Month: December 2025

Gazeta e njohur greke “Protothema” ka publikuar një shkrim të gjatë për prejardhjen e heroit tonë kombëtar Skënderbeut. Shkrimi mban titullin “Sa “shqiptar” ishte Gjergj Kastrioti apo Skënderbeu, çfarë fsheh varri i harkuar në Manastirin e Çilandarit në Malin Athos?”.

Ai është i mbushur me një sërë të dhënash të njëanshme pasi duke e konsideruar Epirin grek, dhe duke qenë se Skënderbeu ka pasur edhe epitetin “Mbret i Epirit” edhe ai konsiderohet grek. Sipas shkrimit, Skënderbeu ishte ortodoks dhe fliste greqisht. Një tjetër pretendim është se për të nuk ka këngë të vjetra në gjuhën shqipe.

Më pas thuhet se njëri nga vëllezërit e Skënderbeut, Reposhi u bë murg dhe jetoi në malin Athos. Në atë vend ekziston një vend që quhet “Kulla e Shqiptarit” dhe besohet se u ble nga babai i Skënderbeut, Gjoni dhe ku ai u varros së bashku me djalin e tij murg.

Shkrimi i plotë:

“Sa “shqiptar” ishte Gjergj Kastrioti apo Skënderbeu, çfarë fsheh varri i harkuar në Manastirin e Çilandarit në Malin Athos?”

E kemi përmendur gjerësisht Gjergj Kastriotin (ose Skënderbeun) në artikullin tonë të 5 majit 2018, i cili shkaktoi diskutime të nxehta. Ne e dimë që Kastrioti është heroi kombëtar i Shqipërisë. Megjithatë, ka disa fakte të paqarta rreth origjinës së tij. Një studim shumë interesant nga Paschalis Androudis, Profesor-Ndihmës i Arkeologjisë dhe Artit Bizantin dhe Islamik, në Departamentin e Historisë dhe Arkeologjisë të Universitetit “Aristoteli” të Selanikut, mbi të ashtuquajturën “Kulla Shqiptare” në Malin Athos dhe marrëdhënien e babait të Gjergjit, Gjon Kastriotit, dhe njërit prej vëllezërve të tij me Gadishullin Athos na bëri ta rishqyrtojmë këtë temë.

Dëshirojmë ta falënderojmë ngrohtësisht Androudis, i cili na dha leje të mbështetemi në të dhënat nga studimi i tij dhe në informacionin shtesë që na dha.
Gjon Kastrioti: babai i “Skënderbeut”

Gjergj Kastrioti (1404 ose 1405-1468) ishte djali i Gjon Kastriotit, udhëheqësit të Shqipërisë së sotme veriore dhe Vojvodinës, i cili vinte nga familja fisnike serbe e Brankoviçëve. Silvius Enea (pseudonimi letrar i Papa Pius II, 1405-1464), një bashkëkohës i Kastriotëve, besonte se Kastriotët ishin maqedonas nga Imathia (një artikull Achilleas G. Lazaros, me titull “Albania” u botua në “Nea Estia” për krishtlindjet 1994). Pothuajse kudo përmendet se gjyshi i Gjergjit, Konstandini, i cili vdiq në vitin 1390, ishte sundimtar i Imathisë dhe Kosturit, nga e cila vjen mbiemri i tij (Kastriotis < Kastoriotis). Babai i tij, Gjoni, ishte sundimtar i Krujës.

Është e pamohueshme që Kastriotët ishin të krishterë në fe. Gjon Kastrioti (1380-1437), një vasal fillimisht i osmanëve, pastaj i venedikasve dhe më vonë përsëri i osmanëve, e shtriu sundimin e tij deri në Alesio, Lezhën e sotme dhe grykëderdhjen e lumit Mat, duke arritur deri në det. I korruptuar nga venedikasit, ai u bashkua me ta. Megjithatë, Sulltan Murati I, me fushatën e tij të re në Ballkanin Perëndimor, e bëri Kastriotin përsëri vasal të tij. Për të shmangur një federatë të re, ai e detyroi atë të dërgonte si pengje 4 djemtë e tij Stanishin, Reposhin, Kostandinin dhe Gjergjin në Adrianopojë, në atë kohë kryeqyteti i Perandorisë Osmane. Gjon Kastrioti dhe gruaja e tij Vojsava patën 9 fëmijë (5 vajza, emrat e të cilave nuk i dimë përveç njërës, Marës dhe 4 djemve që përmendëm).

Sulltan Murati, duke vlerësuar trimërinë, inteligjencën dhe bukurinë e Gjergjit, u mor veçanërisht me edukimin e tij. Ai u edukua me trashëgimtarin e fronit të Mehmetit II, i njohur edhe si “Pushtuesi”. Në një moshë shumë të re, Murati e emëroi atë komandant në një betejë me serbët. Gjergji tregoi trimëri të madhe dhe e udhëhoqi ushtrinë e tij drejt fitores. Murati shprehu admirimin e tij duke e quajtur Iskender Bej (Skënderbej) që do të thotë “Aleksandri i sundimtarëve”. Duhet theksuar se si Gjergji ashtu edhe vëllezërit e motrat e tij ishin konvertuar në Islam. Megjithatë, disa ngjarje filluan ta tronditnin Gjergjin.

Vdekja misterioze e dy vëllezërve të tij (i treti, Reposhi, u bë murg, detajet do t’i shohim më vonë), emërimi i një apostati, Hasan Bej Versezenda, nga Murati si komandant garnizoni në Kroaci nga Muradi, i cili e dëboi nënën e tij, e cila vdiq pak më vonë (babai i tij kishte vdekur në vitin 1437), dhe nostalgjia për atdheun e tij, e çuan përfundimisht Gjergj Kastriotin të largohej nga radhët e osmanëve, gjatë një beteje me sundimtarin hungarez Huniadi në vitin 1443, dhe pasi e detyroi sekretarin e sulltanit të nënshkruante një ferman për dorëzimin e Kroacisë, ai u nis për në atdheun e tij me 300 burra të besuar.

Duke parë fermanin, komandanti i garnizonit të Krujës dorëzoi fortesën. Të nesërmen, qyteti u mbush me flamuj me emblemën e Kastriotit, shqiponjën me dy koka. Populli shpërtheu në brohoritje. Më 28 nëntor 1443, Kastrioti filloi revolucionin kundër osmanëve. Kastrioti (shih edhe artikullin e 5 majit 2018) u bë një makth për osmanët.

Ai humbi vetëm një betejë, kundër Evren Beut, i cili kishte një ushtri shumë të fortë prej 40 000 burrash, më 26 korrik 1455. Ai shkoi në Itali për të marrë ndihmë, por nuk arriti asgjë të veçantë. Ai u martua me më të voglën nga 8 vajzat e Arianit Gjergj Komnenit, një sundimtar që luftoi gjithashtu kundër osmanëve. Skënderbeut iu ofrua roli i udhëheqjes së një kryqëzate, pasi ishte ripagëzuar si i krishterë, dhe ai dukej i gatshëm ta bënte këtë, por u sëmur nga malaria dhe vdiq në janar 1467 në Lezhë dhe u varros në kishën e Shën Nikollës në këtë qytet.

Sa “shqiptar” ishte Kastrioti?

Tani do të bëjmë disa pyetje rreth origjinës së Kastriotit, i cili është shpallur hero kombëtar i Shqipërisë sepse lindi dhe veproi kryesisht në territoret, sot, shqiptare.

A është mbiemri Kastrioti shqiptar? Dhe nëse po, cila është etimologjia e tij? Sa veta e dinë që aktivitetet e tij arritën deri në Pogonin e sotëm? Rrënojat e njërës prej fortesave të tij ekzistojnë ende në Oreokastro. Kjo fortesë u pushtua nga turqit vetëm kur ia prenë furnizimin me ujë nga lumi fqinj Gormos (një nga përrenjtë origjinalë të Kalamas).

A është shqiponja dykrenare, emblema e Kastriotit, me origjinë bizantine apo jo? (Shih artikullin tonë përkatës më 26 qershor 2021). Cila ishte gjuha zyrtare në zonat e kontrolluara nga Kastrioti?

Maria Michaēl-Dede në veprën e saj “Arvanitasit grekë” shkruan: “…e njëjta gjë ndodh edhe me arvanitasit që zbritën (domethënë në territorin grek) pas rënies së Kastriotit, i cili dihet jo vetëm se ishte grek, por edhe se e kishte greqishten si gjuhë zyrtare të shtetit.”

Ioannis Touloumakos, në një fjalim të botuar në procedurat e Konferencës së 2-të Shkencore Panhelenike, me titull: “Qytetet e lashta greke të Epirit të Veriut”, shkruan: “… (Kastrioti) përdori emrin e Aleksandrit të Madh dhe ishte mësuar të mbante përkrenaren e lashtë maqedonase me bririn e dyfishtë, ndërsa në të njëjtën kohë paraqitej si pasardhës i epirotëve (konkretisht i Pirros)”.

Zëvendëskryetari i Kastriotit ishte i afërm i tij dhe quhej Vrana, (Konti) një mbiemër i një familjeje të shquar bizantine.

Pse nuk ka këngë popullore (në gjuhën e folur) shqipe për heroizmin e Kastriotit, ndërsa ka të ngjashme për heronj me rëndësi të vogël? A kishte një vetëdije kombëtare shqiptare në mesin e shekullit të 15-të? Shqiptarët në atë kohë ishin një grup fisesh ndërluftuese, pa traditë kombëtare, pa unitet kombëtar dhe gjuhësor.

A është e vërtetë që kur Kastrioti u kthye në Krujë, u tha bashkëqytetarëve të tij myslimanë të zgjidhnin midis krishterimit dhe vdekjes dhe meqenëse shumica e tyre refuzuan të bëheshin të krishterë, u masakruan? Fan Noli famëkeq e konsideron këtë veprim të Kastriotit si një luftë të shenjtë kundër myslimanëve.

Sipas gazetarit dhe shkrimtarit francez Rene Pio, grekët morën pjesë edhe në luftërat e Kastriotit. Himariotët, për shembull, me flamuj që kishin një kryq blu dhe të bardhë. Andruçët, Boçarët etj. morën pjesë në mbrojtjen e Krujës. Siç shkruan D.N. Boçari: “…pas vdekjes së Skënderbeut, Boçarët, duke luftuar kundër turqve dhe turko-shqiptarëve, zbritën drejt Dragani. Në fillim të shekullit të 17-të, ata themeluan Lidhjen Suliotike me grekë të tjerë të lirë”.

Mbrojtësit e Mesolongjisë (1825) e konsideronin Kastriotin një hero model, prandaj i dhanë njërës prej artilerisë së tyre, të tretën me radhë pas atyre të Drakoulisit (një personazh dhe luftëtar i vitit 1821 që u vra në Dragatsani) dhe Kanarisit, emrin “Skenderbej”. Ata ishin disa nga shqiptarët që çliruan Greqinë, do të thonë disa…

Duke iu drejtuar Mehmetit II, Kastrioti shkruan: “Gjergj Kastrioti, i riemëruar Skënderbej, sundimtar i Epirit dhe i Shqiptarëve, ushtar i Jezu Krishtit për Mehmetin, monarkun e muhamedanëve, gëzohuni… 30 maj 1461”.

Murati II, në përgjigjen e tij ndaj Kastriotit, e quan atë “sundimtar i Shqiptarëve dhe i Epirit”. Ai vetë, duke iu drejtuar Mbretit Alfonso, e quan veten “Princ i Epirotëve” ndërsa duke iu drejtuar princit të Tarantos, Gjon Antonius, shkruan: “Paraardhësit tanë ishin epirotët nga të cilët lindi ai Pirro… Ju nuk keni burra mjaftueshëm të fortë për t’u rezistuar epirotëve.”

Edhe në pullat shqiptare të emetuara në vitin 1968 me rastin e 500-vjetorit të vdekjes së Kastriotit, emri i tij është shkruar si Gjergji Kastrioti (në njërën prej 25 pullave), ndërsa në një tjetër, është kopertina e historisë së biografit të parë të Barletit me titull: “HISTORIA DE VITA ET GESTIS SCANDERBERGI EPIROTARUM PRINCIPIS” (“HISTORIA E JETËS DHE ARRITJEVE TË SKËNDERBERGUT, PRINCI I EPIRIT”).

Së fundmi, historiani i madh Pavlos Karolidis shkoi në Itali dhe takoi pasardhës të Kastriotit. Ata e quajnë veten grekë, janë ortodoksë fanatikë dhe qendra e tyre kryesore në Siçili quhet Piana de Greci (Vendi i Grekëve). (Në fakt ajo quhet “Piana dei Albanesi” – Pllaja e shqiptarëve)

Babai dhe vëllai i Skënderbeut janë varrosur në manastirin e Chilandarit në malin Athos! Çfarë është “Kulla e Shqiptarit”?

Arsyeja e rikthimit të angazhimit tonë për Gjergj Kastriotin ishte zbulimi në internet i një artikulli rreth “Kullës Shqiptare” në Malin Athos. Ky artikull bazohet në një studim të gjerë dhe të shkëlqyer nga Profesori Ndihmës i Universitetit Aristoteli të Selanikut, Paschalis Androudis. Ne e kontaktuam atë dhe ai me dëshirë ndau disa informacione me ne.

Në revistën “Byzantium” (2002) (f. 219-245), ekziston një studim i gjerë nga P. Androudis me titull: “Dëshmi historike dhe arkeologjike për “Kullën Shqiptare” në Malin Athos.”

Atje lexojmë se në manastirin serb të Hilandarit në Malin Athos, është varrosur Reposio ose Reposhi, “Duka i Ilirisë” i cili vdiq në Hilandari si murg i thjeshtë në vitin 1430. Ky është ndoshta vëllai i Gjergj Kastriotit, i cili deri vonë besohej se ishte bërë murg në Sinai. Reposhi me sa duket është vëllai që u shpëtoi osmanëve.

Megjithatë, siç shkruan P. Androudis, një i afërm tjetër i Reposhit u bë gjithashtu murg dhe u varros në Hilandari. Ky ndoshta ishte Gjon Kastrioti, babai i Gjergjit, i cili në vitet e fundit të jetës së tij u bë murg në Athos!

Babai dhe djali janë varrosur në një arcosolium, një lloj varri me hark. “Kulla Shqiptare” shoqërohet gjithashtu me fjalët Ioannis Kastriotis. Është një kullë gjysmë e rrënuar në zonën e pyllëzuar në jug të Manastirit të Hilandarit, mbi sketin e braktisur të Trinisë së Shenjtë. Kulla është ndërtuar ndoshta në shekullin e 12-të (sipas një versioni tjetër në vitin 1270 në vendin e manastirit të vjetër të Agios Georgios) dhe ishte një fortesë mbrojtëse kundër bastisjeve pirate. Ajo ka mbështetëse (këmbë) në secilën anë, gjë që tradhton një stil bizantin. Lartësia e saj që ka mbijetuar sot arrin 6 metra.

Sipas një dokumenti të viteve 1421-1422, Gjon Kastrioti bleu kullën nga Manastiri i Hilandarit për 60 florinj venecianë. Në të njëjtën kohë, ai bleu edhe 4 adelfata, për vete dhe tre nga djemtë e tij. Një “adelfata” ishte e drejta për të banuar në një tokë të një manastiri në Malin Athos, e cila shoqërohej me të drejtën për të shfrytëzuar të mbjellat përreth. Reposhi jetoi për disa vite në “Kullën e Shqiptarit”. Këtu, sigurisht, lind një çështje me datat.

Në vitin 1423, Gjon Kastrioti u detyrua të dërgonte 4 djemtë e tyre në Adrianopojë. Kur jetoi Reposhi në Malin Athos? Ai vdiq në vitin 1430. A iku ai nga kryeqyteti i atëhershëm osman dhe shkoi në Malin Athos? Në vitin 1468, meqenëse nuk kishte të drejtë trashëgimie për Kullën kur të gjithë përfituesit e vëllezërve vdiqën, “Kulla e Shqiptarëve” ose Kulla e Shën Gjergjit, iu kthye Manastirit të Hilandarit.

Më vonë, një bashkësi murgjish u vendos atje për disa vite, duke marrë, të paktën deri në vitin 1528, subvencione bujare nga sundimtarët e Vllahisë. Një gravurë në bakër nga viti 1757 përshkruan manastirin e Hilandarit me “Kullën e Shqiptarit”, ku duket se kanë jetuar murgjit. Nuk dihet se kur u braktis kulla. Skiti i Trinisë së Shenjtë u braktis në fillim të shekullit të 20-të. Pastaj, ose shumë më herët, ndoshta u braktis edhe “Kulla e Shqiptarit”… Ky emër u përdor për herë të parë në vitin 1512. Deri atëherë, quhej Kulla e Shën Gjergjit.
Epilog

Siç e përmendëm, Gjergj Kastrioti u varros në kishën e Shën Nikollës në Lezhë. Në vitin 1474, Mehmeti II pushtoi qytetin. Ai urdhëroi që varri i Skënderbeut të hapej, por skeleti i tij të mos dëmtohej ose përdhosej. Megjithatë, turqit, duke u atribuar kockave të tij veti magjike ose të mrekullueshme, i thyen ato në copa dhe i morën, si fatsjellëse. Megjithatë, përkrenarja e tij u shpëtua, e cila mbahet në një muze në Vjenë. Ky fakt ngre një pyetje: a fsheh arkosoliumi i Manastirit të Hilandarit ndonjë sekret, të cilin e kanë identifikuar edhe disa historianë shqiptarë?

Pas intervistës së bujshme të ish-bashkëshortit të saj, Bes Kallaku, këngëtarja Xhensila Myrtezaj duket se ka dhënë një përgjigje publike përmes “kodit” të muzikës.

Deklaratat e fundit të aktorit, i cili u shpreh se “e shkuara ka vdekur” dhe “i dhash dorën dhe bukën”, u interpretuan gjerësisht në rrjet si mesazhe të koduara drejtuar këngëtares.

Në kundërpërgjigje, Xhensila ka zgjedhur të rishpërndajë në “Instagram” një video specifike nga koncertet e saj, ku mes qindra postimeve të mundshme, ka veçuar momentin kur këndon vargjet: “Xhelozon, mashtrues ti je”.

Ky postim ka rihapur menjëherë diskutimet mes fansave, të cilët e shohin zgjedhjen e këtyre vargjeve si një replikë të drejtpërdrejtë ndaj akuzave të tërthorta për të shkuarën e tyre të përbashkët.

ë podcastin e Grida Dumës, aktori Bes Kallaku ka dhënë intervistën e tij të parë pas një periudhe të gjatë mungese, duke folur hapur për zhgënjimet personale, mosmirënjohjen dhe raportin e tij me besimin.

Duke u ndalur te marrëdhëniet me njerëzit e afërt, aktori theksoi se zhgënjimet më të forta vijnë pikërisht nga ata me të cilët ke ndarë jetën dhe bukën.

“Zhgënjimet më të mëdha janë nga ata që i ke pasur afër, nga ata me të cilët ke ngrënë bukë”, tha Kallaku, duke shtuar se thyerja e bukës për shqiptarët është një ligj i pashkruar.

Në bisedë me Grida Dumën, ai foli edhe për mosmirënjohjen, duke e lidhur atë me ndihmën e dhënë pa kushte.

“Ka diferencë mes me t’dhonë një dorë dhe me t’dhonë bukën. Unë mendoj se shumë njerëzve u kam dhënë jo vetëm dorën, por edhe bukën e përditshme”, u shpreh ai.

Një pjesë e rëndësishme e intervistës ishte dimensioni shpirtëror i jetës së tij. Sipas Kallakut, pastërtia e shpirtit shpesh sjell përplasje me të tjerët.

“Kur shpirti yt është i pastër, pastërtia e tij irriton demonët e të tjerëve përreth”, tha ai.

Duke folur për mungesën e shpresës, sidomos te të rinjtë, Kallaku e cilësoi atë si një problem serioz të kohës. Ai u ndal edhe te përplasja mes së mirës dhe së keqes, duke theksuar besimin e tij se e mira, pavarësisht vështirësive, triumfon.

“Sado të zgjasë nata, do lindë dielli. Kur Zoti është me mua, kush mund të jetë kundër meje?”, tha ai.

Në fund, Bes Kallaku theksoi se rreziku më i madh nuk vjen nga armiku i hapur.

“Armikun e njeh dhe i ruhesh. Frika më e madhe është miku-armik”, u shpreh ai.

Teksa Gjykata Kushtetuese këtë të premte mori vendimin për rikthimin e zv/kryeministres Belinda Balluku në detyreë, një nga votat kyçe që siguroi shumicën ishte ajo e gjyqtares Sonila Bejtja. Ky moment ka hapur spekulime të forta në korridoret e politikës, ku burimet flasin se kryeministri Edi Rama mund t’i ofrojë Bejtjës postin e Komisioneres për Mbrojtjen nga Diskriminimi pas përfundimit të mandatit në Kushtetuese.

Bejtja, e perceptuar si një nga figurat më të pavarura në gjyq, duket se ka bërë një lëvizje vendimtare, duke siguruar rikthimin e Ballukut dhe, sipas burimeve të brendshme, duke krijuar mundësinë për një shpërblim strategjik. Nga 15 kandidatë për Komisioneren, vetëm 14 u paraqitën për intervistë, dhe askush nuk arriti të mbledhë 28 firmat e nevojshme për seancën plenare.

Dorëheqja e disa kandidatëve dhe mbështetja e Bejtjes ka transformuar procesin formal në një lojë pushteti me ndikime të dukshme politike. Ekspertët paralajmërojnë se çdo shpërblim i mundshëm nga Rama do të dëmtonte perceptimin e pavarësisë së institucioneve, duke krijuar precedent të rrezikshëm për të ardhmen.

Ndërkohë flitet se vota pro Ballukut nga Bejtja nuk ishte thjesht një vendim ligjor, por mund të shihet si një veprim strategjik që hap rrugë shpërblimeve të mundshme.

Analistët politikë e përshkruajnë situatën si një “shkëmbim të sofistikuar pushteti”: vendimi për Ballukun në këmbim të një posti të lartë institucional më vonë. Kjo situatë ka tronditur opinionin publik dhe opozitën, duke rritur dyshimet për ndikim politik mbi procesin gjyqësor.

Nëse oferta e Ramës do të realizohet, Bejtja do të fitojë postin e Komisioneres, pasi pritet të hyjë në garë. Megjithatë në një kohë kur integriteti i institucioneve është në fokus të publikut, ky zhvillim ngre pyetje dramatike: A ishte vota e Bejtjes e lirë dhe e bazuar në ligj, apo pjesë e një marrëveshjeje strategjike me kryeministrin?

Detajet
Në Kuvend ka dështuar procesi për të zgjedhur një Komisioner kundër Diskriminimit. 15 vetë dorëzuan dokumentet si kandidatë, por vetëm 14 u paraqitën për intervistë pranë Komisionit për të Drejtat e Njeriut. Kandidatja e perceptuar si më e forta në garë, gjyqtarja Kushtetuese Sonila Bejtja, u dorëhoq nga kandidimi.

Siç shpjegoi në atë kohë, kreu i grupit parlamentar demokrat Gazment Bardhi, “Znj. Bejtja nuk kishte llogaritur mirë kohën kur i mbaron mandati në gjykatë me procedurat kur duhej të zgjidhej Komisionere dhe kishte papajtueshmëri mes këtyre dy momenteve”.

Kandidatëve ju dha kohë për të sjellë nga 28 firma për të kaluar për votim në seancën plenare, por askush nuk mundi të marrë mbështetjet e duhura brenda afatit.

Në këtë “braktisje” të kandidatëve nga deputetë të të gjitha krahëve, procesi ka dështuar, dhe mësohet se fillimisht kandidatëve do tu jepet një kohë shtesë nëse mund të mbledhin firmat, dhe nëse kjo dështon, gara do të hapet edhe një herë nga e para.

Kandidatët që garuan

Arben Shkëmbi
Brunilda Menalla
Edison Hoxha
Endri Papajorgji
Ermal Hoxha
Ermonela Xhafa
Fatjona Male
Genta Tafa
9. Gëzim Allaraj
10. Ismail Tafani
Lulzim Hamitaj
Mirela Rrumbullaku
Robert Gajda
Sonila Bejtja (tërhequr)
Sonila Hysi

Ish-deputeti Dashnor Sula, i ftuar në një studio televizive, ka deklaruar se situata politike në Tiranë është mjaft e ndërlikuar, duke theksuar përçarjet e brendshme në Partinë Socialiste dhe tensionet mes forcave kryesore politike.

Sipas Sulës, përveç kryeministrit Edi Rama që kërkon fitoren në kryeqytet, ekzistojnë figura brenda PS që nuk e mbështesin kandidaturën e Ogerta Manastirliut. Ai foli për një “komplot ndaj Ramës” dhe për konflikte të brendshme që ende nuk janë bërë publike.

Sula komentoi edhe qëndrimet e Partisë Demokratike dhe propozimin e Sali Berishës, duke e interpretuar si një lëvizje që, sipas tij, nuk i shërben më opozitës, por interesave personale të Berishës. Ish-deputeti theksoi se zhvillimet e fundit mes PS dhe PD pritet të zbulojnë shumë për dinamikat reale politike në ditët në vijim.

Situata në Tiranë është shumë më e komplikuar. Përveç Ramës që kërkon fitoren në Tiranë, ka të tjerë brenda PS që nuk duan triumfin e Manastirliut. Brenda PS ka probleme shumë të forta, pavarësisht nuk janë shfaqur. Ka një komplot ndaj Ramës. Rama kërkon kontrollon gjithçka, por që të ketë kontroll mbi drejtësinë dhe SPAK siç pretendon PD nuk ka sens.

Sepse i bie që Rama ka futur të gjithë të tijtë në burg dhe ka liruar Berishën. Berisha me këtë propozim që ka bërë sot do të thotë që nuk ka më opozitë, nuk i intereson më PD, vetëm interesat e veta. Ia bën këtë ofertë Ramës , i ofrohet Ramës ‘unë do të jem shpëtimtari jot’. Lëvizjet mes PS-PD mes këtyre ditëve, kemi për të kuptuar shumë”, tha Dashnor Sula.

Gazetari Basir Çollaku, i ftuar në një emision televiziv, deklaroi se sjellja e fundit e kryeministrit Edi Rama tregon nervozizëm të theksuar dhe humbje të kontrollit përballë zhvillimeve të reja hetimore.

Sipas Çollakut, veprimet e intensifikuara të SPAK, mbështetja e drejtpërdrejtë e Shteteve të Bashkuara dhe ardhjet e zyrtarëve të lartë amerikanë në Tiranë janë sinjale të qarta se qeveria është nën presion të fortë ndërkombëtar. Ai theksoi se dosjet e lidhura me korrupsionin dhe krimin e organizuar po avancojnë dhe se figura të rëndësishme të pushtetit, përfshirë edhe ministra, rrezikojnë masa të rënda penale në javët në vijim.

Basir Çollaku: Ka diçka që shoh unë në këto, nervozizëm të theksuar dhe me një çekuilibër të kryeministrit të vendit. E humbi kontrollin totalisht. Departamenti i Shtetit i ka dhënë përgjigjen, le të themi siç e shoh unë edhe interesimit të Fox News, por e ka dhënë në Tiranë. Ardhja e Fleming dhe menjëherë merret e pandehur zonja Balluku. Ardhja e zëvendësdrejtorit pastaj dhe zgjedhja e kreut të ri të SPAK, veprime të cilat do intensifikohen edhe brenda dy javëve të mbetur të këtij viti ndaj veprimeve hetimore por edhe me raste konkrete, jo vetëm për Ballukun, janë një tregues që Shtetet e Bashkuara, Departamenti i Shtetit, DEA, kanë një adresë në Tiranë, është Edi Rama, është të cilin ata e shohin si ortaku zyrtar i Sinaloas. Rama dhe Sinaloa në Shqipëri janë të pashkëputur. Vizita e kreut të kësaj familje të sanksionuar në Shqipëri, pastrimi marramendës i parasë në katër shtete europiane që kishte familja Hysa, pra me paratë e kartelit meksikan, ëhë, janë një, them, dosje më vete të cilët amerikanët e ndjekin me vëmendje të shtuar. Miliardat që çekohen nga zonja Balluku janë me fasoneri e Edi Ramës. Ortakët që u futën aty, njerëz e grupeve kriminale që pastrojnë kokainën, pra miliardat e kokainës, në këtë pellg, në këtë shtek, janë dosja e përbashkët Rama-Balluku dhe Rama duhet të ketë të qartë diçka, që kur shkojnë agjentët e BKH-së, ata shkojnë dhe për të arrestuar njerëz. Shkojnë dhe për të arrestuar, ajo historia e pathëllakës, mua më kujton dëshpërimin e Ramës kur e tha publikisht që, ore mos kujtoni se do merrni edhe celularin tim. Mos guxoni të merrni se do i marrin edhe celularin. Do i marrin edhe brekët, le të themi zyrtare, në kuptimin metaforik të dosjes.

Siç e tha dhe Dumani, vetëm në dosjen e tanishme ne kemi pasur 70 oficerë policie, prokurorë, gjyqtarë, pra trupa e paçekuar në këtë mënyrë siç është SPAK-u, pra filtri i besueshmërisë, i jep të drejtë atyre që, duke qenë se rritet dendësia e veprimeve dhe e njerëzve të rëndësishëm në pushtet që do shkojnë atje, në SPAK, ai lajmëroi prokurorin e zgjedhur që do jenë ata 20 prokurorë dhe 60 oficerë policie, BKH-së, 60 agjentë, që do të ketë dijeni se kujt do t’i trokasin me dhe pa pathëllake.

Zgjodhi, zgjodhi të reagojë Rama sepse Rama ka dijeni edhe për veprimet e tjera që kryhen. Ajo çfarë shoh unë te struktura e posaçme… Rama po e humbet kontrollin e dikurshëm. Po fillon t’i dalin, ata janë njerëz të zgjuar ata atje që dikur e kanë dëgjuar fjalën e Ramës.

Është kthyer një e pandehur, është kthyer një e pandehur në mbledhje qeverie dhe unë besoj që akoma s’kam informacion unë të paktën, nuk e di për kolegët e tjerë, por struktura e posaçme duhet ta ketë gati kërkesën për në kuvend për heqje e imunitetit dhe masë arresti për Belinda Ballukun. Të lësh një të pandehur të 100 milionë dollarëve të rikthehet në zyrë, t’i kapë me radhë, a e sheh ai, të, dëshmitarë, prova, shkresa, t’i bëjë lëmsh. Sigurisht që nuk e ka ndonjë luks të madh se atje një pjesë e madhe e materialeve kanë rënë në duart e duhura të hetimit dhe investigimit, po kjo pjesë lirie e përkohshme dhe në zyrë mund të shërbejë edhe nga gjurmimet dhe përgjimet që janë, jo vetëm Belinda por gjithë ekipi, zonja Balluku, pra gjithë enturazhi i saj dhe i Ramës.

Moderatorja dhe drejtuesja e Top Story në Top Channel, Grida Duma ka komentuar përmes një mesazhi video edhe sjelljen e drejtuesve të opozitës lidhur me qëndrimin e mbajtur pas zgjedhjes së Avokatit të Popullit, por edhe debatit të disa javëve më parë mes sekretarit të përgjithshëm, Flamur Noka dhe një anëtare në PD-në e Kamzës.

Duma thotë se lidershipi demokrat fal deputetët që firmosën për kandidatin Endri Shabani, por përjashton anëtarët kur një debat ku përfshihet sekretari i Përgjithshëm i PD-së, del në media.

“Del Sali Berisha dhe thotë që ia dhamë firmat Endri Shabanit se na mbështeti për Florian Binaj, pasi del një deklaratë tjetër, Sajmir Korreshi thotë “na tha Flamur Noka firmosni të gjithë se kur të vijë votimi do ta zgjidhim”.

Pastaj del Flamur Noka i thotë Gon Dukës te studio ime në Top Story që “thuaj një çik asaj se nuk e di si ma merr, se s’jemi mirë këto kohë se këto 28 firmat nuk janë tonat, se pa dashje na i mori Salianji”. Pastaj del Sali Berisha dhe thotë “bëjmë edhe ne gabime”.

Po si ndodh që këto gabime që bën kreu janë të falshme dhe gabimet që bën anëtarësia nuk falen ndonjëherë. Si ndodh kjo që shkon Mul Noka atje me ca të tjerë, i thotë ajo zonja “pse nuk respekton statutin ti” dhe ai i bërtet asaj, pastaj del video dhe çuditet i madh dhe i vogël se si mund të kapet Sekretari i përgjithshëm dhe anëtari i kryesisë me anëtarësinë dhe ti pret që “këta t’i thërrasin trurit. Si mund të merresh me atë zonjën, ajo ka 13 vjet në opozitë. Shkojnë bëjnë si servilë kur duan votën dhe pastaj një burrë në atë moshë i thotë asaj “dil jashtë”.

Partia ka aksionerë, me sa duket po kuptohet kush janë aksionerët. Del Sali Berisha dhe për të mbrojtur Flamur Nokën dhe thotë “nuk ishte mirë ajo që doli në mbledhje, gabim ajo gruaja që doli në media”. Po ku do shkojnë këta? Atë nga grupi i Whatsapp e nxorën, ty nuk të takon dot, ka ngelur që me mikrofon përpara të thotë fjalën e saj. Si sillet PD me gabimet? Berisha bëri foltoret e veta dhe demokratët i thanë “ti vetë e zgjodhe Lul Bashën”. Berisha tha “gabim bëra”. Ia falën demokratët. Këta e falën që kishte zgjedhur Lulin gabim, po Berisha pse nuk i fal këta që ishin me Lulin dhe vazhdon e përçan partinë. Si sillet kjo parti, lidershipi i saj, që me gabimet që bëjnë ata sipër janë ndryshe, gabimet që bëjnë ata poshtë janë ndëshkime?.

Unë nuk lashë mandatin dhe ika nga PD-ja se isha keq. Unë ika nga PD-ja në fillim të nëntorit 2022 kur në mes të tetorit 2022, që Berisha kishte deklaruar për mua “është Nora e Kelmendit”. Pse e bëri këtë Berisha? Sepse unë dola në Parlament, ndërsa isha aty duke dëgjuar Edi Ramën që për foltoret e Berishës kundër Bashës na drejtohej neve dhe na thoshte “jo foltore, por gojore? Dal dhe them ato pesë minuta që u bënë virale. Ku ishin këta burrat që duhet të flisnin? Pse duhet që lidershipi i partisë të falet pa fund dhe çohen një ditë të premte që janë në hall dhe më përmendin mua vetëm se janë vetë në paqartësi absolute dhe u bëjnë gola gjithandej”, tha Duma.

Ish-deputetja demokrate dhe moderatorja Grida Duma i është përgjigjur ashpër Sali Berishës dhe Flamur Nokës, në lidhje me akuzat e këtyre të fundit për zgjedhjen e Endri Shabanit në krye të Avokatit të Popullit.

Duma tha se pas deklaratës së Flamur Nokës, e kishin njoftuar përmes mesazhe, teksa tha se nuk është kjo lloj loje që ajo bën.

“Isha në qetësinë time deri sa nga e premtja me vijnë disa mesazhe. Mesazhe ca me çudi, ca me sharje. Thash cfarë ka ndodhur. Kishte dalë Mul Noka nga mbledhja e Kryesisë së partisë dhe kishte thënë që Grida Duma ka lobuar për avokatin e Popullit. Shiko, ndokush ka dëshirë që të më thërrasim, e kuptoj, po nëse ka shqiptarë, demokratë që e kanë ndjekur politikën, por nuk e dinë mirë se kur unë futem në lojë, nuk është kjo lloje loje që bej. Unë nuk e kuptoj se çfarë strategjie po bëjnë ata, por po kuroj që ata nuk dinë gjë hiç. Nuk e dinë ata që një pushtet si Avokat i Popoullit, faleminderit që ma japin, por po ua kthej mbrapsh me gjithë lecka. Sepse e kanë bërë me arna logjikën e vet”, tha Duma.

Më tej, Duma ironizoi Berishën dhe Nokën, për të cilët tha se nuk ishin në opozitë, por në pushtet, që sipas saj nuk e lëshojë kurrë.

“Kur vijnë në studio televizive thonë: mos i bëni opozitë-opozitës. Po ku është në opozitë? Ju keni nga 20 vite në pushtet mo? Po ku dini të lëshoni puhstet ju? Se po të dinit, nuk do bënit një pocaqi me një anëtarësi të shkretë. Po nuk ka një muaj që i ka dalë një skandal i zi i PD-së”, ironizoi ajo.

Ndërsa më tej, ish-deputetja demokrate, ka thumbuar Berishën, për të cilin tha se vetëm ai dhe kryesia e PD mund të bëjnë gabime, ndërsa anëtarësia, jo.

“E kam qef atë që po them sot. Ishte një incident në Kamëz, dhe më pas e kanë bërë qesharakë këtë të Avokatit të Popullit. Del Berisha dhe thotë që ia dhamë votat Endri Shabanit, se na mbështeti për Flor Binajn. Del Korreshi dhe thotë na tha Mul Noka se firmosni të gjithë, se kur të vi votimi do ta prishim. Pastaj del Mul Noka, që i thotë Gon Dukës, thuaj pak asaj, se kam hall dhe nuk di sesi ma merr, se s’jemi mirë këto kohë. Kanë kohë që s’janë mirë. Dhe pastaj del Noka dhe thotë se këto 28 firmat nuk janë tonat, por del dhe na i merr padashje Salianji. Dhe më pas del Berisha dhe thotë: Bëjmë edhe ne gabime. Po si ndodh që gabimet që bëni ju, bën kreu, janë të falshme, dhe gabimet që bën anëtarësia nuk falen ndonjëherë. Si ndodh kjo?”, tha Duma.

Jo më biletë fizike, por gjithçka në mënyrë elektronike, kjo është një ndër arritjet që qeveria synon të realizojë në mandatin e 4-vjeçar.

Sektori i transportit do të zër një peshë të rëndësishme në realizimin e premtimeve që qeveria synon t’i bëj konkrete gjatë 4 viteve të ardhshme.

Transporti publik një nënkategori që kërkon vëmendjen do të elektrifikohet ndërsa do të përfshijë edhe sisteme digjitale.

“Implementojmë sistemet elektronike të biletave dhe GPS/AVL, duke garantuar menaxhim transparent, monitorim në kohë reale dhe shërbim të besueshëm për qytetarët”.

Në funksion të qytetarëve por edhe qyteteve të pastra e të gjelbra do të shtohet dhe flota elektrike me 100 autobusë të tillë me standarde të reja sigurie, efikasiteti dhe respekti për mjedisin. Për monitorimin e të gjithë transportit publik, qeveria do të krijojë një kompani shtetërore.

“Ngremë shoqërinë shtetërore si Agjenci Kombëtare për Transportin Publik, që në fazën fillestare ofron shërbime në 7 itinerare turistike kombëtare dhe ofron transport publik shkollor në tre zona të vendosura strategjikisht në veri, jug dhe juglindje, aty ku nxënësit kanë vështirësi në aksesimin e shkollës, duke garantuar mundësi të barabarta arsimimi për çdo fëmijë.”

Shoqëria nuk do të funksionojë vetëm si ofruese shërbimi, por do të ketë edhe shumë më tepër kompetenca, përfshirë edhe organizimin, licencimin dhe monitorimin e shërbimeve të transportit publik sipas legjislacionit në fuqi.

Me një kapital fillestar prej 10 milion lekësh dhe në pronësi 100% shtetërore, kompania e re do të mbajë emrin MobAl sh.a dhe do të jetë nën administrimin e Ministrisë së Infrastrukturës dhe Energjisë. (TCH)

SPAK dhe shërbimet partnere të BE-së dhe SHBA-së kanë goditur bazat e sistemit të ndërtuar nga Edi Rama për të mbajtur pushtetin, përmes tenderëve, PPP-ve dhe strukturave të lidhura me bandat. Hetimet nuk ndëshkojnë individë, por mënyrën se si funksionon qeverisja…

Në trembëdhjetë vitet e qeverisjes së Edi Ramës, drejtësia ka rrëzuar një nga një shtyllat mbi të cilat ai ka ngritur pushtetin e vet. Hetimet ndaj ministrave, kryebashkiakëve dhe zyrtarëve të lartë nuk janë raste të zakonshme korrupsioni. Ato kanë zbuluar se problemi nuk është tek individët, por tek mënyra se si funksionon vetë sistemi.

Në çdo dosje të madhe, drejtësia ka goditur skemat dhe mekanizmat e abuzimit që Rama ka ndërtuar si pjesë e një modeli qeverisës të qëllimshëm. Ai përpiqet të paraqesë çdo hetim si devijim personal të një zyrtari, me justifikimin se “kanë ngrënë mollë pas shpinës së tij”. Por drejtësia ka nisur të ndëshkojë prodhimin e “mollëve”, jo konsumatorët e tyre.

Rasti Tahiri e tregoi qartë këtë prirje. Ish-ministri nuk u dënua për trafik narkotikësh apo përfitime direkte, por për kanabizimin e vendit në vitin 2016, një proces që u mbështet politikisht nga vetë Rama. Në atë kohë, përkrah tij ishte Koço Kokëdhima, deputeti më me ndikim në jug dhe person i afërt me strukturën qendrore të PS-së.

Hetimi për tenderët në shëndetësi e çmontoi sistemin e PPP-ve, modelin e promovuar nga Rama si shpëtim ekonomik. Ato rezultuan kanale transferimi parash nga buxheti drejt rrjeteve private, me kompani fantazmë dhe administratorë të rremë. E njëjta logjikë është gjetur në aferat e inceneratorëve, energjisë dhe koncesioneve natyrore.

Drejtësia po heton gjithashtu lidhjet midis politikës dhe grupeve kriminale, që kanë shërbyer si bazë elektorale dhe financiare për pushtetin. Shërbimet partnere të SHBA-së dhe BE-së i kanë dokumentuar me hollësi këto lidhje dhe kanë burime të afërta edhe brenda rrethit të Ramës. Të dhënat e tyre tregojnë se rrethimi ndërkombëtar ndaj tij ka nisur, me qëllim të qartë: të mos i lejohet ta mbyllë mandatin.

SPAK nuk po vepron si trupë prokurorësh të izoluar, por si pjesë e një strategjie më të gjerë që synon çmontimin e sistemit Rama. Faza e parë është shembja e trashëgimisë së tij politike, përmes ekspozimit të çdo strukture të ndërtuar mbi korrupsionin. Pasi të jetë rrëzuar themeli i pushtetit, do të vijë koha e përballjes personale./Pamfleti

Tiranë – Zgjedhja e Prokurorit Klodian Braho si kreu i ri i Prokurorisë së Posaçme (SPAK) ka shënuar një moment kyç në betejën kundër korrupsionit dhe krimit të organizuar në Shqipëri. I ftuar në emisionin “Real Story” në ABC News, eksperti i kriminalistikës, Ervin Karamuço, analizoi këtë tranzicion, duke theksuar se ndryshimi i drejtuesit nuk do të ndikojë në ritmin dhe angazhimin e Prokurorëve aktualë, përfshirë ish-kreun Altin Dumani.

Karamuço vlerësoi lart punën e Altin Dumanit gjatë mandatit të tij, duke nënvizuar se puna e tij intensive si prokuror nuk do të ndryshojë edhe pas largimit nga posti i drejtuesit.

“Pozicionimi i Dumanit do të jetë i njëjtë. Duhet llogaritur se zoti Dumani vetë si prokuror ka rreth 80 çështje në dorë,” theksoi Karamuço.

Ai shtoi se Dumani do të ruajë angazhimin e plotë në çështjet që po heton, duke siguruar vazhdimësinë e hetimeve të profilit të lartë. Kjo do të thotë që ndryshimi është thjesht në profilin drejtues, jo në shkallën e llogaridhënies dhe vëmendjes ndaj dosjeve të ndjeshme.

Profili i Kreut të Ri: Klodian Braho, i Koduar dhe i Pamëshirshëm

Një pjesë e rëndësishme e analizës së Karamuços ishte dedikuar profilit të ri të kreut të SPAK, Klodian Braho. Përvoja dhe karakteri i Brahos pritet të sjellin një stil të ri menaxhimi, i cili, sipas ekspertit, do të jetë i pakompromis.

Karamuço bëri të qartë se bashkëpunimi mes Dumanit dhe Brahos gjatë kohës që kanë punuar bashkë në SPAK ka qenë frytdhënës, edhe pse njohja e tyre daton që nga ky institucion.

“Zoti Braho është më i koduar, nuk e ç’kodifikon lehtë, është i pamëshirshëm, nuk i njeh relatat shoqërore. Kjo krijon deri diku edhe frikë tek ata që kanë hallë,” shpjegoi Karamuço.

Ky përshkrim sugjeron se lidershipi i Brahos do të mbështetet fort te parimi i paanshmërisë dhe distancës nga çdo ndikim social apo politik, një cilësi që konsiderohet thelbësore për integritetin e institucionit.

Implikimet për Zgjedhjen dhe të Ardhmen

Zgjedhja e Brahos nga Këshilli i Lartë i Prokurorisë (KLP) vjen në një moment delikat, ku SPAK po heton intensivisht zyrtarë të lartë dhe ish-zyrtarë. Karamuço theksoi se ruajtja e integritetit dhe angazhimit të thellë të prokurorëve si Altin Dumani, i cili mban 80 çështje të rëndësishme, është garancia se lufta kundër korrupsionit do të vazhdojë pa ndërprerje.

Mesazhi i përgjithshëm i ekspertit ishte se, pavarësisht ndryshimeve në krye, angazhimi i SPAK mbetet i pandryshuar dhe se profili i ri drejtues sjell një “kodifikim” që rrit frikën tek ata që janë nën hetim, duke sinjalizuar një forcim të mëtejshëm të vijës së drejtësisë.