Një ngjarje e pazakontë është regjistruar këtë të premte vetëm pak kilometra larg qytetit të Lezhës, (Ishull Lezhë), e cila tregon një sjellje të papranueshme nga efektivët e Policisë.
Sipas mediave lokale, një automjet tip “Mercedes Benz”, ngjyrë e zezë, teksa po tentonte të kthehej nga e djathta në të majtë të rrugës, ka përplasur një motor.
Si pasojë e aksidentit ka mbetur i plagosur drejtuesi i motorit, ku siç shihet edhe në videon e mëposhtme, kalimtarë të rastësishëm dhe vetë drejtuesi i makinës ndaluan për t’i dhënë ndihmën e parë.
Por, teksa ndalojnë qytetarët, të njëjtën gjë nuk e bën Polici. Një makinë policie, që ndodhej shumë pranë vendit të ngjarjes, kaloi ngadalë fare afër personit të shtrirë në rrugë, pa ndaluar dhe pa marrë asnjë masë për të verifikuar çfarë kishte ndodhur.
Vetëm një numër i vogël vendesh zotërojnë armë bërthamore: Mbretëria e Bashkuar, Shtetet e Bashkuara, Rusia, Kina, Franca, India, Pakistani dhe Koreja e Veriut. Izraeli besohet gjerësisht se i ka, por as e konfirmon e as e mohon këtë.
Atëherë, pse disa vende mund të kenë armë bërthamore dhe të tjerat jo?
Përgjigjja qëndron në një marrëveshje të vitit 1968, të quajtur Traktati për Mospërhapjen e Armëve Bërthamore (NPT. Ky traktat thotë se vendet mund të kenë programe bërthamore për qëllime civile, por asnjë vend tjetër nuk duhet të ndërtojë armë bërthamore përveç atyre që i kishin tashmë. NPT-ja është ligjërisht detyruese dhe shumica dërrmuese e vendeve e kanë nënshkruar, përfshirë Iranin.
Megjithatë, Izraeli, India, Pakistani dhe Sudani i Jugut nuk e kanë nënshkruar, ndërsa Koreja e Veriut është tërhequr nga traktati.
India dhe Pakistani nuk u njohën si shtete me armë bërthamore kur traktati hyri në fuqi, dhe nëse do t’i bashkoheshin tani, do të detyroheshin të çarmatoseshin. Sudani i Jugut është një shtet i ri që nuk ka program bërthamor.
Izraeli nuk e ka nënshkruar traktatin sepse ndjek një politikë të paqartësisë bërthamore si taktikë ndaj armiqve dhe nuk lejon inspektime të objekteve të tij bërthamore, të cilat do të kërkoheshin sipas NPT-së.
Irani, vendet arabe dhe të tjerë kanë kërkuar prej kohësh që Izraeli të vihet nën presion për t’u çarmatosur dhe për të qenë transparent mbi programin e tij bërthamor, duke e parë arsenalin e supozuar izraelit si burim tensioni rajonal dhe si kërcënim.
Irani gjithmonë ka mohuar se kërkon armë bërthamore dhe nuk posedon asnjë, megjithatë shumë vende nuk janë të bindura nga pretendimi i tij për qëllime paqësore.
Në vitin 2002 u zbulua se Irani kishte pasur një program sekret bërthamor që nuk lejohej nga NPT-ja, çka shkaktoi një krizë shumëvjeçare që në masë të madhe çoi në ngjarjet e sotme.
Gjuha shqipe është shpallur zyrtarisht si një nga gjuhët e përdorura për komunikimet shkollore nga Departamenti i Arsimit të Qytetit të Nju Jorkut.
Lajmi u njoftua nga kancelarja e Arsimit në Nju Jork, Melissa Aviles– Ramos më 18 qershor.
Advertisement Ky vendim përfaqëson një fitore të madhe dhe një epokë të re për familjet shqiptare në Shtetet e Bashkuara, shkruan illyria.com.
Nga rreth 180 gjuhë që fliten në qytetin e Nju Jorkut, deri më sot vetëm 10 gjuhë kanë qenë të përfshira në komunikimet zyrtare të shkollave publike.
Me vendimin e fundit, shtohen tri gjuhë të tjera, një prej të cilave është shqipja, duke e ngritur numrin total në 13 (përfshi këtu edhe anglishten).
Kjo do të thotë se çdo dokument, njoftim apo informacion i rëndësishëm që shkolla u dërgon prindërve, do të jetë i disponueshëm edhe në gjuhën shqipe duke lehtësuar ndjeshëm përfshirjen e prindërve shqiptarë në jetën arsimore të fëmijëve të tyre.
Prej vitesh, shumë prindër shqiptarë kanë hasur vështirësi për të ndjekur nga afër jetën shkollore të fëmijëve për shkak të barrierës gjuhësore.
Tani, me dokumentet në gjuhën amtare, ata ndihen të përfaqësuar dhe të respektuar. Ata mund të kuptojnë më lehtë çdo informacion, të reagojnë me më shumë vetësiguri dhe të marrin pjesë aktivisht në vendimmarrjet që ndikojnë në edukimin e fëmijëve të tyre.
Kjo ndihmon që edhe vetë nxënësit të ndihen të përfshirë dhe të përparojnë më mirë si në aspektin akademik, ashtu edhe në atë emocional.
Fakti që shqipja është tashmë pjesë e dokumentacionit zyrtar të një sistemi arsimor si ai i Nju Jorkut, është një mesazh i fuqishëm që ua shton vetëbesimin e krenarinë për prejardhjen duke konfirmuar se identiteti nuk është pengesë, por pasuri, shkruan ky medium.
Modeli i dyanshëm gjuhësor u jep fëmijëve shqiptarë mundësinë që të mësojnë paralelisht në të dyja gjuhët, duke ruajtur trashëgiminë kulturore dhe duke ndërtuar njohuri akademike të thella në të dyja sistemet gjuhësore.
Me këto hapa të rëndësishme komuniteti shqiptar ka arritur më afër arsimimit gjithëpërfshirës ku fëmijët e të rinjtë mësojnë të jenë qytetarë të botës pa harruar rrënjët e tyre.
Për më tepër, ato janë një vlerësim për gjithë komunitetin shqiptar, zëri dhe forca e të cilit po bëhen gjithnjë e me të dukshme në një prej qyteteve më të mëdha në botë. Janë pikërisht këto arritje të që dëshmojnë se gjuha shqipe dhe ruajtja e identitetit nuk janë nostalgji por strategji për të ardhmen.
Presidenti rus Vladimir Putin shprehu shqetësimin e tij për mundësinë e një Lufte të Tretë Botërore gjatë një fjalimi në një forum ndërkombëtar ekonomik në Shën Petersburg.
Ai deklaroi se rusët dhe ukrainasit janë një popull dhe se, në këtë kuptim, e gjithë Ukraina është “e jona”.
Në përgjigje të pyetjes nëse është i shqetësuar për një luftë globale, Putin tha thjesht: “Kam shqetësim”. Ai shtoi se Rusia nuk kërkon dorëzimin e Ukrainës, por kërkon njohjen e realiteteve që janë krijuar në terren.
Putin nuk përjashtoi mundësinë që Rusia të marrë kontrollin e qytetit ukrainas Sumy, duke theksuar se Rusia nuk e ka mohuar kurrë sovranitetin e Ukrainës, por kujtoi se në vitin 1991 Ukraina ishte një “shtet neutral”.
Presidenti rus akuzoi forcat ukrainase për krime kundër civilëve në rajonin rus të Kurskut dhe mbrojti nevojën për krijimin e një “zone sigurie” përgjatë kufijve. Ai paralajmëroi gjithashtu se përdorimi i një bombe të ndotur nga Ukraina kundër Rusisë “do të ishte gabimi i fundit” i Kievit.
Putin për konfliktin Iran-Izrael: Mund të gjendet zgjidhje diplomatike.
Në lidhje me tensionet midis Iranit dhe Izraelit, Putin u shpreh optimist për një zgjidhje diplomatike, duke theksuar se qasja ruse në konflikt është “më e mirë se ajo e presionit” e SHBA-së. Ai tha se Rusia kërkon zgjidhje të pranueshme për të dy palët.
Duke iu përgjigjur një pyetjeje për deklaratat e ashpra ndaj Ajatollah Khamenei, përfshirë edhe një aluzion ndaj presidentit amerikan Donald Trump, Putin kërkoi që këto komente të mbeten thjesht retorikë.
Kërcënimi i luftës bërthamore mund të duket i largët, por frika që ajo shkakton në të gjithë Evropën është shumë reale.
Nëse do të shpërthente një konflikt bërthamor në shkallë të gjerë, shumë veta po pyesin veten se cilat vende në Evropë mund të ofrojnë strehën më të sigurt.
Një shpërthim termonuklear çliron energji shkatërruese brenda një rrezeje prej vetëm 1-2 miljesh nga pika e shpërthimit. Efektet e menjëhershme përfshijnë valë goditjeje intensive, zjarre të përhapura gjerësisht dhe ekspozim vdekjeprurës ndaj rrezatimit gama. Këto efekte fillestare do të shkatërronin gjithçka pranë zonës së impaktit.
Megjithatë, rreziku më i përhapur qëndron në mbetjet radioaktive të bartura nga era. Kjo re e padukshme mund të kontaminojë tokën, ujin dhe ajrin për qindra kilometra, duke i bërë të rrezikshme edhe zonat larg shpërthimeve.
Niveli i ekspozimit ndaj rrezatimit varet kryesisht nga gjeografia, drejtimet mbizotëruese të erës dhe qendrat e popullsisë. Për shembull, vendet poshtë bazave ushtarake ose instalimeve kryesore të NATO-s janë në rrezik më të madh.
Cilat vende evropiane përballen me rreziqet më të mëdha?
Vende si Gjermania janë veçanërisht të ndjeshme. E vendosur në qendër të Evropës dhe shtëpia e bazave të mëdha të NATO-s si Ramstein, retë e detit mund të përhapen në zona të dendura urbane, duke përfshirë Berlinin dhe Mynihun. Në mënyrë të ngjashme, Polonia, e cila kufizohet me Rusinë dhe Bjellorusinë, përballet me rreziqe të konsiderueshme për shkak të afërsisë së saj me instalimet ushtarake lindore.
Italia Veriore është gjithashtu në rrezik; baza të tilla si Aviano dhe Xhandarmëria mund të tërheqin sulme, dhe në varësi të modeleve të erës, ndotja mund të përhapet në rajonet veriore me popullsi të dendur. Vendet baltike, pranë Rusisë, nuk janë të panjohura me ndikimet e mundshme, të cilat mund të përkeqësohen gjatë erërave lindore që mbizotërojnë në muajt më të ftohtë.
Vendet më pak të ekspozuara ndaj pasojave bërthamore
Jo e gjithë Evropa përballet me të njëjtin nivel rreziku. Vendet veriore, së bashku me vendet perëndimore si Portugalia dhe Spanja, ka të ngjarë të përjetojnë ndotje më pak të rëndë për shkak të distancës së tyre nga objektivat kryesorë. Modelet e erës rrallë mbajnë grimca radioaktive aq larg në perëndim.
Është interesante që Irlanda, me vendndodhjen e saj relativisht të izoluar dhe qëndrimin neutral, mund të jetë ndër më pak të prekurat. Vendet skandinave, përfshirë Suedinë dhe Norvegjinë, përfitojnë nga popullsia e tyre e rrallë dhe gjeografia veriore, e cila tenton t’i mbrojë ato nga flukset radioaktive lindore.
Kostoja njerëzore dhe mësimet e mbijetesës nga skenarët bërthamorë
Pasojat shëndetësore të një lufte bërthamore shkojnë shumë përtej shpërthimit fillestar. Ata që ndodhen pranë zonave të impaktit mund të vuajnë nga sindroma akute e rrezatimit, e cila manifestohet si të përziera të forta, të vjella dhe, në rastet më të rënda, vdekje brenda pak ditësh. Rreziqet afatgjata përfshijnë shkallë më të larta të kancerit dhe sëmundjeve të tiroides të shkaktuara nga kontaminimi radioaktiv që hyn në furnizimet me ushqim dhe ujë.
Gjatë krizave, disa masa paraprake mund të përmirësojnë ndjeshëm shanset e mbijetesës. Për shembull, strehimi në strehimore nëntokësore, konsumimi i tabletave të jodurit të kaliumit menjëherë pas ekspozimit dhe dezinfektimi i plotë i lëkurës dhe veshjeve i zvogëlojnë ndjeshëm rreziqet.
Asnjë vend evropian nuk është plotësisht imun. Retë radioaktive mund të udhëtojnë përtej kufijve brenda disa orësh, duke e bërë bashkëpunimin dhe planet e përbashkëta të emergjencës thelbësore. Ndërsa parandalimi mbetet mbrojtja jonë më e fortë, identifikimi i atyre që mund të përballojnë ndikimet më të rënda ndihmon në përqendrimin e burimeve aty ku do të nevojiten më shumë.
Sulmet izraelite shkaktuan shpërthime në disa pjesë të provincës jugperëndimore iraniane të Khuzestanit të premten, sipas agjencisë së lajmeve Mehr të Iranit.
Mehr raportoi se tre qytete, Ahvaz, Mahshahr dhe Andimeshk, ishin shënjestër e sulmeve, megjithëse sulmi ndaj Mahshahr nuk e arriti qytetin, por shkaktoi një shpërthim në një zonë jashtë tij.
Sipas agjencisë, shtëpitë e banimit u dëmtuan në sulmin në Ahvaz.
Një hangar i zbrazët mund të ketë qenë shënjestra e sulmit, tha agjencia.
Një sherr masiv është regjistruar mbrëmjen e kësaj të premte në zonën e Astirit.
News24 raporton se i ka shkuar në banesë ish-bashkëshortes, ku ajo jetonte aty së bashku me vajzën 15-vjeçare.
Ai aty ka gjetur dy persona të tjerë, të cilët frekuentoheshin me ish-bashkëshorten dhe vajzën e tij.
Ai është konfliktuar fizikisht me ata, ku raportohet se kas goditur me grusht njërin prej tyre dhe më pas është larguar menjëherë, duke lënë makinën në vend.
Një tërmet me magnitudë 5.1 të shkallës Rihter ka goditur sot afër qytetit Kom në Iran, një nga qytetet më të mëdha të vendit, i vendosur rreth 140 kilometra në jug të Teheranit.
Sipas të dhënave paraprake dhe njoftimeve nga autoritetet lokale, epiqendra e tërmetit ndodhej rreth 16 kilometra larg zonës së Sorkenit, në provincën Semnan.
Deri më tani nuk ka raportime për viktima apo dëme të mëdha materiale. Autoritetet iraniane po ndjekin nga afër situatën dhe u bëjnë thirrje qytetarëve të jenë vigjilentë për shkak të mundësisë së pasgoditjeve.
Kryeministri i Serbisë, Đuro Macut ka nisur dje vizitën e tij të parë zyrtare pas marrjes së detyrës, duke u ndalur në Egjipt, por vizita është karakterizuar nga një gafë diplomatike e tij.
Macut shprehu mirënjohjen e tij ndaj Egjiptit për “qëndrimin e këtij vendi mbi çështjen e Kosovës dhe ruajtjen e integritetit territorial dhe sovranitetit të Serbisë”.
Megjithatë Egjipti e ka njohur pavarësinë e Kosovës në vitin 2013, ndërsa, nga ana tjetër, zyrtarë serbë kanë pretenduar prej vitesh se është një njohje “joaktive” ose “e ngrirë”.
Deklarata e tij ka bërë bujë në Serbi me figura të opozitës që e kanë cilësuar si një “gjë të jashtëzakonshme faktin që kreu i qeverisë nuk ka dijeni mbi faktet bazike”.
Emisioni Fiks Fare dokumentoi me pamje shfrytëzimin barbar të Malit të Tomorrit. Disa firma operojnë në zonën e Skraparit, teksa marrin mermer prej shumë vitesh.
Ndërkohë, pavarësisht se në letrat e pushtetit lokal zona del pyll dhe kullotë, fizikisht e gjithë zona është shkatërruar.
Fiks Fare udhëtoi në fshatin Mëlovë, në Skrapar, te guroret e mermerit. Lejet e para për shfrytëzimin e mermerit kanë filluar pas viteve 2000, ku deri më sot janë dhënë mbi 10 leje. Pjesa më e madhe e tyre janë dhënë në anën lindore të Malit të Tomorrit.
Ndërkohë, vetë Mali i Tomorrit është shpallur Park Kombëtar, në vitin 2012. Territori i guroreve, brenda Malit të Shenjtë, pranë fshatit Mëlovë dhe në Qafën e Dëvrisë, u lanë jashtë parkut. Sipas Zonave të Mbrojtura, Mali i Tomorrit është një mal i veçantë e mbresëlënës. Ai nuk është vetëm mali më i veçantë në Shqipëri, por është cilësuar edhe si më enigmatiku, si pasojë e shumë gojëdhënave që ekzistojnë për të.
Megjithatë, pamja në terren është krejt e kundërta me ato çka shkruajnë institucionet. Mali po shfrytëzohet barbarisht prej më shumë se 20 vitesh. Në qindra hektarë janë bërë karriera të mëdha guroreje mermeri. Fiksi filmoi guroren e mermerit më të madhe në zonë. Kamionët e tonazhit të rëndë transportonin mbetjet e mermerit. Këto mbetje hidheshin në një shpat mali, nga ana e Luginës së Tomorricës.
Ndërkohë, nga ana më jugore e Malit të Tomorrit, janë guroret e tjera. Punojnë me të njëjtën metodë; shfrytëzim dhe masakrim i të gjithë zonës. Gurët hidhen vend e pavend, në pjesë të pyllëzuara. Fiksi filmoi disa automjete të tonazhit të rëndë duke hedhur mbetje sërish në një greminë, ndërkohë që e gjithë rruga për në disa fshatra të Skraparit është e mbushur me gurë.
Në redaksinë e emisionit Fiks Fare ankohen disa familje, ndër të tjera edhe z. Bardhyl Kalemi, i cili thotë se është një nga disa pronarët e një sipërfaqe prej 740 hektarësh të ndodhur në fshatin Mëlovë, Skrapar. Sipas tij, familjet janë njohur pronare në vitin 2015 me vendim të Gjykatës së Beratit, i pa apeluar. Pas këtij vendimi, prona është regjistruar në Agjencinë Shtetërore të Kadastrës.
Ndërkohë, vetëm pas regjistrimit, Agjencia e Trajtimit të Pronave u bën kallëzim penal familjeve dhe punonjësve të Kadastrës për falsifikim dhe shpërdorim detyre. Në vitin
2018, me një vendim të ndërmjetëm dhe sigurim padie, Prokuroria e Beratit vendosi sekuestro preventive. Çështja penale shkoi në Gjykatën e Beratit, e cila vendosi të shpallë të pafajshëm të gjithë të akuzuarit. Madje, në pikën 2 të vendimit, urdhëron Kadastrën që të heqë sekuestron preventive.
Por, çfarë po ndodh në terren me pronën?!
Sipas z. Bardhyl Kalemi, prona vijon të shfrytëzohet nga firma “Stone Works” dhe me administrator një shtetas grek. Pronar me letra rezulton një firmë po greke “Pavlidis S.A. Marble – Granite”.
Ndërkohë, z. Kalemi thotë se administratorë shqiptare të firmës kanë qenë shtetasit Muharrem Berisha dhe Nexhip Xhaja. “Kam mësuar se gurorja është e Ilir Metës. Të gjithë në Skrapar e dinë që është e tija. Ai ka vendosur fillimisht administrator z. Muharrem Berisha, që ka qenë trajner i peshëngritjes. Atje janë njohur dhe ai e ka dërguar te gurorja” thotë Bardhyl Kalemi. Sipas tij, 3 familjet po bëjnë nga 20 vite që luftojnë me këto emra, por deri më sot s’ia kanë dalë t’a marrin.
“Firma na thotë se ka kontratë me Bashkinë e Skraparit. Pyesim bashkinë dhe na përgjigjen se s’kemi kontratë, se prona është e jona” shton Bardhyli.
Pas kësaj përgjigje, fiksi shkoi te Drejtoria Pyjore e Bashkisë së Skraparit, ku drejtori thotë se nuk e ka fare si fond. Sipas tij, prona është e familjarëve dhe ata duhet të vendosin më pas, pasi kanë certifikata pronësie.
Grupi i emisionit investigativ u interesua edhe te Bashkia e Skraparit, ku gazetarët takojnë juristen dhe kryetarin e bashkisë Adriatik Mema. Juristja thotë se bashkia s’ka bërë kontratë me firmën dhe se është e paqartë se si funksionon. Sipas saj, lejet jepen nga ministritë përkatëse, ndërkohë që pushteti lokal veçse heq zonën nga Fondi Pyjor dhe Kullosor. Sipas saj, zona dhe territori i guroreve ende nuk është hequr nga fondi pyjor e kullosor!
Në bisedë me juristen, vjen edhe kryetari i Bashkisë, z. Mema, i cili është i dyzuar nëse firma duhet të operojë në atë zonë apo jo. Sipas tij, është marrë vendim për ta hequr nga fondi pyjor nga Këshilli Bashkiak dhe më pas i kalon ministrisë dhe më pas qeverisë apo të hiqet me ligj. “Diçka e tillë nuk ka ndodhur. Me ligj s’duhet të operojnë” shton mëma. Fiksi e pyet se zona ka pronarë, ndërkohë që juristja thotë se leja është dhënë në prill 2015, ndërkohë që certifikata e familjeve ka dalë në qershor 2015.
Fiksi shkoi edhe te kantieri i firmës “Stone Works” në Mëlovë, por punonjësit thanë se “s’kanë shef dhe përgjegjës”. Gazetarët mësuan në bashki se një përgjegjës është z. Nexhip Xhaja, duke e telefonuar për t’i marrë intervistë, por ai ndodhej në Tiranë dhe s’mundej të takonte grupin e Fiks Fare.
