Month: June 2025

Irani ka lëshuar një kërcënim të ri për çdo “palë të tretë” që mendon të përfshihet në konfliktin e tij me Izraelin, duke kërcënuar me një përgjigje “të menjëhershme”.

Këshilli i Lartë i Sigurisë Kombëtare i Iranit lëshoi ​​një deklaratë të enjten pasdite, duke njoftuar se “përballja me armikun do të vazhdojë derisa të paguhet kompensimi”. Ndërsa konflikti midis Iranit dhe Izraelit zgjatet në një javë, këshilli tha se Irani ka plane për skenarë të ndryshëm.

Pa përmendur SHBA-në ose ndonjë vend tjetër, këshilli tha se “Në rast të ndërhyrjes së një pale të tretë në këtë agresion, ata do të përballen menjëherë sipas një plani specifik.”

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, po shqyrton mundësinë e hyrjes në konflikt, por ka sinjalizuar se ende nuk ka marrë një vendim.

Ai ka shqyrtuar planet e sulmit, por po pret për të parë nëse Teherani tërhiqet nga programi i tij bërthamor, shkruan CNN.

Partia Socialiste e Shqipërisë feston sot 34-vjetorin e themelimit dhe socialistët kanë organizuar një event para selisë “rozë” në Tiranë.

Gjatë festës, nuk munguan batutat nga kryeministri Edi Rama në festën e PS, i cili falenderoi në mënyrën e tij socialistët më të vjetër.

“I japim një forcë të madhe PS në territor duke u mbështetur te njerëzit më të talentuar, përgatitur dhe përkushtuar. Për tu mos u zgjatur, dua të falënderoj ata që janë sot këtu të ftuar. Më zunë sytë dy. Fatmirësisht sytë ma vajtën nga Ylli Rakipi te Frrok Cupi. Si për të thënë ‘unë erdha por s’jam me ju’. Ylli e dimë që s’je me ne por mos rri shumë i distancuar se dukesh si ata në piktura që rrinë si në hije., jemi të qartë që s’je me ne.

Dua të falënderoj ata që janë para nesh dhe qe janë të pranishëm në këto sebepe dhe në jetën e përditshme të partisë. Edhe këtu dy ekstreme do marr Zysh Artën, që s’më ndahet dhe… zysha ty shyqyr që të kemi. Edhe Gramozin. Shqetësohuni ditën kur s’do jetë Gramozi në oborr, por atë ditë s’do jem as unë, kështu që shihni dhe bëni. Sekretari në këto raste ka veshur kostumin e dasmës. Faleminderit vajzave dhe grave që janë të pranishme. Kush u mbështet te vajzat dhe gratë fitoi.”, tha Rama.

Greqia ka vendosur të transferojë një numër të panjohur sistemesh raketash Patriot në bazën e Marinës Helene dhe NATO-s në ishullin e Kretës, në gjirin e Sudës, për të mbrojtur objektivat amerikane në rajon, sipas gazetës greke Kathimerini.

Patriotët janë një sistem raketash të drejtuara tokë-ajër të aftë të shkatërrojnë si avionë ashtu edhe raketa balistike, dhe ato konsiderohen si një nga pajisjet më të rëndësishme të mbrojtjes ajrore.

Sipas Kathimerini, aktiviteti ushtarak amerikan në Lindjen e Mesme është rritur ndërsa tensionet janë rritur ditët e fundit mes Iranit dhe Izraelit.

Presidenti i SHBA, Donald Trump thuhet se ende nuk ka vendosur nëse do t’i bashkohet luftës, por se paraprakisht i ka aprovuar planet e sulmeve ndaj Iranit.

Ajatollah Ali al-Sistani është një nga figurat më të fuqishme fetare në botën shiite

Ajatollah Ali al-Sistani, kleriku shiit më me ndikim në Irak, ka paralajmëruar se përshkallëzimi i konfliktit mes Izraelit dhe Iranit mund të çojë në një situatë të pakontrollueshme, me pasoja katastrofike për të gjithë rajonin.

Në një deklaratë të publikuar sot, al-Sistani dënoi ashpër atë që e quajti “agresion ushtarak i vazhdueshëm ndaj Iranit dhe ndaj udhëheqjes së tij më të lartë fetare dhe politike”.

“Konflikti mund të shkaktojë pasoja jashtëzakonisht të rënda për mbarë rajonin. Situata rrezikon të përshkallëzohet plotësisht dhe të sjellë kaos të përgjithshëm, duke rritur vuajtjet e popujve dhe duke dëmtuar interesat e të gjithëve në shkallën më të madhe të mundshme”– tha ai.

Ajatollah Ali al-Sistani është një nga figurat më të fuqishme fetare në botën shiite. Pas pushtimit amerikan të Irakut në vitin 2003, ai ka luajtur një rol vendimtar në orientimin e zhvillimeve politike në vend, shpesh duke ndikuar mbi vendimmarrësit irakianë. Miliona besimtarë shiitë në mbarë botën, përfshirë shumicën e popullsisë në Irak, e ndjekin atë për udhëzime shpirtërore dhe fetare sipas ligjit islam.

Për shumë pilotë të forcave ajrore, mundësia që ata të fluturonin mbi qiellin e Iranit dhe të sulmonin centralet e tij bërthamore konsiderohej “një ëndërr e pamundur”

“Kur ëndërronim për sulmin në Iran gjatë viteve, unë për vete imagjinova diçka ndryshe”, tha Major N., 31 vjeç, i martuar dhe baba i një vajze, për Haaretz.

Ai shërben si pilot luftarak në grupin e avionëve luftarakë F-16 që udhëhoqën sulmin. Për vite me radhë, Forcat Ajrore Izraelite janë përgatitur për mundësinë që do të duhej të sulmonin Iranin.

Skenarët, objektivat dhe municionet kanë ndryshuar gjatë viteve, por destinacioni, Irani, nuk është larguar kurrë nga tavolina e komandantëve të Forcave Ajrore Izraelite në dy dekadat e fundit.

Për shumë pilotë të forcave ajrore, mundësia që ata të fluturonin mbi qiellin e Iranit dhe të sulmonin centralet e tij bërthamore dhe raketat e tij tokë-tokë, dhe që të qarkullonin mbi qiellin e Iranit pa ndërhyrje, nën mbikëqyrjen e tyre të të gjitha kohërave, konsiderohej “një ëndërr e pamundur”.

“Ne u përgatitëm për mundësinë e hasjes së një mbrojtjeje shumë më efektive sesa ajo që kemi parë dhe po shohim sot në Iran”, thotë Major N.

Ai nuk ia atribuon arritjet e IDF-së në Iran dhe superioritetin e saj ajror një dështimi nga ana e ushtrisë iraniane. “Është një ushtri e fuqishme që edhe sot ka aftësi të larta, dhe ne duhet të mbetemi modestë”, pohon ai.

“Ne u përgatitëm për një kohë shumë të gjatë për një sulm në Iran dhe për një sërë skenarësh, gjë që çoi në një situatë ku i gjithë ky sistem po funksionon mirë. Të gjitha sistemet tona punuan në koordinim, gjë që do të bënte të mundur që në një fazë kaq të hershme të minoheshin aftësitë e mbrojtjes iraniane dhe t’i godisnim ato fort për të arritur në situatën në të cilën ndodhemi sot”, shtoi ai.

“Informacioni që marrim është thjesht i pabesueshëm”, thekson ai.

“Nuk ka pothuajse asgjë që na habit. Niveli i inteligjencës që IDF-ja ka nga të gjitha organizatat e inteligjencës është në nivelin më të lartë.

Për vite me radhë, ne jemi përgatitur për këtë gjë që do të na duhej të arrinim në Iran, dhe kemi arritur në një situatë ku jemi në një nivel shumë të lartë përgatitjeje”.

Kur ata u nisën për herë të parë për në Iran, forcat ajrore identifikuan pamjet e avionëve luftarakë iranianë.

“Por kjo është diçka për të cilën ne u përgatitëm”, na qetëson Major N.

Ai thotë se forcat ajrore “gjithashtu kishin skenarë të një kërcënimi nga avionët luftarakë dhe betejat ajrore kundër avionëve armik”.

Për sa i përket N., si çdo pilot luftarak në IDF, betejat ajrore kundër avionëve armik janë ekstremi më prestigjioz operativ, për të cilin çdo kadet i aviacionit aspiron që nga dita e parë në kursin e trajnimit të pilotëve.

“Nuk ka pilot që nuk ëndërron për betejat ajrore. Kur pamë ngritjet e avionëve të Forcave Ajrore Iraniane, pati edhe një ndjesi të lehtë gëzimi”, tha ai.

Por pas disa minutash tha ai, pati njëfarë zhgënjimi.

“I pamë duke fluturuar drejt lindjes, po i kontrabandonin avionët e tyre nga vendet ku kishin frikë se do t’i sulmonim, në mënyrë që të mos i dëmtonim – për keqardhjen time dhe për kënaqësinë e tyre, ata u larguan prej nesh”.

Forcat Ajrore Izraelite kanë operuar pa ndërprerje që nga koha kur filluan sulmet kundër Iranit, në një distancë prej mbi 1 mijë e 500 kilometrash nga vendi, me çdo fluturim që zgjati nga tre deri në pesë orë, kryesisht mbi territorin iranian për shkak të madhësisë së madhe të vendit.

Për Major N., ndjenja e misionit dhe konsensusi në lidhje me rëndësinë e aktivitetit janë një pjesë integrale e tij.

“Fakti që sistemi i IDF-së po krijon aktivitet operativ pa ndërprerje 24 orë në ditë – jo vetëm që më forcon mua në aspektin operativ, por ka një ndjenjë të çmendur këtu të misionit dhe krenarisë se po luftojmë një armik që po kërcënon të na shkatërrojë, dhe ne jemi të fortë kundër tij”, thotë ai.

Në nivelin taktik, Major N. pohon se luftimi kundër një vendi sovran dhe një ushtrie të organizuar, në krahasim me luftën kundër organizatave terroriste që veprojnë nga brenda një popullsie civile, parandalon dëmtimin e civilëve të papërfshirë.

“Në krahasim me organizatat terroriste që janë të ngulitura në popullsi si një mburojë njerëzore, në Iran, gjërat janë shumë më të qarta. Ky është një vend me një ushtri të fuqishme, të rëndësishme dhe të organizuar”, thotë ai.

“Në këtë kuptim, është diçka që na bën të paktën shumë të lumtur. Ne kurrë nuk përpiqemi të dëmtojmë civilët dhe nuk po përpiqemi të luftojmë kundër popullit iranian, por kundër një regjimi që po kërcënon të ardhmen e Shtetit të Izraelit”.

Kur avionët e forcave ajrore fluturojnë rreth Iranit, pilotët ndonjëherë vënë re lëshimin e raketave balistike iraniane që po shkojnë drejt territorit izraelit.

“Ne i shohim lëshimet drejt Izraelit. Ne i shohim interceptimet dhe, për keqardhjen time, edhe uljet në qendrat e qyteteve”, thotë Majori N.

“Për sa më përket mua, çdo raketë tokë-tokë që ne shkatërrojmë është një raketë më pak që do të lëshohet kundër civilëve izraelitë, dhe çdo raketë lëshuese që ne shkatërrojmë është një tjetër goditje ndaj aftësisë së tyre për të na dëmtuar. Është e qartë për të gjithë ne se çfarë po bëjmë atje”.

N. dëshiron ta bëjë të qartë se pavarësisht arritjeve të forcës ajrore, nuk duhet ta harrojmë ditën kur filloi lufta.

“Për mua, si pilot në Forcat Ajrore Izraelite, më 7 tetor, ishim në një pikë të ulët dhe të vështirë, dhe sot jemi në një vend tjetër – por as nuk po i harrojmë pengjet tona në Gaza për asnjë moment, dhe do të bëjmë gjithçka që është e mundur që ata të kthehen”.

Gjenerali i ushtrisë izraelite Amir Avivi thotë se lufta e ndaj Iranit nuk është vetëm për të garantuar sigurinë e Izraelit, por edhe më gjerë.

Në një intervistë për Grida Dumën në Top Story, Avivi tha se Irani është një shtet që kërcënon sigurinë edhe të Shqipërisë, Ballkanit edhe të gjithë botës.

Pjesë nga intervista:

Grida Duma: Shqipëria është një ndër vendet që e ka përjashtuar ambasadorin e Iranit ndër të parat si e konsideroni Shqipërinë?

Gjenerali Amir Avivi: Së pari kam pasur mundësinë ta vizitoj vendin tuaj, Izraeli dhe Shqipëria kanë vlerë të përbashkëta dhe miqësi të madhe. Mos harrojmë që Shqipëria ka strehuar hebrenjtë.

Lufta që po bën Izraeli nuk është për të mbrojtur vetëm Izraelin, por edhe Ballkanin, Shqipërinë dhe vendet e tjera të Evropës. Iranin kërkon dominim global. Izraeli do të krijojë një botë më të sigurt për të gjithë.

Tre ditët e fundit kanë parë një përshkallëzim dramatik në Lindjen e Mesme, ndërsa Irani nisi një sulm masiv me raketa ndaj Izraelit në hakmarrje për sulmet izraelite në tokën iraniane. Teherani nisi një breshëri raketash (rreth 200 sipas Izraelit) në valë të njëpasnjëshme. Forcat Mbrojtëse të Izraelit aktivizuan sistemet e tyre të mbrojtjes dhe shumë nga raketat hyrëse u interceptuan.

Megjithatë, një numër i konsiderueshëm raketash arritën të kalonin.

Sipas Reuters, më shumë se 50 raketa iraniane depërtuan nëpër “Kupolën e Hekurt” dhe goditën Tel Avivin, duke shkaktuar shpërthime, lëndime dhe dëme madje edhe në ndërtesa të larta.

Sulmi iranian u bazua në raketa balistike të përparuara me rreze të mesme veprimi. Raketat balistike fluturojnë shumë lart dhe kthehen në Tokë me shpejtësi supersonike, gjë që i bën ato shumë më të vështira për t’u kapur nga mbrojtja nga raketat.

Raportet e mediave ndërkombëtare vënë në dukje se Teherani përdori në këtë sulm raketën e re balistike “supersonike” Fattah-1 (e zbuluar në vitin 2023), si dhe raketën e përparuar Kheibar Shekan.

Fattah-1 mund të arrijë shpejtësi prej 13-15 Mach dhe të manovrojë gjatë rihyrjes, karakteristika që e bëjnë të vështirë kapjen e saj. Këto raketa kanë gjithashtu saktësi të konsiderueshme dhe koka luftarake të fuqishme shpërthyese, të afta të shkaktojnë dëme në shkallë të gjerë në objektivat ushtarake. Vërehet se sulmi u nis papritur pothuajse ekskluzivisht me raketa balistike – pa praninë e dronëve më të ngadaltë ose raketave lundruese – duke e zvogëluar kohën e reagimit të mbrojtjes ajrore izraelite në minimum.

Mbrojtja Ajrore Izraelite dhe kufizimet e saj

Izraeli ka një rrjet shumështresor të mbrojtjes ajrore.

Shtyllat e tij kryesore janë: (a) Kupola e Hekurt për t’iu kundërvënë raketave dhe raketave me rreze të shkurtër veprimi, (b) sistemi David’s Sling për raketa balistike me rreze të mesme veprimi dhe taktike, dhe (c) raketat Arrow-2/3 për të kapur kërcënimet balistike me rreze të gjatë veprimi.

Kupola e Hekurt ka demonstruar performancë të shkëlqyer kundër raketave nga Gaza (me një shkallë suksesi prej 90% kundër kërcënimeve të drejtuara në zona të populluara). Megjithatë, është projektuar për objektiva me shpejtësi relativisht të ulët dhe orbitë të ulët – nuk ka për qëllim të kapë raketa që vijnë me shumëfisha të shpejtësisë së zërit nga atmosfera e sipërme.

Sisteme më të përparuara, të tilla si David’s Sling dhe veçanërisht Arrow-3, zgjerojnë mbrojtjen kundër raketave balistike, por edhe këto kanë ndërprerës të kufizuar dhe nuk janë testuar kurrë në një sulm kaq masiv ndaj objektivave hipersonikë. Zyrtarët ushtarakë izraelitë kanë theksuar vazhdimisht se asnjë mburojë nuk është plotësisht e padepërtueshme – madje as Kupola e Hekurt, e teknologjisë së fundit, nuk përshkruhet si “hermetike”.

Si sulmi iranian e “shpoi” mbrojtjen

Suksesi i Iranit në depërtimin e mbrojtjes ajrore të shtrenjtë izraelite i detyrohet po aq aftësive të raketave të tij sa edhe taktikës së ngopjes.

Raketat balistike të teknologjisë së fundit të përdorura vepruan jashtë “zarfit” që Iron Dome mund ta përballojë në mënyrë efektive – duke e detyruar atë të veprojë përtej kufijve të saj.

Në të njëjtën kohë, lëshimi i njëkohshëm i dhjetëra raketave krijoi një mbingarkesë në mbrojtjen izraelite: edhe me shkallë të larta suksesi për raketë, një vëllim mjaft i madh sulmesh siguron që disa do të shpëtojnë. Analistët theksojnë se jemi në një pikë kthese ku armët balistike sulmuese, në kushte të caktuara, mund të mposhtin edhe sistemet më të sofistikuara të mbrojtjes.

Në këtë rast, nga afërsisht 200 raketa të lëshuara, disa dhjetëra (ndoshta 40-50) arritën të godisnin territorin izraelit – një përqindje e paparë që trondit ndjenjën e sigurisë absolute të ofruar nga Iron Dome. Izraeli ndoshta do të duhet të forcojë më tej teknologjitë e tij të mbrojtjes (p.sh. më shumë grupe Arrow ose mjete të reja si lazerët) për t’u përballur me këto kërcënime të reja.

Në të njëjtën kohë, megjithatë, është e qartë se mbrojtja ajrore izraelite, megjithëse parandaloi shumicën e raketave që vinin, nuk mund të garantojë 100% mbrojtje – diçka që është demonstruar gjerësisht nga ngjarjet e ditëve të fundit.

Ditën e sotme, një punonjës i Policisë bashkiake dhe një qytetar, janë përfshirë në një konflikt fizik në qytetin e Beratit.

Sherri ka ndodhur rreth 15 minuta më parë pranë ish-pallatit të kulturës, për arsye ende të paqarta.Sipas raportimeve nga dëshmitarë të ngjarjes, i pari që e nisi sherrin ishte djali i ri i cili goditi punonjësin e policisë.

Ky i fundit, duket se i kthehet dhe e hedh përtokë.

“Rastesisht po kaloja nuk i pyeta se isha ne rreth, por polici ishte bashkiak. Afer ish-pallatit të Kulturës te xhamia. E qelloi ai cuni përpara, skisbte faj polici”, shkruan një qytetar.

Deri më tani, nuk ka pasur një reagim nga autoritet dhe nuk dihet nëse polici dhe djali i ri kishin një sherr të mëparshëm, apo situata përshkallëzoi direkt.

Një punonjës i Policisë bashkiake dhe një qytetar janë përfshirë në një konflikt fizik ditën e sotme në qytetin e Beratit.

Sherri ka ndodhur rreth 15 minuta më parë pranë ish-pallatit të kulturës, për arsye ende të paqarta. Sipas raportimeve nga dëshmitarë të ngjarjes, i pari që… pic.twitter.com/LWwSBSxqC7

— JOQ Albania (@JoqAlbania) June 19, 2025

Në qytetin Tuam të Irlandës kanë nisur gërmimet në një gropë septike, ku dyshohet se ndodhen mbetjet e rreth 800 foshnjave të vdekura në një shtëpi për nëna të pamartuara, të drejtuar nga murgesha katolike midis viteve 1925–1961.

Shtëpia, e njohur si Bon Secours, ishte vend ku gratë e reja shtatzëna internoheshin për të lindur dhe për të punuar pa pagesë. Fëmijët e tyre shpesh birësoheshin pa pëlqim ose vdisnin në rrethana të paqarta. Vetëm dy prej 798 viktimave janë varrosur në mënyrë të denjë

Hetimi u lejua pas një dekade presioni publik dhe falë punës së historianes Catherine Corless, e cila zbuloi këtë tragjedi në vitin 2014. Procesi i identifikimit të eshtrave dhe rivarrimit pritet të zgjasë deri në dy vjet, duke kërkuar drejtësi për fëmijët e harruar të Irlandës.//NewYorkPost

Antarktida mund të jetë i vetmi kontinent në Tokë që nuk ka banorë natyrorë njerëzorë, por hulumtimet e fundit kanë zbuluar një zbulim të habitshëm; një “aksent antarktik” po fillon të marrë formë. Pavarësisht mungesës së popullatave lokale, kontinenti pret mijëra shkencëtarë në stacione kërkimore gjatë gjithë vitit, dhe bashkëveprimet e tyre po nxisin një atmosferë unike. Ideja e një theksi në zhvillim mund të duket e habitshme, duke pasur parasysh se popullsia e Antarktidës përbëhet tërësisht nga studiues nga pjesë të ndryshme të botës. Megjithatë, izolimi ekstrem i kontinentit dhe natyra e ngushtë e komunitetit të tij shkencor po lehtësojnë zhvillimin e një theksi të përbashkët.

Ky fenomen, megjithëse ende në hapat e tij të parë, po bëhet më i dukshëm tek ata që kalojnë periudha të gjata kohore në Antarktidë, veçanërisht gjatë verës kur popullsia rritet në rreth 5,000 njerëz. Në dimër, popullsia bie në afërsisht 1,000, por natyra e vogël dhe kalimtare e grupit ka krijuar një mjedis ku ndryshimet gjuhësore po ndodhin më shpejt sesa në popullatat tipike. Kjo u ofron shkencëtarëve një mundësi të rrallë për të vëzhguar se si evoluojnë thekset në kohë reale, në një shkallë më të vogël se ajo që normalisht do të ishte e mundur në zona më të dendura të populluara.

Në vitin 2019, ekspertët në Universitetin Ludwig Maximilian të Mynihut nisën një studim me 11 pjesëmarrës nga British Antarctic Survey. Këta studiues, me origjinë nga Anglia, SHBA-ja, Gjermania dhe Islanda, u regjistruan çdo gjashtë javë gjatë qëndrimit të tyre në Antarktidë. Me kalimin e kohës, u vunë re ndryshime delikate në modelet e tyre të të folurit, veçanërisht tinguj më të gjatë të zanoreve dhe një ndryshim në mënyrën se si artikuloheshin tinguj specifikë si “ou” . Ky ndryshim çoi në një ndryshim të dukshëm në mënyrën se si tingëllonte theksi i tyre, megjithëse ndryshimet ishin relativisht të vogla.

Siç shpjegoi autori i studimit dhe profesori i Fonetikës dhe Përpunimit të të Folurit në Universitetin Ludwig-Maximilian të Mynihut, Jonathan Harrington, “Aksenti antarktik nuk është realisht i perceptueshëm si i tillë, do të duhej shumë më tepër kohë që të bëhej i tillë por është i matshëm akustikisht.” Ai theksoi se theksi është një bashkim tiparesh nga thekset origjinale të pjesëmarrësve, i kombinuar me disa inovacione të reja në të folur. Është ende në fazat e hershme të zhvillimit, duke e bërë shumë më pak të përcaktuar sesa thekset e vendosura, por megjithatë një shembull interesant se si gjuha përshtatet në mjedise të izoluara.

Ndërsa thekset zakonisht evoluojnë me kalimin e brezave, Antarktida ofron një afat kohor të përshpejtuar për shkak të mjedisit të saj të përqendruar dhe multikulturor. Përzierja e thekseve të ndryshme rajonale në një hapësirë ​​të kufizuar, ku komunikimi është i shpeshtë dhe shpesh intensiv, nxit kushtet e përsosura për shfaqjen e një mënyre të re të të folurit.

Harrington vëren se, pavarësisht gjendjes së tij embrionale, theksi përfaqëson një version në shkallë të vogël të një fenomeni gjuhësor që zakonisht zhvillohet gjatë periudhave shumë më të gjata. Zhvillimi i theksit antarktik u ofron studiuesve një mundësi të rrallë për të studiuar evolucionin gjuhësor në një mjedis të kontrolluar dhe të izoluar. Fakti që ky ndryshim po ndodh në një komunitet prej vetëm disa mijëra njerëzish e bën atë një studim rast i ideal për të kuptuar se si formohen dhe ndryshojnë thekset. Me kërkimet e vazhdueshme në këtë fushë, shkencëtarët ka të ngjarë të fitojnë njohuri të vlefshme mbi proceset më të gjera që nxisin evolucionin gjuhësor.