Ndërhyrja ushtarake e Presidentit amerikan Donald Trump në Venezuelë ka përmbysur brenda pak orësh një marrëdhënie që Kina kishte ndërtuar për dekada me Karakasin, duke futur Pekinin në një situatë pasigurie strategjike dhe diplomatike.
Vetëm pak orë para arrestimit të tij gjatë një operacioni të natës, Nicolás Maduro e kishte quajtur presidentin kinez Xi Jinping “vëlla më të madh” dhe “udhëheqës me mesazh të fuqishëm për botën”, në një takim me diplomatë të lartë kinezë. Pamjet propagandistike të mediave shtetërore kineze u zëvendësuan shpejt nga imazhe të Madurós i prangosur në një anije ushtarake amerikane.
Pekini reagoi ashpër, duke dënuar veprimin e SHBA-së si shkelje të sovranitetit dhe të së drejtës ndërkombëtare, por përtej deklaratave publike, Kina po llogarit me kujdes pasojat reale: si të ruajë interesat e saj në Amerikën Latine, pa përshkallëzuar një përplasje të drejtpërdrejtë me një Trump gjithnjë e më të paparashikueshëm.
Kina ka investuar mbi 100 miliardë dollarë në Venezuelë që nga viti 2000, kryesisht në këmbim të naftës.
Rreth 80% e naftës venezuelase përfundon në Kinë, megjithëse kjo përbën vetëm rreth 4% të importeve totale kineze. Megjithatë, asetet e kompanive kineze si CNPC dhe Sinopec tani rrezikojnë të margjinalizohen ose të preken nga kaosi politik dhe presioni amerikan.
Operacioni amerikan ka thelluar dyshimet e Pekinit mbi qëllimet e vërteta të SHBA-ve. Deklarata e Sekretarit të Shtetit Marco Rubio se “hemisfera perëndimore nuk do të lejohet të shërbejë si bazë për rivalët e SHBA-ve” u lexua në Pekin si një mesazh i drejtpërdrejtë: Kina duhet të tërhiqet nga “oborri i pasmë” i Washingtonit.
Megjithëse disa nacionalistë kinezë kanë spekuluar nëse precedenti venezuelas mund të aplikohet ndaj Tajvanit, analistët vlerësojnë se Pekini nuk e sheh këtë si një model të drejtpërdrejtë. Kina vazhdon të ndjekë strategjinë e presionit gradual ndaj Tajvanit, jo ndërhyrje të menjëhershme ushtarake.
Sfida më e madhe për Kinën është se kaosi në Venezuelë rrezikon strategjinë e saj afatgjatë për të fituar zemrat e “Jugut Global” – vende që e shohin Pekinin si një partner të qëndrueshëm, në kontrast me një SHBA gjithnjë e më impulsive. Frika është se shtetet e Amerikës Latine mund të hezitojnë të thellojnë bashkëpunimin me Kinën, nga shqetësimi se do të tërheqin vëmendjen e padëshiruar të Washingtonit.
Në fund, ndërhyrja e Trump shihet si një bast i madh gjeopolitik. Për Kinën, e cila tradicionalisht shmang rrezikun dhe preferon lojën afatgjatë, kjo është një situatë e padëshiruar, e mbushur me pasiguri dhe pasoja potencialisht të gjera për ekuilibrat globalë./BBC