Category: Lajme

Reshjet e dendura të shiut të cilët nisën pasditen e djeshme janë shoqëruar edhe me reshje dëborë në lartësinë 300 metra mbi nivelin e detit.

Reshje ka patur edhe në njësitë administrative Martanesh si dhe në zonat e thella të njësive Oatren, Trebisht dhe Zerqan duke rrezikuar kështu të mbjellat dhe në frutikulturë.

Ndërkohe reshjet e dëborë kanë sjellë probleme në rrugët që të çon për tek minierat e Martaneshit, Zonën D si dhe Tërnovë, ndërkohë policia i bën thirrje drejtueseve të kenë kujdes dhe të përdorin zinxhirë!

Një 33-vjeçar shqiptar është marrë peng dhe dhunuar për 16 orë për shkak të kushëririt të tij.

Ngjarja e rëndë ka ndodhur më 18 gusht të vitit të kaluar në Bolonja në zonën Borgo Panigale. Shqiptari ka qenë në shtëpinë e tij, kur rreth orës 1 të natës, 4 burra kanë shkuar aty dhe e kanë marrë me forcë në makinën e tyre.

Autorët, 4 shqiptarë, i vodhën makinën dhe fillimisht e çuan në një garazh në zonën e Modenës, më pas në një fermë të braktisur në Savigno në fshatin Valsamoggia. Këtu shqiptari është torturuar e dhunuar për 16 orë. Në fillim, autorët e kanë ulur në një karrige dhe i kanë lidhur duart dhe këmbët me një kabllo elektrike. Pastaj ata kanë nisur ta rrahin me shqelma e grushta dhe kanë tentuar ta mbysin duke i lidhur kabllon rreth qafës.

Pas 16 orësh, ata e kanë lënë shqiptarin në rrugë në Vignola dhe aty ai është shpëtuar nga një mik i tij. Kur u dërgua në spital, shqiptari u trajtua për disa fraktura në trup, nofullë, në sy dhe për lëndime në kokë dhe në të gjithë trupin. Fytyra e tij ishte plotësisht e fryrë, dhe në kyçet e dorës, këmbët dhe rreth qafës kishte shenja të kabllos elektrike me të cilat ishte lidhur dhe autorët kishin tentuar ta mbytin.

Pasi mjekët panë plagët e tij, ata njoftuan menjëherë policinë. Kur këta të fundit kanë marrë në pyetje shqiptarin ai ka treguar se shkak për këtë ngjarje të rëndë ishte bërë kushëriri i tij. Ai iu tregoi policëve se autorët ishin në kërkim të kushëririt të tij, pasi ai iu kishte 60 mijë euro borxh.

Hetimet e policisë që kanë vazhduar për disa muaj janë finalizuar me arrestimin e 4 shqiptarëve të cilët përfunduan në burgun e Dozzës 48 orë më parë. Megjithatë, hetuesit janë ende në kërkim të personit që ishte objektivi i vërtetë i pengmarrjes. Dhe ata po përpiqen të kuptojnë nëse borxhi ka lidhje me botën e drogës apo, në përgjithësi, me krimin. Kjo pasi të arrestuarit kanë dënime të mëparshme për drogë dhe grabitje. Dy prej tyre ishin gjithashtu pjesë e një grupi që në vitin 2020 grabitën një dyqan bizhuterish në qendrën Meridiana në Casalecchio.

Një debat i ashpër ka ndodhur gjatë ditës së sotme midis Eglës dhe Meritonit në “Big Brother VIP”.

Meritoni e ka quajtur Eglën ‘teta’, duke pretenduar se ky epitet do të prekte Eglën por në fakt, me ironi, banorja u shpreh se nuk e acaron fakti sesi Meritoni e thërret.

Ajo është afruar përballë Meritonit dhe e ka prekur në fytyrë, duke ‘e ledhatuar’ si një fëmijë të vogël, sakaq kjo gjë nuk i ka pëlqyer aspak Meritonit i cili i ka thënë Eglës të mos e prek me dorë në fytyrë.

https://www.instagram.com/reel/C474zAzMYUi/?utm_source=ig_embed&ig_rid=42b52fe7-e0c6-480e-bc85-046c9cbf178d&ig_mid=E6B0ED41-BEC8-45E7-A0B0-35818FEEF416

Sot, më 25 mars 2024, dollari amerikan, blihet me 94.5 lekë dhe shitet me 95.4 lekë.

Euro, blihet me 102.6 lekë dhe shitet 103.4 lekë.

Franga zvicerane, këmbehet në blerje me 105.4 lekë, ndërsa në shitje me 106.3 lekë.

Paundi britanik, blihet me 119.2 lekë dhe shitet me 120.2 lekë.

Dollari kanadez sot në blerje këmbehet me 69.5 lekë, ndërsa në shitje me 70.8 lekë.

Më poshtë, po sjellim të dhënat e këmbimin valutor, për të gjitha monedhat e huaja:

Një person është gjetur pa shenja jete mbrëmjen e kësaj të diele në varrezat e fshatit Gurakoc të Istogut në Kosovë.

Burime për mediat lokale në Kosovë bëjnë të ditur se personi i cili u gjet i vdekur është Triumf Ferati, djali i vogël i ish-kryetarit të bashkise së Istogut, të ndjerit Fadil Ferati, dhe vëllai i kryetarit aktual, Ilir Ferati.

Dyshimet e para lidhen me pistën e vetëvrasjes, pasi ky shtetas është gjetur i pajetë pranë varrit ku prehet babai i tij i ndjerë, ish-kryetari i Komunës Fadil Ferati. Sakaq, autoritetet në Kosovë njoftojnë se po punojnë për zbardhjen e plotë të rrethanave të ngjarjes.“Prokurori i Krimeve të Rënda ka dalë në vend të ngjarjes bashkë me njësitet relevante policore. Trupi i pajetë i viktimës është dërguar për obduksion. Janë duke u ndërmarrë veprimet e nevojshme”, ka thënë zëdhënësi i Prokurorisë Themelore në Pejë, Shkodran Nikçi.

Shqipëria luan të hënën miqësoren e dytë përgatitore në kuadër të Euro 2024, kompeticion që do të zhvillohet në Gjermani (14 qershor-14 korrik). Kuqezinjtë e Sylvinhos duan të harrojnë humbjen 3-0 kundër Kilit.

Të njëjtën gjë tentojnë edhe nordikët, të cilët u mposhtën 5-2 nga Portugalia.Në “Friends Arena” të Stokholmit pritet një duel i fortë dhe i luftuar.

Stadiumi ka një kapacitet prej 50 mijë vendesh, ndërkohë që shtypi sportiv suedez raporton se deri tani janë shitur rreth 19 mijë bileta. Një pjesë e konsiderueshme nga tifozët shqiptarë. Shqipëria do të sfidojë Suedinë për herë të gjashtë në histori. Teksa kjo do të jetë miqësorja e dytë mes dy Kombëtareve.

Në pesë sfidat e mëparshme, vikingët kanë fituar tri prej tyre, një duel ka përfunduar në barazim, ndërkohë që kuqezinjtë numërojnë një fitore. Miqësoren e vitit 2004 me rezultatin 2-1 (Skela, Aliaj).

Këngëtarja Vesa Smollica ishte e ftuar në ‘Fan Club”, për të folur mbi eksperiencën e saj në shtëpinë e Big Brother Vip.

Por ishte deklarata e gazetarit që mori vëmendjen e të gjithëve. Ish-banori i BBVIP, tha se Vesa kishte një pëlqim për Rike Roçin, dhe sipas tij, kjo gjë nuk është e keqe.

Por kjo deklaratë është hedhur poshtë nga Vesa, e cila tha se nuk është biseksuale.

Ronaldo: Mua më është duhur sikur ka patur më shumë pëlqim mes Vesës dhe Rikes, se ndonjë çuni tjetër. Pëlqimi mund të ndodhë, ndoshta dhe më shumë, s’ka ndonjë gjë të keqe

Vesa: Unë s’jam biseksuale. Orientimet e mia seksuale janë shumë straight

Ronaldo: Unë njoh vajza, siç njoh meshkuj në përditshmëri, që kanë një pëlqim më shumë sesa shoqëria dhe s’ka asgjë të keqe

Vesa: Unë po të tregoj që jam straight. A të ka ndodhur ty në “Big Brother”? Me Luizin?

Ronaldo: Po, me 4-5. Me Luizin unë jam i ‘dashuruar’ përjetësisht deri në vdekje.

Dashi

Nuk duhet të ngrini zërin për t’ju dëgjuar të gjithë kur komunikoni me partnerin/en. Jini të qetë dhe të vendosur kur flisni. Beqarët pa u lodhur fare do e gjejnë princin e tyre të kaltër dhe do fillojnë një lidhje. Në planin financiar kënaquni me aq para sa do keni.

Demi

Do të jeni shumë falënderues dhe të kuptueshëm me personin që doni dhe kjo do t’ju lejojë të kaloni një fazë të kënaqshme, të pasur me pasion dhe erotizëm. Beqarëve do ju duhet të kërkojnë për personin ideal. Në planin financiar vështirësitë do jenë të mëdha.

Binjakët

Objektivat tuaja në marrëdhënien në çift do t’i arrini me shumë lehtësi. Vetëm këshillohet që në dashuri të jeni shumë të sinqertë për të qenë mirë. Beqarët më mirë t’i marrin gjerat si t’iu vijnë. Në planin financiar do jetë ditë e paqëndrueshme.

Gaforrja

Lajme të reja do t’ju vijnë me postë. Sqarojeni menjëherë një problem që keni me partnerin/en, sepse përndryshe gjërat mund të ndërlikohen. Beqarët do kenë një ditë premtuese dhe mund të hedhin themelet e një lidhjeje. Financat për fat të keq nuk do jenë shumë të mira.

Luani

Marrëdhëniet me partnerin/en do të jenë shumë të mira. Venera do t’ju bëjë tërheqës. Kujdesuni më shumë për njeriun tuaj të zemrës. Beqarët do kenë takime nga të cilat mund t’ju ndryshojë jeta. Në planin financiar duhet t’i bëni me kujdes llogaritë për shpenzime.

Virgjëresha

Raportet tuaja me partnerin/en nuk do të jenë shumë favorizuese sot. Mos prisni shumë nga ai/ajo dhe mësohuni të jeni më të kuptueshëm. Beqarët duhet të luftojnë fort në mënyrë që të gjejnë personin e ëndrrave. Financat nuk duhet t’i lini pas dore sepse mund të keni probleme.

Peshorja

Mos u entuziazmoni shumë kur t’ju bëhet një propozim pune, por përqendrohuni tek avantazhet konkrete. Kjo fazë do të jetë delikate edhe në marrëdhënien çift. Beqarët duhet të bëjnë atë që do ndiejnë pa menduar aspak se çfarë do ju thonë te tjerët. Buxheti do jetë delikat.

Akrepi

Një mbrëmje romantike për të dashuruarit e lindur në ditën e hënë dhe të mërkurë. Por bëni kujdes, mundohuni të jeni sa më të sinqertë me njeriun e zemrës. Beqarët nuk do jenë me fat në dashuri dhe do vazhdojnë të mbeten vetëm. Financat do jenë të qëndrueshme.

Shigjetari

Nëse keni bërë fjalë me partnerin/en tuaj, sqarojini menjëherë keqkuptimet që ju kanë bërë jo tolerant dhe mjaft të irrituar. Situata që po jetoni është me të vërtetë e komplikuar. Beqarët nuk do e kenë të thjeshte ta bëjnë për vete atë që pëlqejnë. Financat nuk do jenë shumë të mira.

Bricjapi

Ndihmoni partnerin/en duke e dëgjuar, këshilluar, duke i qëndruar pranë. Kjo e mirë do t’ju kthehet një ditë., sepse edhe ju do ja ndjeni nevojën. Beqarët do jenë te kujdesshëm dhe do joshin personat e duhur. Financat do përmirësohen falë një menaxhimi të mirë.

Ujori

Jupiteri ju fton që të përqendroheni në marrëdhënien tuaj në çift dhe garanton një sukses pothuajse të menjëhershëm, për aq kohë sa ju do të vini në përdorim inteligjencën. Beqarët nuk do jenë në humorin e duhur dhe do vazhdojnë të mbeten vetëm. Në planin financiar do përballeni me vështirësi.

Peshqit

Sot të lindurit në ditën e martë, të enjte dhe të shtunë do të jenë “hijerëndë” me partnerët e tyre. Dashuria duket se është venitur dhe çdo arsye është e “mirë”…për t’u grindur. Beqarët do vazhdojnë ende të jenë ne kërkim te shpirtit te tyre binjak. Marsi do ju bëjë optimistë në planin financiar.

Një ngjarje e rëndë raportohet të ketë ndodhur në Ekuador.

Kryebashkiakja më e re e Ekuadorit në bashkinë San Vicente,Brigitte Garcia, dhe një këshilltar, u gjetën të vrarë në një makinë këtë të dielë, tha policia në shtetin e Amerikës së Jugut, i cili është përfshirë nga një valë dhune, për cilën autoritetet fajësojnë trafikun e drogës.

Policia kombëtare njoftoi se po hetonte vdekjen e kryebashkiakes 27-vjeçare të qytetit San Vicente dhe këshilltarit të saj, Jairo Loor, pas zbulimit të trupave të tyre në provincën Manabi.

Të dy ishin qëlluar me armë zjarri, tha policia në një deklaratë. Zonja Garcia i përkiste Partisë së Revolucionit Qytetar të ish-Presidentit Rafael Correa, shkruan Reuters.

Përmes shkrimeve në rrjetin social X, zoti Correa dhe Luisa Gonzalez, kandidatja për presidente e partisë në zgjedhjet e fundit, e quajtën vrasjen e zonjës Garcias si një atentat.

“Sapo mora vesh se ata kishin vrarë kryebashkiaken tonë të San Vicente-s, Brigitte Garcia”, shkruante zonja Gonzalez në një postim në rrjetin social. “Nuk kam fjalë, është shokuese, askush nuk është i sigurt në Ekuador ASKUSH”.

Zonja Garcia është figura e fundit politike që vritet në Ekuador që nga vrasja gushtin e kaluar e kandidatit presidencial Fernando Villavicencio.

Villavicencio, një kritik i zëshëm i korrupsionit dhe krimit të organizuar, u vra ndërsa po largohej nga një aktivitet fushate dy javë para zgjedhjeve.

Presidenti Daniel Noboa shpalli gjendjen e emergjencës në janar, mes një rritjeje të dhunës që pa burra të armatosur të pushtonin një stacion televiziv gjatë një transmetimi të drejtpërdrejtë. Noboa përcaktoi gjithashtu 22 grupe kriminale si organizata terroriste.

Gjendja e jashtëzakonshme u zgjat në fillim të këtij muaji. Në një deklaratë, qeveria e Noboas dënoi vrasjet dhe tha se po punonte me policinë dhe zyrën e prokurorit për të siguruar një hetim të shpejtë.

Qeveria tha se do të përforconte gjithashtu politikat e rendit publik derisa të arrinte sigurinë dhe paqen për të gjithë ekuadorianët.

Disa shënime të shkurtra të shqipes, të shkruara janë ruajtur nga shekulli i 15-të, i pari është një formulë pagëzimi nga viti 1462. Që shqipja është qartësisht me origjinë indoevropiane, u njoh nga filologu gjerman Franz Bopp më 1854; detajet e korrespondencave kryesore të shqipes me gjuhët indoevropiane u shtjelluan nga një filolog tjetër gjerman, Gustav Meyer, në vitet 1880-90. Sipas enciklopedisë Britannica « emri shqiptar është gjetur në të dhënat që nga koha e Ptolemeut… »,  shkruan gazeta zvicerane në shqip Le Canton27.ch

Gjuha ilire, gjuhë indo-evropiane e folur në kohën pararomake përgjatë bregut lindor të detit Adriatik dhe në Italinë juglindore. Gjuha e fragmenteve ilire që gjenden në Itali zakonisht quhet mesapike, ose mesapike. Disa studiues besojnë se gjuha e sotme shqipe (q.v.) e ka prejardhjen nga ilirishtja. Shihni gjithashtu gjuhën Mesapic.

Gjuha shqipe, gjuha indo-evropiane e folur në Shqipëri dhe nga shqiptarë etnikë në pjesë të tjera të Ballkanit jugor (Kosovë, Maqedoni Veriore, Lugina e Preshevës, Mali i Zi, Sanxhak) përgjatë bregut lindor të Italisë dhe në Siçili, në Turqi, Greqinë jugore dhe në Gjermani, Zvicër, Francë, Belgjikë, Suedi, Shtetet e Bashkuara, Ukrainë. Shqipja është i vetmi përfaqësues modern i një dege të veçantë të familjes së gjuhëve indo-evropiane.

Origjina e emrit të përgjithshëm Albanian, i cili tradicionalisht i referohej një zone të kufizuar në Shqipërinë qendrore, dhe emrit aktual zyrtar Shqip ose Shqipëri, që mund të rrjedhë fare mirë nga një term që do të thotë « shqiptohet qartë, në mënyrë të kuptueshme », janë ende të diskutueshme. Emri shqiptar është gjetur në të dhënat që nga koha e Ptolemeut (që ka jetuar gjatë fundit të shekullit të I dhe fillimi I shekullit të II pas lindjes së Krishtit (90-120 pas.e.s). Në shqipen kalabreze emri është arbresh, në greqishten e re Arvanítis dhe në turqisht Arnaut; emri duhet të jetë transmetuar herët përmes të folurit greqisht.

Dialektet

Dy dialektet kryesore, gegërishtja në veri dhe toskërishtja në jug, ndahen afërsisht nga lumi Shkumbin. Gegërishtja dhe toskërishtja kanë qenë të ndryshme për të paktën një mijëvjeçar dhe format e tyre më pak ekstreme janë reciprokisht të kuptueshme. Gegnishtja ka nënvarietetet më të theksuara, më të dallueshmet prej të cilave janë llojet më veriore dhe lindore, të cilat përfshijnë ato të qytetit të Shkodrës (Scutari), rajonit verilindor Skopska Crna Gora të Maqedonisë së Veriut, Kosovës dhe fshatit të izoluar Arbanasi (jashtë Zarës) në bregdetin kroat të Dalmacisë. Arbanasi, i themeluar në fillim të shekullit të 18-të nga refugjatë nga rajoni rreth qytetit bregdetar malazez të Tivarit, ka rreth 2000 folës.

Të gjitha dialektet e shqipes që fliten në enklavat italiane dhe greke janë të varietetit toskë dhe duket se lidhen më së shumti me dialektin e Çamërisë në jug të skajshëm të Shqipërisë. Këto dialekte rezultuan nga lëvizjet e popullsisë që nuk kuptoheshin plotësisht në shekujt 13 dhe 15. Enklava italiane – gati 50 fshatra të shpërndara – me siguri u themeluan nga emigrantë nga sundimi turk në Greqi. Disa dialekte të izoluara periferike me origjinë toske jugore fliten në Bullgari dhe Thrakë turke, por janë me datë të paqartë. Gjuha është ende në përdorim në Mandritsa, Bullgari, në kufirin afër Edrenesë dhe në një degë të këtij fshati që mbijetoi në Mándres, afër Kilkís në Greqi, që daton nga Luftërat Ballkanike. Një enklavë toske pranë Melitopolit në Ukrainë duket se është një vendbanim mesatarisht i kohëve të fundit nga Bullgaria. Dialektet shqipe të Istrias, për të cilat ekziston një tekst, dhe të Syrmias (Srem), për të cilën nuk ka, janë zhdukur.

Historia

Gjuha zyrtare, e shkruar në një drejtshkrim standard të stilit romak të miratuar në vitin 1909, bazohej në dialektin jugor gegë të Elbasanit që nga fillimi i shtetit shqiptar deri në Luftën e Dytë Botërore dhe që atëherë është modeluar sipas modelit toskërisht. Shqipfolësit në Kosovë dhe në Maqedoninë e Veriut flasin varietete lindore të gegërishtes, por që nga viti 1974 kanë adoptuar gjerësisht një drejtshkrim të përbashkët me Shqipërinë. Para vitit 1909, literatura e pakët që ruhej shkruhej me ortografi lokale të improvizuara italiane ose helenizuese apo edhe me karaktere turko-arabe.

Disa shënime të shkurtra të shkruara janë ruajtur nga shekulli i 15-të, i pari është një formulë pagëzimi nga viti 1462. Shpërndarja e librave të prodhuar në shekujt 16 dhe 17 e ka origjinën kryesisht në zonën gegë (shpesh në Scutarene veri Geg) dhe pasqyron misionarin katolik romak, aktivitetet. Pjesa më e madhe e rrjedhës së vogël të letërsisë në shekullin e 19-të u prodhua nga mërgimtarët. Ndoshta vepra më e hershme thjesht letrare e çdo shkalle është poezia e shekullit të 18-të e Gjul Variboba, e enklavës në San Giorgio, në Kalabri. Një pjesë e prodhimit letrar vazhdoi gjatë shekullit të 19-të në enklavat italiane, por asnjë aktivitet i ngjashëm nuk është regjistruar në zonat greke. Të gjitha këto dokumente të hershme historike tregojnë një gjuhë që ndryshon pak nga gjuha aktuale. Meqenëse këto dokumente nga krahina dhe kohë të ndryshme shfaqin veçori të theksuara dialektore, megjithatë, ato shpesh kanë një vlerë për studimin gjuhësor që e tejkalon shumë meritën e tyre letrare.

Klasifikimi

Që shqipja është qartësisht me origjinë indoevropiane, u njoh nga filologu gjerman Franz Bopp më 1854; detajet e korrespondencave kryesore të shqipes me gjuhët indoevropiane u shtjelluan nga një filolog tjetër gjerman, Gustav Meyer, në vitet 1880-90. Përpunime të mëtejshme gjuhësore u prezantuan nga gjuhëtari danez Holger Pedersen dhe austriaku Norbert Jokl.

Për shkak të ndryshimeve sipërfaqësore në formën fonetike të gjuhës gjatë 2000 vjetëve dhe për shkak të huazimit të fjalëve nga kulturat fqinje, vazhdimësia e trashëgimisë indo-evropiane në shqipe është nënvlerësuar.

Shqipja nuk tregon afërsi të dukshme me asnjë gjuhë tjetër indo-evropiane; është qartazi e vetmja e mbijetuar moderne e nëngrupit të vet. Megjithatë, duket e mundshme që në kohët e hershme grupi balto-sllav të ishte më i afërti i tij. Nga gjuhët e lashta, si dakishtja (ose dako-misiane) dhe ilirishtja janë konsideruar paraardhës ose i afërmi më i afërt i saj.

Fjalori dhe kontaktet

Megjithëse shqipja ka një mori huazimesh nga fqinjët e saj, ajo tregon shumë pak dëshmi të kontaktit me greqishten e vjetër; një i tillë është « guri i mullirit » gegë mokën (toskërisht mokër), nga greqishtja mēkhanē´. Natyrisht, kontaktet e ngushta me romakët dhanë shumë hua latine – p.sh. mik « mik » nga latinishtja amicus dhe këndoj « këndoj, lexoj » nga cantāre. Për më tepër, huazime të tilla në shqip dëshmojnë ngjashmëritë në zhvillimin e latinishtes së folur në Ballkan dhe të rumanishtes, një gjuhë romantike ballkanike. Për shembull, latinishtja palūdem ‘kënetë’ u bë padūlem dhe më pas pădure në rumanisht dhe pyll në shqip, të dyja me një kuptim të modifikuar, ‘pyll’.

Anasjelltas, rumanishtja ndan edhe disa terma indigjenë në dukje jo latine me shqipen – p.sh., rumanisht brad, shqip bredh ‘bredh’. Kështu, këto dy gjuhë pasqyrojnë kontakte të veçanta historike të kohëve të hershme. Komunikimi i hershëm me gotët supozohet se kontribuoi në tirq ‘pantallona, pantallona’ (nga një kompleks i vjetër ‘brekë kofshë’), ndërsa kontaktet e hershme sllave i dhanë gozhdës ‘gozhdë’. mund t’i atribuohet kontakteve kulturore të 500 viteve të fundit me venecianët, osmanët, grekët (në jug) dhe sllavët (në lindje).

Një numër i mjaftueshëm veçorish—p.sh., formimi i kohës së ardhme dhe i frazës emërore—ndahen me gjuhë të tjera të Ballkanit, por janë me origjinë dhe zhvillim të paqartë; Shqipja ose farefisi i saj i mëparshëm mund të jetë lehtësisht burimi për të paktën disa prej tyre. Studimi i tipareve të tilla rajonale në Ballkan është bërë një rast klasik për kërkimin e dukurive të difuzionit gjuhësor./LaCanton27.ch/