka shërbyer disi si argument. E kam parë në Cetinjë, dhe me kokën e tij është fillesa e çdo kërkimi për maskat… Ndërsa tek ne bërja e Maskës ka qenë një kulturë relativisht e re, ajo ka qenë shumë e rëndësishme në Qytetërimet, ku kultura e varrimit mbetej e rëndësishme. Maskat antropomorfike kanë qenë përdorur shpesh në ceremonitë, që shoqëronin vdekjen dhe ikjen e shpirtit. Maskat funerale bëheshin menjëherë sa vdiste njeriu dhe ishte një detyrë për kristianët, që bëhej fill pas marrjes së kungatës së fundit. Përgjithësisht, qëllimi i tyre ishte përfaqësimi sa më i mirë i karakteristikave të të ndjerit, qoftë për ta nderuar, por edhe për të vendosur një lidhje përmes maskës me botën e shpirtrave. A mund ta ketë lënë si amanet Enveri apo ka qenë një ritual “i sforcuar” i njerëzve që e kanë rrethuar… Askujt nuk i ka hyrë më në punë ajo, dhe po të ishte për detyrën që ajo t’i mbetej artit, ajo do kryhej menjëherë, ndërsa ashtu si një ritual ajo është bërë në fund të ditëve të homazheve, kur e kishte humbur gati çdo funksion?! Maskat e vdekjes mund të paraqesin momentin e fundit të jetës dhe në fakt realizohen për të krijuar portretet më pas nga artistët.

Gazetari Ardit Rada, i cili ka bërë edhe një nga shkrimet e para në lidhje me maskën e vdekjes së Enver Hoxhës tha në emisionin Esencë që drejtohet nga gazetari Eljan Tanini:

-At Gjergj Fishta, Mitrush Kuteli, Karamahmut Pashë Bushatlliu, At Zef Pllumi, Alqi Kondi, Avni Rustemi, Mitrush Kuteli kanë maskë vdekjeje. Një kërkim i thjeshtë në fondet e Muzeut Historik Kombëtar na tregon se edhe figurat shqiptare nuk i kanë shpëtuar maskës së vdekjes.  Imazhi i fundit i Enver Hoxhës është matrikulli me numër 3786 ndërsa maska është bërë një javë pas vdekjes së ish diktatorit, në prill të vitit 1985. Stafi i Muzeut historik kombëtar kishte frikë mos glorifikikohej diktatori. Ishte Mumtaz Dhrami, personi që drejtoi veprimet, ai e konsideron maskën si diçka pa vlerë pasi nuk i ruan tiparet kryesore të Hoxhës. Kufoma i kishte humbur tiparet pas një jave që qëndronte në arkivolin me frigorifer.  Maska u realizua në masa të forta sigurie, me prezencën e efektivëve të Sigurimit të Shtetit, në sallën ku trupi i Hoxhës qëndroi plot një javë për homazhe. Mumtaz Dhrami më ka thënë se “Nuk e kam bërë unë maskën… Ishin dy punëtorë të tjerë që quhen formatorë. Ndërsa punonjësit e Sigurimit që na ndiqnin gjatë procesit u skandalizuan. Maska e vdekjes së Enver Hoxhës nuk është marrë nga familja, ose as nuk është kërkuar fare. Maska vdekjeje kanë shumë figura të tjera botërore. Tom Leci ishte ishte ai që ruajti maskën e vdekjes se At Gjergj Fishtës. Gjithsesi, ajo maskë, maska e Enver Hoxhës, ka probleme anatomike, sepse është marrë një javë pas vdekjes. Kjo maskë nuk ka pse indinjon njeri, le të krijohet një pavion me maska të tilla. Maska e Enver Hoxhës nuk e tregon identitetin e saj, megjithatë ka vlerën e saj. Nga Enver Hoxha sot kemi thuajse asgjë, përveç palëve politike që akuzojnë njëra-tjetrën.

Ndërsa Ardian Isufi, artisti pamor që disa vite më parë ka bërë një vepër arti, ose siç njihet ndryshe performancë instalative në mjediset e Muzeut Historik Kombëtar, shprehet kështu:

-Maska e vdekjes së diktatorit Enver Hoxha vjen si “Antihomazh”, sepse ne akoma jemi peng i asaj kohe. ARTISTI DUHET TË JETË GJITHMONË I VËRTETË. Jam frymëzuar për këtë instalacion nga një gazetë që gjeta fare rastësisht. Publiku nuk duhet ta shohë veprën me sytë e artistit. Mbaj mend se atë ditë Fatos Lubonja më tha se nëse futem brenda në muze per të pare maskën e vdekjes së Enver Hoxhës, unë do e thyej atë. Vepra ime është një ngacmim për ta bërë publikun që të gjejë përgjigjet e veta.

Eljan Tanini: – Kur e pashë maskën për herë të parë, më ngjalli ftohtësi, negativitet, antihomazh, trishtim mes pozitivitetit dhe homazhit në të njëjtën kohë!

Ardian Isufi: -Ne kemi nevojë të rishikojmë historinë tone, ne mungon demokracia. Maska duhet të ishte e ekspozuar në muze, madje bashkë me instalacionin. Kjo është një nga veprat më të rëndësishme të krijimtarisë sime. Reagimet, qofshin ato edhe negative, i kanë bërë mire veprës sime. Maks Velo kur e pa maskën e vdekjes së Enver Hoxhës më tha: ‘’Bëre mire që e solle për publikun”.

Artisti Besart Papa, në lidhje me mënyrën, ndërtimin por edhe qetësinë që duhet të kesh përballë krijimit të një maske vdekjeje tha:

-“Duhet teknikë! Nuk është aq e thjeshtë. Duhet të jesh i qetë, ta shohësh vdekjen në sy. Nuk mund ta marrin dot të gjithë portretin e njeriut që ka ndërruar jetë. Nuk duhet ta kesh mendjen te vdekja, por te cilësia e punës, sepse ndryshe asgjë nuk bëhet dot. E gjitha kjo merr vëmendjen e saj, pasi vdekja nuk pyet askënd, ashtu siç edhe shtrija e allçisë në fytyrë ka hallin e saj. Hall të cilin gati gati duhet ta zgjidhësh të paktën për çerek ore. Ose ose sa më shpejt të jetë e mundur”.

shqiptarja.com

Një ngjarje tragjike ka ndodhur në Malajzi, ku një person ka vdekur.

Një 46-vjeçar ka vdekur pasi u rrëzua nga kati i katërt i një pallati, në përpjekje për t’i shpëtuar bashkëshortit të të dashurës së tij.

Ngjarja ndodhi në Bemban, një qytet i vogël i Jasin, Malacca, Malajzi .

Zëdhënësja e policisë lokale, Mispani Hamdan, tha se në incidentin e sotëm, biznesmeni po përpiqej të zbriste nga ndërtesa me një litar, të cilin e kishte lidhur në grilën e dritares, por rrëshqiti dhe fatkeqësisht humbi jetën.

Biznesmeni mbërriti në shtëpinë e të dashurës së tij rreth mesnatës së djeshme.

Gruaja ndodhej në shtëpi me tre fëmijët e saj, por mëngjesin e sotëm në orën 10:30 (për çudi dhe papritur) është kthyer edhe i shoqi i saj.

Disa punonjës të një kompanie që merret me mbledhjen e hekurave, kanë gjetur rreth 20.000 funte

pasi hapën një kasafortë të vjetër të cilën e kishin mbledhur për ta ricikluar. 

Ata e gjetën kasafortën e vjetër në afërsi të Ipsëich, Angli, por ndërsa e hapën gjetën shumë e parave, të cilat më pas i dorëzuan në polici.

Këto para kanë qenë në zyrat e policisë prej muajit prill të këtij viti duke pritur pronarin e ligjshëm,

por siç raporton BBC, tashmë ato do të dorëzohen për bamirësi pasi askush nuk i ka kërkuar.

David Dodds, drejtori i punonjësve që i gjetën, tha se do të bëhen dy bamirësi me këto para.

Paratë dyshohet se janë futur në atë kasafortë para shumë viteve, ndërsa mendohet se në zonën ku janë gjetur ka qenë një fabrikë e vjetër e cila thuhet se është shembur.

Videoja e një zyrtari të Organizatës së Kombeve të Bashkuara që kryen marrëd/hënie se/ksuale në pjesën e pasme të një makine të organizatës po bën xhiron e botës.

Pas skan/dalit ka reagur edhe vetë OKB, duke thënë se “është e sho/kuar dhe e shqetësuar për ngjarjen e neveritshme”.

Stéphane Dujarric, zëdhënësi i Sekretarit të Përgjithshëm të OKB, António Guterres, e përshkroi sjelljen e parë në videon e 18 sekondave si “të neveritshme”.

“Kjo lloj sjellje shkon kundër gjithçkaje për të cilën ne jemi duke punuar për të arritur në drejtim të luf/timit të sjelljeve të gab/uara nga stafi i OKB“,

tha Z.Dujarric ditën e djeshme. Skan/dali ka ndodhur në Tel Aviv të Izraelit.

Videoja e inci/dentit është shpërndarë me të madhe në rrjetet sociale, teksa ka nxitur reagime të shumta. shi ko vid eon e plot SHIKO VIDEON KËTU

Që në Brazil jetojnë femrat më të bukurat në botë, kjo ka pak vend për diskutim,

por që të kishte edhe kaq gjyshe se/ksi s’besoj se i kishte shkuar ndërmend ndonjërit.

Videoja e mëposhtme vjen nga një konkurs bukurie për gjyshe, po po për gjyshe.

Edhe pse për ne imazhi i gjyshes është ndryshe, në konkurs lejohen të marrin pjesë të gjitha gratë që e provojnë që janë gjyshe.

Mjafton që të sjellin gjendjen civile e të vërtetojnë se fëmijët e tyre janë bërë me fëmijë e atëherë bëhen pjesë e konkursit.

Dubai ka qenë “arratia” e disa personazheve të famshëm për të pushuar në këtë periudhë pa ndemie.

Udhëtimin në destinacionin e largët e ka bërë dhe modelja e njohur Rovena Domi, rrëfen impresionet e saj.

Si një shpirt i dashuruar me udhëtimet, ish-Missi i “Queen of the World 2010” në Nurburgring të Gjermanisë, rrë/fen se si është të udhëtosh me testin si garanci në vajtje e ardhje, shqiptarët e njohur që përshendetet në udhëtimet e saj dhe planet e juristes me diplomë. 

Në Dubai për pushime, Si të duken njerëzit atje dhe a kanë ndonjë përshtypje specifike për vajzat shqiptare?

E them me plot bindje dhe në mënyrë shumë të sinqertë që janë njerëz dhe popull tej mase i kulturuar dhe paqedashës.

Përshtypja e tyre për vajzat shqiptare mendoj se është pozitive, por njëkohësisht në mënyrë individuale është relative. Nëse do të zgjidhje një vend për të jetuar jashtë Shqipërisë, mbi cilin do ta vendosje gishtin në hartën e botës?

E kam thënë dhe e them, Milano është qyteti im i preferuar. Më pas vjen Gjermania ose Viena. Këto qytete në Europë më pëlqejnë për të jetuar.

Duket bukur nga jashtë, por është e vështirë të menaxhosh jetën nga një udhëtim në tjetrin dhe se si ia del?

Është e vështirë, sidomos kur udhëtoj vetëm dhe e pashoqëruar nga askush. Nga gjithë kufizimet e pandemisë, cili kufizim të duket më i papërballueshëm?

Dihet që për çdo qytetar është karantinimi, kufizimi më i vështirë pasi është le të themi izolim për një person, kufizim nga çdo liri lëvizjeje.Të ka ndodhur që ke krijuar miqësi të reja në avione me djem apo vajza të pasur nga Shqipëria, që udhëtojnë në destinacione të bukura?

Jo, nuk më ka ndodhur, por nuk paragjykoj askënd.Ka disa që thonë që paraja s’të bën të lumtur, po ti ke të njëjtin mendim apo je në anën e atyre që mendojnë të kundërtën?Unë them në përgjithësi që gjërat e bukura të bëjnë të lumtur e të bëjnë të ndihesh krenare për çdo gjë pozitive që të rrethon

Një 36-vjeçare nga Tirana telefonoi në emisionin e të shtunës në “Aldo Morning Show” nga ku kërkoi njohje pasi ishte divorcuar nga bashkëshorti. 

Majlinda tha se shkak i divorcit me bashkëshortin ishte tradhtia pasi siç tregon ajo e ka ‘kapur’ me një tjetër.

Ajo tregon se i kishte lexuar mesazhet dhe bashkëshorti e kishte pranuar. “Unë jam Majlinda, jam 36 vjeç.

Mora për një njohje, jam e divorcuar. Kapa burrin me një tjetër.

Ajo që kishte ishte greke, unë e gjeta bashkë me të. Lexova dhe mesazhet e tyre.

Ai e pranoi që kishte një lidhje tjetër dhe pse këmbëngulte se më donte mua”, tha Majlinda. 

Prindërit i dërgojnë fëmijët në shkollë për të mësuar, por një s kandal i madh është zb/uluar. 

Një mësuese është zbu/luar se e ka bërë në krevat dhe n/ë makinë me nxënësit e saj, ata që pranonin ajo u vinte nota të mira.

Mësuesja 40 vjeçe u kërkonte numrin nxënësve të saj dhe ata që pranonin u ”ofronte mësime falas në shtëpi”.

U zbu/lua se ajo mund të ketë kryer marr/dhënie me 40 nxënës. Ata që nuk pranonte ajo i ngelte në klasë.

Mësuesja me emrin Yokasta besohet se ka kontaktuar me rreth 40 djem të rinj dhe ka ftuar një duzinë prej tyre në banesën e saj.

Madje d yshohet se ajo e ka bërë me rradhë me disa prej tyre. 

Kjo është vajza e radhës e cila ka vendosur të shesë v.ir.gjërinë.

Vendimi i saj erdhi pasi kishte rënë dakord që të kalonte një natë me një biznesmen.

Vajza adoleshente, e cila pranoi që të bënte biznes me v.i.r.gjërinë e saj për 5 mijë dollarë, u shpëtua në kohë nga policia.

16 vjeç.arja nga Rusia, sipas autoriteteve atje, u kap falë një operacioni të zhvilluar në Moskë, me qëllim që të mbronin të miturën.

Në mesazhet që kishin shkëmbyer në rrjetet sociale,

ai e kishte bindur adoleshenten se personi do ta paguante dhe se nuk do t’i ndodhte asgjë.

Nuk është më tabu për të folur për problemet s*k/suale apo mos pëlqimin e partnerit në sht/rat.

Por rastet kur bëhen pu/blike janë të rralla, pasi femrat por edhe meshkujt, kanë ende tu/rp dhe ndrojtje për të folur për probleme të kësaj natyre në pu/blik, apo edhe në rrethe shoqërie. 

Por një rast i tillë, ku një vajzë e re tregon se nuk i pëlqen s*ksit, është pub/likuar nga “joq”: Unë jam një femër 25-vjeçe dhe nuk ma ndjen për rregullat e jetës.

Gjatë gjithë kohës unë dua të veproj sipas mendjes time, të bëj çfarë të dua, të mos ndalem dhe të mos më gjykojë askush.

Jam shumë simpatike dhe kam shumë kërkesa nga meshkujt, por mua më pëlqen vetëm të flas me ta dhe të qesh, të flirtoj dmth, më saktë vetëm të kaloj kohën.

S’kam dëshirë t’i takoj, pasi kur flas me ta më duken shumë të çuditshëm dhe duan vetëm se.ks. Mua s’më bën përshtypje por thjesht ma shpifin dhe i acaroj në kulm derisa zhduken vetë.

E ata që bien në dashuri me mua i ironizoj dhe i lëndoj, më vjen keq por kështu jam unë, ky është temperamenti im me pak fjalë.

Unë nuk dua të bëhem kurrë nënë, e urrej faktin që në një të ardhme mua më duhet të bëj fëmijë. I dua shumë fëmijët, i adhuroj, por nuk kam dëshirë të lind vetë, shumë herë i lutem Zotit që të jem sterile.

Unë respektoj vetëm ata që më respektojnë, të tjerëve as nuk i flas fare. Shumica e njerëzve më urrejnë pasi u dukem shumë e ligë dhe mendjemadhe, por s’jam aspak e tillë.

Dua të them, kam zemër të madhe dhe kënaqem kur shoh njerëz të lumtur, s’jam xheloze apo ziliqare për njerëzit që kanë lekë, nuk më intereson jeta e të tjerëve, mjafton të jenë mirë për veten e tyre.

Kush më ng.acmon, qoftë i ri apo i vjetër, më vjen ta rr.ah shumë keq, por pasi më kalojnë nervat e fal, mua nuk më njohin as njerëzit e mi, askush nuk e beson që mua s.eksi ma shpif!

Askush nuk e beson që unë nuk ndryshoj dot për asnjë, ata që mendojnë se gënjej, ndoshta do të më quajnë të çmendur, por s’ka problem, ka filluar të më pëlqejë ky epitet.

S’më pëlqejnë fjalët “zemër”, “e dashur”, “shpirt”, më pëlqejnë fjalët e këqija por jo ato banale.

Nuk më pëlqen banaliteti edhe pse ndonjëherë më rrëshqet goja, ishalla nuk më shani shumë nëpër komente se do ua kthej dyfish”.