Lajme Flesh

Policia e New York-ut ka 18 mënyra për të kontrolluar dhe përgjuar qytetarë. Dhe po e bën masivisht pa asnjë autorizim nga gjykatat dhe pa limite

Në raportimet e para që nisën të qarkullojnë rreth pamjeve të sigurisë për Tyler Robinson i dyshuari, ende pa rrëfyer fajin, për vrasjen e Charlie Kirk, disa burime pohuan se ai çalonte qëllimisht, me qëllim që të mos njihej nga softueri që identifikon njerëzit nga mënyra e ecjes.

E vërteta është se secili prej nesh ka një mënyrë unike të ecuri, siç thoshte Nanni Moretti, “çdo mënyrë ecjeje është një konceptim i ndryshëm i botës”. Megjithatë, shumë më e mundshme është që Robinson kishte fshehur një armë në pantallona, gjë që i pengonte lëvizjet. Gjithsesi, ideja që dikush mund të identifikohet vetëm nga mënyra si ecën është shqetësuese.

Por akoma më shqetësuese është ajo që po ndodh realisht me qytetarët e New York-ut. Ata janë të përgjuar fizikisht nga mijëra kamera sigurie dhe dronë dhe po ashtu të monitoruar edhe në rrjetet sociale. Policia i ka të dhënat e thuajse të gjithëve: ku shkojnë, me kë shoqërohen, dhe pse.

Këto zhvillime janë trajtuar me detaje në një artikull të New York Times, që tregon se mbikëqyrja digjitale, edhe pse një problem i njohur për privatësinë, ka arritur tashmë një nivel që pak e kuptojnë plotësisht.

Sipas gazetës, policia e New York ka shpenzuar mbi 4 miliardë dollarë për të grumbulluar të dhëna mbi qytetarët pa ndonjë urdhër gjykate apo autorizim ligjor. Gazetarja Elizabeth Daniel Vasquez shkruan:

Nëse lëviz me makinë, algoritmet e policisë mund të parashikojnë me saktësi se në ç’orë do të kthehesh në shtëpi të mërkurën e ardhshme dhe çfarë rruge do të ndjekësh për atje. Kompjuterët e qytetit përpunojnë vazhdimisht e në mënyrë pasive këto të dhëna, në rast se mund të nevojiten më vonë një version real i filmit Minority Report.

Çfarë e bën edhe më shqetësuese këtë mbikëqyrje është fakti që ajo është e synuar. Nëse je një adoleshent që jeton në lagjet e varfra të Brooklyn-it, ke shumë gjasa të përfundosh në databazën e grupeve kriminale një listë prej 13 mijë emrash, 99% e të cilëve janë afro-amerikanë. Dhe kur të jesh aty, je tashmë pjesë e një makthi.

Nëse poston në rrjetet sociale, mund të kontaktosh nga “miq” të panjohur që do të të bëjnë pyetje të çuditshme në fakt, janë agjentë të infiltruar. Si person i dyshimtë, do të ndalohesh shpesh dhe mund të çohesh në komisariat për t’u marrë në pyetje. Në ato raste, do të të sekuestrojnë celularin vetëm në vitin 2024, kjo ndodhi mbi 24 mijë herë. Përmes telefonit tënd, do të gjejnë sigurisht të tjera të dhëna kompromentuese. Mund të të marrin edhe një mostër të ADN-së. Pasi të jesh shënjestruar si i dyshimtë, të gjithë do të të shmangin: fëmijët e tjerë nuk do të të flasin, prindërit do të të izolojnë. Siç shkruan Vasquez: Paranoja po përhapet si një sëmundje ngjitëse.

Rasti i Henry Jelani-t është domethënës. Ai u arrestua në Nju-Jork për një dy vrasje, thjesht sepse përshkrimi i autorit ishte: afro-amerikan dhe i gjatë. Për më tepër, kishte bërë disa pëlqime në Facebook ndaj një grupi lokal që autoritetet e konsideronin një gangster. Pas 19 muajsh burg dhe 9 muajsh në izolim, Jelani u lirua dhe akuza u hodh poshtë. Por gjithçka mbetet në dosjen e tij.

Një tjetër rast është ai i Leqaa Kordia, një palestineze që jetonte në Nju Xhersi. Në vitin e kaluar, ajo mori pjesë në një protestë para Universitetit Columbia. U ndalua dhe u la menjëherë e lirë, pasi nuk kishte shkelur ligjin. Megjithatë, dosja e saj iu dorëzua nga policia e Nju-Jorkut agjencisë federale për emigracionin (ICE), që tani po përpiqet ta deportojë.

Edhe më tronditëse janë rastet që lidhen me të drejtat riprodhuese. Nëse je një grua nga Utah një shtet ku aborti është i ndaluar dhe vendos të shkosh në Nju-Jork për të ndërprerë shtatzëninë (ku është ende ligjore), autoritetet e shtetit tënd mund të kërkojnë dhe marrin të dhëna nga policia e New York për të zbuluar nëse ke qenë në klinikë dhe me kë. Dosja jote do të pasurohet edhe më tej. Nëse dikur ishe një adoleshent në rrezik, tani je një i rritur i shantazhuar. Çdokush mund të ketë akses në informacionin tënd: që ke qenë pjesë e një bande, që ke kryer abort, që ke kritikuar presidentin në rrjetet sociale, apo që ke marrë pjesë në protesta.

Thuhet se gjithnjë e më shumë njerëz tani dalin në protesta pa celularë, nga frika e identifikimit. Por burimet e mbikëqyrjes janë bërë tashmë të pafundme. Dhe ligjet që do të duhej të rregullonin këtë realitet nuk ekzistojnë.

Nën administratën Trump, kjo formë kontrolli u përforcua. Departamenti për “efikasitetin qeveritar” kërkoi këtë vit që të hiqen barrierat mes databazave të ndryshme, me synimin për të krijuar një dosje unike për çdo qytetar. Ndërkohë, qeveria federale ka zgjeruar ndjeshëm kontratat me Palantir, kompania e themeluar nga Peter Thiel, një figurë që disa e përshkruajnë si të obsesionuar pas “Antikrishtit” dhe që sot përfaqëson një formë të re, të fuqishme të deep state-it teknologjik./Corriere della Sera

Pikat e këmbimit valutor e ushtrojnë veprimtarinë e tyre sipas disa rregullave të reja, të hyra në fuqi më 15 shtator.

Sipas rregullores së miratuar nga Banka e Shqipërisë, këto subjekte nuk mund të kryejnë veprime në cash për shuma mbi 2.5 milionë lekë.

Transaksionet mbi këtë vlerë duhet të kryhen përmes llogarive bankare.

“Kjo ndërhyrje ka ardhur edhe si pjesë e një politike dhe strategjie për të ulur përdorimin e cash-it. Në morinë e institucioneve apo kufizimeve, ishte e dukshme që do të vinte edhe ky kufizim ndaj zyrave të këmbimit valutor.

Ky kufizim në një ekonomi me përdorim të lartë të cash-it mund të ketë probleme, mund të kërkojë kohë nga ana operacionale për t’u adoptuar, por besoj që do të edukohen klientët, zyrat e këmbimit valutor”, tha Dritan Vakaj, nga shoqata e agjencive të këmbimit valutor.

Po ashtu jane forcuar rregullat per licensimin e zyrave te këmbimit valutor, duke e rritur kërkesën për kapital fillestar nga 2.5 mln lekë në 5 mln lekë.

“BSH synon ta forcojë sektorin edhe më tej, të sigurohet që zyrat e këmbimit valutor mbështeten në fondet e veta.

Është kërkuar që kapitali minimal të jetë 5 mln lekë. Kjo është një kërkesë në rritje në drejtim të burimit të këtyre fondeve, për të shmangur aktorë të këqinj apo kërkesave që vijnë në funksion të parandalimit të pastrimit të parave apo financimit të terrorizmit.

Janë kërkesa që mirëpriten dhe ne si shoqatë nuk kemi pasur asnjë kundërshtim. Më parë kapitali minimal për t’u licencuar si zyrë e këmbimit valutor ka qenë 1.5 mln lekë të reja ose 15 milionë lekë të vjetër”, tha Vakaj.

Në rregullore përcatohet gjithashtu se pikat exchange nuk mund të mbajnë në arkë më shumë se 5 milionë lekë cash./vizionplus

Si çdo vit, Shqipëria do të kthehet në orën dimërore në fund të muajit tetor. Ndryshimi i orës pritet të ndodhë në natën mes të shtunës 26 tetor dhe të dielës 27 tetor 2025, kur akrepat do të shkojnë një orë pas – nga ora 03:00 do të kthehen në 02:00.

Ky ndryshim do të thotë se qytetarët do të flenë një orë më shumë, por pasditet do të bëhen më të shkurtra dhe errësira do të bjerë më herët.

Ora dimërore zbatohet çdo vit në të gjithë vendet e Bashkimit Europian dhe në rajon, mes tyre edhe Shqipëria, si pjesë e rregulloreve për kursimin e energjisë dhe sinkronizimin e sistemeve të transportit dhe komunikimit.

Prej disa vitesh në BE ka pasur debate për heqjen e ndryshimit sezonal të orës, por vendimi përfundimtar është shtyrë disa herë dhe ende nuk është marrë një datë fikse për ndalimin e tij.
Deri atëherë, qytetarët duhet të mjaftohen me rregullin e zakonshëm:

Në pranverë ora shkon përpara (mars)

Në vjeshtë ora kthehet prapa (tetor)

Pra, këtë tetor akrepat do të lëvizin pas dhe Shqipëria do të kalojë zyrtarisht në orar dimëror.

Një sherr masiv që degradoi në përdorimin e thikave është regjistruar rreth orës 01:00 të mëgjesit të sotmën në Via Monte Rosa në Milano.

Të përfshirë në përleshje ishin një grup shqiptarësh dhe afrikanësh, të cilët sulmuan një egjiptian. Ky i fundit ishte i shoqëruar dhe nga 2 persona të tjerë.

Sipas asaj që raportohet në mediat italiane, 30-vjeçari nga Egjipti u godit disa herë më thikë në pjesë të ndryshme të trupit duke mbetur i plagosur rëndë. Tashmë i plagosuri ndodhet në spital jashtë rreziku për jetën.

Arsyet e konfliktit ende nuk janë të qarta ndërsa kanë qenë disa persona, shqiptarë dhe afrikanë të cilët kanë sulmuar 32-vjeçarin.

Në momentin që në vendin e ngjarjes kanë mbërritur efektivët e policisë, agresorët ishin larguar ndërsa aty u gjet i plagosuri dhe 2 personat e tjerë që e shoqëronin.

Këta të fundit janë marrë në pyetje nga autoritetet ku dhe kanë dhënë versionin e tyre të ngjarjes ndërsa ka filluar dhe kqyrja e kamerave të sigurisë që mund të çojë në identifikimin e autorëve të sulmit.

Alexander Tyunin, një biznesmen rus dhe i raportuar si drejtues ekzekutiv në Khimprominzhiniring, pjesë e gjigantit shtetëror bërthamor Rosatom, u gjet i vdekur në vendbanimin Kokoshkino në rajonin e Moskës, raportoi gazeta amerikane The Sun.

Trupi i Tyunin thuhet se u gjet i shtrirë në tokë me një plagë plumbi dhe një pushkë u gjet aty pranë. Mediat shtetërore ruse e kanë quajtur incidentin një vetëvrasje. Sipas raportimeve, autoritetet gjetën një shënim vetëvrasjeje në vendngjarje, i cili përfshinte një mesazh që besohet të jetë shkruar nga Tyunin. Shënimi thuhet se gjithashtu rendite numrin e telefonit të gruas së tij.

“E bëra vetë — jam lodhur duke luftuar depresionin për pesë vjet. Vazhdon të përkeqësohet. Nuk kam më forcë”, shkruhej në shënim, sipas medias.

Deri më tani, autoritetet ruse nuk kanë lëshuar një deklaratë zyrtare për vdekjen e Tyunin. Vdekja e Alexander Tyunin është e fundit në një seri vdekjesh misterioze që përfshijnë figura të njohura të biznesit dhe politikës ruse që nga fillimi i luftës në Ukrainë.

Në korrik, Ministri rus i Transportit, Roman Starovoit, thuhet se vdiq nga një plagë me armë zjarri, me disa kanale Telegram të lidhura me forcat ruse të sigurisë që gjithashtu përmendën vetëvrasjen si shkak zyrtar. Në mars, ish-deputeti Buvaysar Saitiev, 49 vjeç, thuhet se ra nga një dritare në Moskë. Ai u gjet në gjendje kritike dhe më vonë vdiq.

Një ekip arkeologësh italianë ka njoftuar për një zbulim të jashtëzakonshëm: një qytet i dytë i fshehur nën piramidën e Menkaure në Giza, rreth 600 metra nën tokë, sipas “The Times”

Sipas tyre, ky zbulim mund të provojë ekzistencën e një kompleksi gjigant nëntokësor që lidh tre piramidat kryesore të Gizës. Më parë është raportuar për struktura të ngjashme edhe nën piramidën e Khafres.

Studiuesi Filippo Biondi nga “Universiteti i Strathclyde” në Glasgou shpjegoi se radarët kanë treguar me 90% siguri shtylla të ngjashme me ato të Khafres, duke forcuar idenë e një rrjeti tunelesh dhe shtyllash të mëdha nëntokësore.

Ai shtoi se këto struktura, të cilat sipas tyre datojnë rreth 38 000 vjet më parë, mund të jenë ndërtuar nga një civilizim i humbur.

Por jo të gjithë janë të bindur për këtë.

Egjiptologu Zahi Hawass dhe ekspertë të tjerë e cilësojnë të pamundur këtë pretendim, duke theksuar se radarët nuk mund të depërtojnë në thellësi kaq të mëdha dhe se hulumtimi nuk është botuar ende në revista shkencore.

Ndërkohë, ekipi italian këmbëngul se piramidat janë vetëm “maja e ajsbergut” të një strukture kolosale që lidhet me elementët natyrorë, ajrin, ujin, zjarrin dhe tokën.

Deri atëherë, mbetet vetëm një mënyrë për të vërtetuar zbulimin: një gërmim i drejtpërdrejtë poshtë piramidave.

Jo të gjithë e dinë, por brunja bukuroshe e cila rrëmbeu vëmëndje të madhe në videoklipin e Elgit Dodës është motra e gazetarit Saimir Kodra.

Ajo është Dona Kodra. Në kohën e publikimit të “Fatal Love”, ku Dona ishte protagniste, u fol shumë për të.

Ajo foli edhe në dalje televizive ku tha se hera e dytë por e quajti të fundit që del në një videoklip. E pyetur se si ishte të luante në klip me një burrë të martuar si Elgiti, Dona tha se ai është shumë modest, i mirë dhe punëtor.

“Ishte hera e dytë dhe e fundit. E para ishte me Young Zerkën. Bashkëpunimi me Elgitin ishte shumë i bukur. Nuk ishte e vështirë t’i qëndroja pranë Elgitit edhe pse është i martuar.

Ma bëri shumë të thjesht. Një djalë shumë i mirë dhe punëtor.”- tha ajo në një intervistë.

Në një ngjarje tronditëse të ndodhur më 23 korrik në Sesto San Giovanni, Milano, u vra Hayati Aroyo, një 62-vjeçar me origjinë turke, i cili kishte lidhje të forta me botën kriminale.

Aroyo, i cili ishte mik i ngushtë i një grupi të dyshuar të lidhur me trafikun e drogës, u sulmua me thikë dhe u godit tridhjetë herë përpara se të digjej për të fshirë gjurmët e krimit.

Pavarësisht përpjekjeve për të fshehur krimin, hetimet e autoriteteve italiane zbuluan se vrasja ishte orkestruar nga Valentina Peroni, bashkëshortja e Aroyo-s, dhe partneri i saj Emanuele Paganini, përfshirë edhe shqiptarin Elvis Simoni.

Sipas hetimeve të prokurorisë, shkak për këtë akt brutal u bë një video erotike e shoqes së Aroyo-s, e cila u vodh nga një tablet që viktima e mbante në pronësi. Aroyo kishte ruajtur këtë video, e cila e lidhte Valentina-n me të, dhe ky veprim i tij çoi në një hakmarrje të dhunshme. Pasi sulmoi viktimën, Elvis Simoni e hodhi trupin e Aroyo-s në shtrat, i hodhi zbardhues dhe e digjte në një përpjekje për të fshirë çdo gjurmë të lidhur me krimin.

Hetuesit zbuluan se ky akt i rëndë ishte pjesë e një rrjeti të gjerë kriminal që përfshinte festa të mbushura me drogë dhe pastrim parash.

Valentina, bashkëshorti i saj dhe Elvis Simoni dyshohen të kenë qenë pjesë e këtij rrjeti, i cili përdorte lidhjet dhe informacionet për të kryer aktivitete të paligjshme.

Ky krim ka tronditur komunitetin e krimit dhe ka nxjerrë në pah një realitet të errët që ndikon në shoqërinë italiane dhe marrëdhëniet mes individëve të lidhur me botën e krimit.

Në fund të gushtit, zyrtarë të Pentagonit zhvilluan një takim me diplomatë evropianë, ku përcollën një mesazh të prerë: Shtetet e Bashkuara planifikonin të shkurtonin një pjesë të ndihmës së sigurisë për Letoninë, Lituaninë dhe Estoninë – tre vende anëtare të NATO-s që kufizohen me Rusinë. Sipas një burimi të njohur me diskutimet, zyrtari amerikan David Baker theksoi se Evropa duhet të reduktojë varësinë nga SHBA, pasi administrata e Presidentit Donald Trump synon të përqendrojë vëmendjen e saj në çështje të tjera prioritare, përfshirë mbrojtjen e territorit amerikan.

Hiiumaa, pika e padukshme strategjike

Në këtë kuadër, ishulli estonez Hiiumaa po fiton gjithnjë e më shumë rëndësi për strategët e NATO-s. I pozicionuar mes Gjirit të Rigës dhe hyrjes në Gjirin e Finlandës, ai shihet si një “hendek detar” i ngjashëm me Hendekun e Suwalkit – korridori tokësor i ngushtë mes Bjellorusisë dhe Kaliningradit që konsiderohet pika më e dobët e aleancës. Në rast konflikti, një zbarkim i shpejtë rus në Hiiumaa do t’i jepte Moskës mundësinë të vendoste radarë dhe sisteme mbrojtjeje ajrore, duke kontrolluar hyrje-daljet detare dhe duke bllokuar lidhjet e shteteve baltike me pjesën tjetër të NATO-s.

Ekspertët paralajmërojnë se pushtimi i Hiiumaa-s do t’i jepte Rusisë avantazh të menjëhershëm, pasi aktualisht sistemet e saj mbrojtëse në Kaliningrad e në Distriktin Ushtarak Perëndimor nuk mbulojnë plotësisht Detin Baltik.

Rritja e tensioneve

Këto shqetësime janë shtuar nga shkeljet e përsëritura të hapësirës ajrore estoneze. Vetëm këtë vit, avionë luftarakë rusë kanë hyrë katër herë ilegalisht në qiellin e vendit, ndërsa javën e kaluar tre MIG-31 fluturuan për 12 minuta pranë ishullit Vaindloo. Estonia, Letonia dhe Lituania nuk disponojnë avionë luftarakë dhe siguria e hapësirës ajrore mbrohet në rotacion nga aleatët e NATO-s.

Ishulli dhe popullsia

Hiiumaa është i mbuluar kryesisht me pyje me pisha dhe bredha, me disa zona kënetore që e bëjnë terrenin të vështirë për manovra ushtarake. Kryeqyteti i vogël Kärdla, me rreth 3,000 banorë, mbështetet ekonomikisht në industrinë e drurit dhe peshkimin. Në ishull ndodhet edhe një bazë e Forcave Mbrojtëse të Estonisë, e komanduar nga majori Tamel Kapper, e cila luan një rol kyç në mbikëqyrjen e kësaj zone me rëndësi strategjike.

Rusia po vazhdon të sfidojë hapur NATO-n me provokime të përsëritura, duke rritur tensionet në kufijtë lindorë të aleancës. Ditën e djeshme, tre avionë luftarakë rusë MiG-31 shkelën hapësirën ajrore të Estonisë mbi Gjirin e Finlandës dhe qëndruan aty për 12 minuta.

Ministria e Jashtme e Estonisë e cilësoi incidentin si një veprim “të paturpshëm”, ndërsa NATO reagoi menjëherë duke interceptuar avionët. Zëdhënësja e aleancës, Allison Hart, e quajti këtë “një tjetër shembull të sjelljes së pamatur të Rusisë dhe dëshmi të aftësisë së NATO-s për t’u përgjigjur pa vonesë”.

Sipas mediave estoneze, avionët rusë kishin fikur transponderët dhe u futën në hapësirën ajrore të vendit pranë Ishullit Vaindloo. Ministria e Jashtme thirri të ngarkuarin me punë rus për të dorëzuar një protestë zyrtare, ndërsa kryediplomatja e BE-së, Kaja Kallas, e përshkroi shkeljen si “një provokim jashtëzakonisht të rrezikshëm”.

Ministri i Jashtëm i Estonisë, Margus Tsahkna, deklaroi se Rusia ka shkelur hapësirën ajrore të Estonisë katër herë që nga fillimi i vitit 2025 dhe se “agresiviteti i saj në rritje duhet të përballet me më shumë presion politik dhe ekonomik”.

Reagimet ndërkombëtare ishin po aq të forta. Kallas shkroi në X se BE-ja do të mbështesë më tej vendet anëtare në forcimin e mbrojtjes së tyre, duke theksuar se Vladimir Putin po teston vendosmërinë e Perëndimit. Edhe presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, tha se “çdo provokim rus do të ketë një përgjigje të vendosur” dhe se BE-ja do të investojë në një krah lindor më të fortë.

Ky incident është pjesë e një serie provokimesh të vazhdueshme nga Rusia, e cila, që prej pushtimit të Ukrainës në vitin 2022, ka shkelur hapësirën ajrore të vendeve si Polonia, Rumania dhe shtetet baltike. Sipas analistëve, veprime të tilla lidhen me përpjekjet e Moskës për të ruajtur ndikimin e saj historik në Europën Lindore, duke parë zgjerimin e NATO-s dhe afrimin e ish-shteteve sovjetike me Perëndimin si një kërcënim direkt për pushtetin e saj. Estonia, Polonia dhe vendet e tjera të rajonit, që tashmë janë pjesë e NATO-s dhe të strukturave evropiane, janë bërë shënjestra kryesore të këtyre provokimeve, duke u konsideruar nga Rusia si vijë e parë e humbjes së kontrollit mbi ish-sferat e saj të ndikimit.

Në këtë mënyrë, ndërhyrjet ruse nuk janë thjesht provokime ajrore, por edhe një sinjal politik që synon të testojë unitetin dhe qëndrueshmërinë e NATO-s dhe BE-së në mbrojtjen e kufijve lindorë të Europës.