Një 29-vjeçare është vrarë brutalisht nga një ari i murrmë gjatë një udhëtimi kampingu në malet Altai të Rusisë, vetëm një ditë pasi i fejuari i saj i kishte propozuar martesë.
Sipas raportimeve, Snezhana Korolyova dhe i fejuari i saj po qëndronin në një kamping në fshatin Artybash, në Siberinë jugore, kur rreth orës 01:00 një ari ka sulmuar çadrën e tyre.
Çifti, i cili ishte fejuar një ditë më parë është zgjuar nga zhurmat, ndërsa kafsha ka shqyer çadrën dhe më pas ka tërhequr zvarrë 29-vjeçaren. Ariu e ka vrarë gruan dhe më pas ka transportuar trupin e saj përtej lumit Biya.
Rojet e gjuetisë dhe policia kanë shtënë në ajër për ta larguar kafshën, por nuk e kanë qëlluar atë. Sipas dëshmitarëve, autoritetet kanë pretenduar se në zonën e banuar kishte kufizime për përdorimin e armëve.
Një dëshmitare, Alina, tha se ariu nuk e lëshonte viktimën dhe e tërhoqi atë përtej lumit. Ndërkohë, një tjetër kampiste tregoi se motra e saj u përball me të njëjtin ari atë natë dhe arriti të shpëtonte vetëm pasi një shofer ndërhyri duke përdorur dritat e automjetit.
Mbetjet e 29-vjeçares u gjetën më vonë në vendin ku kafsha dyshohet se e kishte varrosur. Sipas raportimeve lokale, ariu mbeti në arrati pas sulmit.
Pas ngjarjes, në fshat u shpall një gjendje alarmi për 10 ditë. Banorët kanë ngritur shqetësime për shtimin e numrit të arinjve në zonë. Një përfaqësues i shoqatës lokale të gjuetarëve dhe peshkatarëve pretendoi se shkurtimi i sezonit të gjuetisë ka ndikuar në rritjen e popullsisë së arinjve dhe në afrimin e tyre drejt zonave të banuara.
Sipas banorëve, rreth 20 arinj enden rregullisht në zonën përreth fshatit./vizionplus.tv
Gjashtë muaj investigim i ka kushtuar tabloidit britanik Daily Mail për të zbuluar qindra shtëpi bari në Angli, ku të përfshirë janë të rinj shqiptarë.
Në një artikull të gjatë, të publikuar këtë të shtunë, Daily Mail zbulon hap pas hapi të gjithë këtë ‘rrugëtim’, që nga mënyra sesi futen ilegalisht në Mbretërinë e Bashkuar, madje edhe pasi janë dënuar dhe deportuar, si marrin me qira shtëpi për banim për t’i kthyer në fabrikë droge, si punësohen, si reklamohet malli…
Por ajo që tërheq edhe më tepër vëmendjen dhe duket si një ide ‘gjeniale’, por e paligjshme, është kompania që ka krijuar një shqiptar në Angli. Në dukje është një kompani pastrimi shtëpish… por në fakt ajo që kjo kompani ofron është pastrimi i shtëpive të barit, për të zhdukur çdo gjurmë ADN që mund të ketë mbetur aty nga punonjësit, në mënyrë që policia të mos i zbulojë.
“Përpara se t’ia dorëzojnë çelësat agjentit të qiradhënies, organizatorët përpiqen ta rikthejnë pronën në gjendjen e saj origjinale, duke hequr çdo shenjë të dukshme të prodhimit të kanabisit dhe prova të mundshme mjeko-ligjore, siç janë gjurmët e ADN-së ose gjurmët e gishtërinjve që mund t’i identifikojnë më vonë.
Është për të përmbushur këtë kërkesë që ka lindur një industri e tërë firmash për “pastrimin e fabrikave të kanabisit”. Njëra prej tyre, e quajtur “Punë Pastrimi Shtëpish” me logon e “Union Jack” dhe flamurin shqiptar dhe sloganin “ne kujdesemi për çdo detaj”, ka postuar pamje në mediat sociale të punëtorëve që pastrojnë dhjetëra shtëpi me kanabis në të gjithë vendin, duke përfshirë Maidenhead, Manchester, Leeds, Bedford, Londër, Doncaster dhe Leicester.
I kontaktuar nga një gazetar i fshehtë i Daily Mail, pronari qeshi ndërsa përshkroi se si e ka drejtuar biznesin për tre vjet, pasi i lindi ideja kur drejtonte fabrikën e tij të kanabisit në Leicester.
Duke dhënë emrin e tij si Tanushi, ai premtoi se ekipi i tij mund të pastronte dy shtëpi brenda pesë ditësh për t’u siguruar që të gjitha ADN-të dhe gjurmët e gishtërinjve do të fshiheshin ‘pa problem’ nga policia ose pronarët. Ai kërkoi të shihte shtëpinë përpara se të jepte aprovimin.
Kur Tanushi u kontaktua më vonë nga Daily Mail për koment, ai mohoi të kishte bërë diçka të paligjshme. Ai tha se e bëri sepse ‘nuk më jepni asnjë shans tjetër për të punuar’ dhe kjo ishte një ‘mënyrë e lehtë’ për të fituar para për familjen e tij. ‘Më telefonojnë, shkoj, pastroj, lyej’, tha ai.
Ai tha se nuk e kujtonte telefonatën me gazetarin e fshehtë, ku përshkroi se më parë drejtonte një fabrikë kanabisi dhe e mohoi këtë. Një faqe tjetër interneti, Repairs And Cleaning UK, e cila përfshin emoji të bimëve të kanabisit dhe krenohet me ‘asnjë punë shumë e madhe ose shumë e vogël’, ofron një listë të gjerë çmimesh të shkallëzuar sipas madhësisë së pronës. Kostot fillojnë nga 3,500 paund për një shtëpi me tre dhoma gjumi, duke u rritur në 4,500 paund për një me pesë dhoma gjumi dhe 6,500 paund për një pub.
Shërbimi përfshin lyerjen dhe dekorimin, pastrimin e tapeteve dhe largimin e mbeturinave”, shkruan Daily Mail.
Shkrimi i plotë:
Një mbrëmje pranvere katër vjet më parë, qetësia e një rruge pa krye në Bristol u shkatërrua nga ajo që një gjyqtar më vonë do ta përshkruante si ‘britma të një natyre të tmerrshme’.
Fqinjët shikonin nga jashtë një betejë të plotë që po zhvillohej midis bandave rivale shqiptare për kontrollin e një fabrike kanabisi në atë që vetëm kohët e fundit kishte qenë një shtëpi familjare prej 400,000 £.
Dëshmitarët përshkruan një skenë “dhune ekstreme” në të cilën një burrë u godit me thikë në shpinë dhe një tjetër u godit në kokë me një shufër metalike.
Masakra përfundoi me vrasjen e një burri 32-vjeçar, i cili vdiq nga gjakderdhja buzë rrugës nga plagë të shumta me thikë.
Kryeinspektori i detektivëve, Phil Walker, shpjegoi më vonë se incidenti “jashtëzakonisht i frikshëm” lidhur me një operacion ose “kultivim” kanabisi me vlerë 100,000 £ ishte për shkak të trendit në rritje të bandave të krimit të organizuar që përdorin shtëpi banimi për të “zhvilluar tregtinë e tyre shfrytëzuese nën radar”.
Fjalët e tij do të rezultonin profetike. Vrasja në maj 2022, e kryer nga dy shqiptarë që sapo kishin mbërritur në Mbretërinë e Bashkuar, ndodhi në fillim të një rritjeje të emigracionit me anije të vogla drejt Britanisë nga Shqipëria.
Dhe modeli i biznesit të bandave shqiptare për fermat e kanabisit ka shpërthyer në katër vitet që nga ajo kohë.
Sot, pas një hetimi gjashtëmujor, Daily Mail mund të zbulojë shkallën e vërtetë dhe të tmerrshme të kësaj industrie që është bërë gurthemeli i tregtisë vjetore të kanabisit në Mbretërinë e Bashkuar prej 2.6 miliardë funtesh.
Ne kemi zbuluar se ka të paktën 450 ferma kanabisi shqiptare që operojnë në të gjithë vendin, megjithëse shifra ka të ngjarë të jetë shumë më e lartë.
Llogaritja jonë bazohet në një shqyrtim të hollësishëm të të dhënave të policisë dhe raporteve të shtypit, si lokal ashtu edhe kombëtar, që tregojnë se mesatarisht dy ferma të reja kanabisi janë bastisur ose zbuluar çdo javë gjatë katër viteve të fundit, një trend që nuk tregon shenja zvogëlimi.
Në një operacion të fshehtë si pjesë e hetimit, ne gjithashtu, për herë të parë, kemi infiltruar industritë ndihmëse shumë të sofistikuara që u shërbejnë këtyre fabrikave të kanabisit, operacione të paligjshme që prodhojnë dokumente të falsifikuara që kriminelët i përdorin për të marrë me qira prona, si dhe ‘kompani të specializuara për pastrimin e fabrikave të kanabisit’ që ndihmojnë në mbulimin e gjurmëve të bandave kur ato largohen.
Dhe mund të zbulojmë se të paktën 70 përqind e 620 shqiptarëve të dënuar për punë në strofullat e drogës të zbuluara në këto katër vitet e fundit ishin emigrantë të paligjshëm që drejtonin fabrika që prodhonin drogë me vlerë qindra miliona paund çdo vit.
Megjithatë, këto shifra përfaqësojnë vetëm majën e ajsbergut, sepse shumë dënime nuk u raportuan kurrë dhe shumica e kriminelëve të përfshirë në tregti nuk janë kapur kurrë.
Ajo që dimë është se më shumë se dy të tretat e 450 fabrikave të kanabisit të drejtuara nga shqiptarët që identifikuam vepronin në shtëpi banimi që shtriheshin në të gjithë gjatësinë e Mbretërisë së Bashkuar, nga Kornuolli deri në Malësitë Skoceze.
Kultivime që prodhojnë kanabis me vlerë disa milionë paund janë ngritur gjithashtu në shkolla fillore të braktisura, kampuse universitare, azile kujdesi, zyra regjistrimi, klube nate, kinema, zyra të gazetave lokale, klube sociale, bare dhe pishina komunale.
Rënia e High Street i ka dhënë mafias shqiptare edhe një mundësi të madhe, dhe fabrika të mëdha janë gjetur në degët bosh të WHSmith, bankat Barclays dhe NatWest, dyqanet me shërbim të gjatë, qendrat tregtare, dyqanet e veshjeve të veçanta dhe, në një rast, zyra bosh mbi një Jobcentre Plus.
Industria është një nxitës i migrimit të paligjshëm në Mbretërinë e Bashkuar, një bandë shqiptare madje drejton kalimet e veta me varka të vogla në Kanal për të sjellë dhjetëra punëtorë të rinj dhe familjet e tyre për operacionin e saj prej 1.6 milionë paundësh në Oksford.
Kjo gjithashtu çon në një karusel të migracionit të paligjshëm, i cili ka parë raste të shumta të shqiptarëve të deportuar pas dënimeve për drejtimin e fermave të kanabisit, ndonjëherë disa herë, vetëm që ata të kthehen fshehurazi në vend për të rifilluar kriminalitetin e tyre. Njëri u gjet duke drejtuar një strofull të madhe droge një vit pasi u lirua para kohe nga burgu, pasi i kishte thënë Ministrisë së Brendshme “se donte të shkonte në shtëpi sa më shpejt të ishte e mundur”.
Një tjetër kultivues i dënuar i shpëtoi deportimit pasi përfundoi dënimin duke kërkuar azil, dhe menjëherë vazhdoi të hapte një fabrikë të re kanabisi që e përmbyti zonën e tij me drogë.
Një vrasës shqiptar i deportuar nga Mbretëria e Bashkuar pasi vuajti dënimin e tij, arriti gjithashtu të kthehej dhe të fillonte një fermë të madhe, ndërsa disa emigrantë të paligjshëm të gjetur që drejtonin fabrika kanabisi në Mbretërinë e Bashkuar ishin dënuar më parë për vrasje dhe trafik heroine në vendet evropiane.
Sa i përket rrjetit të operacioneve ndihmëse të drejtuara nga Shqipëria që ofrojnë logjistikë mbështetëse, ato janë bërë një degë e specializuar e ekonomisë së errët.
Për të marrë me qira një pronë për të ngritur një fabrikë kanabisi, kërkohet t’u tregohet agjentëve të qirasë dokumentacion i gjerë që bandat e drogës zakonisht nuk e kanë. UK Papers është një operacion që reklamon veten në TikTok duke përdorur fotografi të autobusëve të Londrës dhe flamuj të Shqipërisë dhe të Unionit. Ai gjithashtu reklamon ‘dokumentet e nevojshme për të marrë me qira një shtëpi’, ndonjëherë me referenca specifike zhargon për fabrikat e kanabisit.
Biznesi ofron një sërë dokumentesh të falsifikuara, duke përfshirë pasaporta të Mbretërisë së Bashkuar për 1,900 £; patenta drejtimi për 80 £; deklarata bankare të tre muajve për 35 £; fatura shërbimesh dhe fletëpagesa për 35 £; dhe dokumente imigracioni.
Kur një gazetar i fshehtë i Daily Mail, i cili u paraqit si dikush që shpresonte të merrte me qira një pronë për të ngritur një fabrikë kanabisi, i kërkoi një operatori në firmë të siguronte dokumente të falsifikuara, ai ishte i lumtur ta ndihmonte.
Disa ditë më vonë, në një takim në një cep të rrugës së Nottinghamit, shefi i qeshur i njohur si Ramiz mori 200 paundët tona në para të gatshme ndërsa na dha një patentë shoferi të falsifikuar, deklarata bankare dhe fletë page.
Raste të shumta në katër vitet e fundit kanë treguar se si dokumente identiteti të rreme janë përdorur për të dhënë me qira prona për shtëpi kanabisi.
Vëllezërit Sokol dhe Amarildo Rranci përdorën një numër “të jashtëzakonshëm” dokumentesh të falsifikuara, përfshirë deklarata bankare, për të marrë me qira 13 shtëpi në të gjithë Yorkshire dhe East Midlands, për të prodhuar sasi “marrëmendëse” kanabisi me vlerë gati 1 milion paund, tha gjykatësi Steven Coupland ndërsa i burgosi ata në Gjykatën e Kurorës së Nottinghamit në janar 2024.
Pesë emigrantë të paligjshëm shqiptarë u burgosën në vitin 2022 për përdorimin e dokumenteve të falsifikuara për të marrë me qira shtëpi për një rrjet fabrikash kanabisi në Bradford, Leeds, Keighley dhe Barnsley. Fermat e tyre të paligjshme ishin të fshehura në hapësira të aksesueshme nëpërmjet dyerve të mbyllura, pas paneleve sekrete dhe në papafingo ku arrihej ‘si Narnia’ nëpërmjet dyerve të dollapëve.
Shqiptari Afrim Krasniqi u burgos vitin e kaluar pasi përdori një dokument identifikimi të rremë për t’u paraqitur si italian që kërkonte strehim familjar për të marrë me qira 12 prona në të gjithë Skocinë, të cilat përdoreshin si fabrika kanabisi që prodhonin drogë me vlerë 3.8 milionë paund.
Më parë, shqiptarët kanë kanalizuar 5.5 milionë paund fitime nga një rrjet mbarëkombëtar kriminal te bosi i krimit Besnik Hoxha nëpërmjet një llogarie bankare që gruaja e tij e hapi me një kartë identiteti greke të rreme. Ajo financoi me paratë e drogës blerjet në House of Fraser, sallone bukurie dhe dyqane bukurie.
Pasi marrin me qira një pronë, bandat zakonisht përfundojnë dy deri në katër ‘korrje’, secila prej të cilave mund të zgjasë rreth tre muaj, pastaj zhvendosen në një vendndodhje të re për të shmangur inspektimet e pronarit dhe hetimet policore.
Përpara se t’ia dorëzojnë çelësat agjentit të qiradhënies, organizatorët përpiqen ta rikthejnë pronën në gjendjen e saj origjinale, duke hequr çdo shenjë të dukshme të prodhimit të kanabisit dhe prova të mundshme mjeko-ligjore, siç janë gjurmët e ADN-së ose gjurmët e gishtërinjve që mund t’i identifikojnë më vonë.
Është për të përmbushur këtë kërkesë që ka lindur një industri e tërë firmash për “pastrimin e fabrikave të kanabisit”. Njëra prej tyre, e quajtur “Punë Pastrimi Shtëpish” me logon e “Union Jack” dhe flamurin shqiptar dhe sloganin “ne kujdesemi për çdo detaj”, ka postuar pamje në mediat sociale të punëtorëve që pastrojnë dhjetëra shtëpi me kanabis në të gjithë vendin, duke përfshirë Maidenhead, Manchester, Leeds, Bedford, Londër, Doncaster dhe Leicester.
I kontaktuar nga një gazetar i fshehtë i Daily Mail, pronari qeshi ndërsa përshkroi se si e ka drejtuar biznesin për tre vjet, pasi i lindi ideja kur drejtonte fabrikën e tij të kanabisit në Leicester.
Duke dhënë emrin e tij si Tanushi, ai premtoi se ekipi i tij mund të pastronte dy shtëpi brenda pesë ditësh për t’u siguruar që të gjitha ADN-të dhe gjurmët e gishtërinjve do të fshiheshin ‘pa problem’ nga policia ose pronarët. Ai kërkoi të shihte shtëpinë përpara se të jepte aprovimin.
Kur Tanushi u kontaktua më vonë nga Daily Mail për koment, ai mohoi të kishte bërë diçka të paligjshme. Ai tha se e bëri sepse ‘nuk më jepni asnjë shans tjetër për të punuar’ dhe kjo ishte një ‘mënyrë e lehtë’ për të fituar para për familjen e tij. ‘Më telefonojnë, shkoj, pastroj, lyej’, tha ai.
Ai tha se nuk e kujtonte telefonatën me gazetarin e fshehtë, ku përshkroi se më parë drejtonte një fabrikë kanabisi dhe e mohoi këtë. Një faqe tjetër interneti, Repairs And Cleaning UK, e cila përfshin emoji të bimëve të kanabisit dhe krenohet me ‘asnjë punë shumë e madhe ose shumë e vogël’, ofron një listë të gjerë çmimesh të shkallëzuar sipas madhësisë së pronës. Kostot fillojnë nga 3,500 paund për një shtëpi me tre dhoma gjumi, duke u rritur në 4,500 paund për një me pesë dhoma gjumi dhe 6,500 paund për një pub.
Shërbimi përfshin lyerjen dhe dekorimin, pastrimin e tapeteve dhe largimin e mbeturinave.
Të tjerë bëjnë reklama të ndryshme me fotografi të oficerëve të policisë me uniforma kundër me mbishkrimin “kur ata vijnë dhe prishin, ne vijmë dhe rregullojmë”, duke u mburrur se shërbejnë “në të gjithë Anglinë 24/7” dhe duke i lënë shtëpitë “bukur të pastra… sikur të hyjnë në një farmaci” dhe duke iu përgjigjur “urgjencave… në çdo kohë të ditës ose të natës në mënyrë konfidenciale”.
Njëra prej tyre tregon pamje të bandave që hedhin në plehra dhjetëra vazo të papërdorura me bimë kanabisi.
Një tjetër ka një aktivitet dytësor duke shitur pajisje të përdorura në fabrikat e kanabisit për prodhues të tjerë, me reklama që ofrojnë kova për kultivim, kabllo, drita, filtra ajri dhe motorë elektrikë nga selia e saj e dukshme në Huddersfield.
Një faqe shqip e quajtur House Cleaning UK, me 61,000 ndjekës, përfshin një postim me mbishkrimin: “Ia dolëm t’i largonim xhaxhallarët” (zhargon shqip për policinë) të shoqëruar nga një sërë emojish për të qeshur.
Në të shfaqet një pastrues duke filmuar veten duke bërë shaka me dy oficerë policie jashtë një prone.
Pasi i ka bindur vizitorët se nuk po ndodh asgjë e çuditshme, njëri nga oficerët i thotë: “Jam mjaft i kënaqur me gjithçka, kështu që ju falënderoj shumë. Do t’ju lëmë të rifilloni punën tuaj.”
Pasi shtrëngon duart me policin që po largohet, pastruesi kthehet në shtëpi për të zbuluar se po çmonton një fabrikë kanabisi.
TikTok, ku reklamoheshin shërbimet e mbështetjes së fabrikës së kanabisit, më parë e ndaloi faqen e dokumenteve të rreme dhe ndërmori veprime kundër kompanive të ‘pastrimit’ pasi u njoftua për to nga Daily Mail.
Me një sistem kaq të gjerë në vend, a është çudi që kaq shumë shqiptarë vijnë në Mbretërinë e Bashkuar për të punuar në kultivimin e kanabisit?
Dhe nuk janë vetëm kriminelë të regjur. Të dënuarit përfshijnë një ish-oficer policie shqiptar, i cili u burgos për rolin e tij në një fabrikë kanabisi me vlerë 800,000 £, dhe një të diplomuar në biokimi i cili punoi për Ministrinë e Mbrojtjes së Shqipërisë përpara se të fillonte një punë në një fabrikë me vlerë 105,000 £ në një rrugë banimi në Tyne and Wear.
Një tjetër, Xhafer Furriku, erdhi në Mbretërinë e Bashkuar për të marrë shërbime dentare falas në NHS, pastaj qëndroi për të punuar në një fabrikë kanabisi.
Shpërblimet mund të jenë të mëdha. Udhëheqësit e një bande në Leeds gëzonin ‘pasuri të madhe personale’ nga zinxhiri i tyre prej 3 milionë paundësh me pesë ferma kanabisi në të gjithë Yorkshire Perëndimore me një Range Rover, një Porsche, një Mercedes G-Wagon prej 150,000 paundësh dhe Rolexe.
Edhe punëtorët e nivelit më të ulët gëzojnë luks. Një fabrikë kanabisi u gjet në Southampton në vitin 2022 me një kuzhinë dhe palestër të pajisur plotësisht për punëtorët, ndërsa shishe të specave pas rrojës të firmave u gjetën në ambientet e banimit të një çifti që punonte në një bimë në Sëansea me vlerë 400,000 £.
Rigles Ndreka u gjet me një palë këpucë sportive prej 400 paundësh në fabrikën e kanabisit në Sheffield që ai drejtonte. Ai i tha policisë se po punonte atje vetëm për të shlyer një borxh prej 50,000 paundësh. Oetjon Agalliu, i cili mbërriti në Mbretërinë e Bashkuar në pjesën e pasme të një kamioni, përdori të ardhurat e tij nga ferma e kanabisit prej 146,000 paundësh që ai drejtonte në Mansfield për të blerë dokumente azili për 25,000 paund. Pjesa më e madhe e pjesës tjetër shkoi për prostituta.
Kostoja për komunitetet lokale e këtyre ndërmarrjeve në zonat e banuara vjen në formën e dhunës dhe terrorit, armë, thika dhe hanxharë janë gjetur shpesh në fabrika.
Një vit para asaj vrasjeje në rrugë pa krye në Bristol në vitin 2022, tre shqiptarë u burgosën pasi rrahën për vdekje një hajdut që bastisi prodhimin e fabrikës së tyre të kanabisit me vlerë 120,000 paund në Cardiff dhe e hodhi trupin e tij në një rrugë aty pranë.
Fermat e bandave gjithashtu vënë në rrezik jetën e familjeve fqinje nga zjarret dhe shpërthimet e shkaktuara nga mënyra se si ata anashkalojnë ilegalisht rrjetin elektrik dhe manipulojnë matësit për të shmangur faturat e larta dhe për t’iu shmangur zbulimit.
Ka pasur të paktën 640 zjarre në fermat e kanabisit midis vitit 2019 dhe mesit të vitit 2024; ato kanë shkaktuar tre vdekje, përfshirë atë të një djali shtatëvjeçar në vitin 2024, i cili po flinte i pafajshëm me familjen e tij në një bllok apartamentesh në Newcastle, ku një fqinj po prodhonte drogën.
Në një rast të veçantë, Kastriot Prendi, i cili ndodhej ilegalisht në Mbretërinë e Bashkuar, fillimisht refuzoi t’ua hapte derën zjarrfikësve në një shtëpizë me dy kate ku ai drejtonte një fabrikë kanabisi, edhe pse nga dritaret dilte tym.
Ekipet e zjarrfikësve përfundimisht hynë me forcë në pronën në Fife, por edhe atëherë Prendi fillimisht nuk i lejoi ata të kontrollonin të gjitha dhomat gjatë flakëve në mars të vitit 2024.
Vetëm kur u thirr policia, ai u dorëzua dhe oficerët zbuluan fabrikën e kanabisit me vlerë 342,000 £. Prendi, i cili kishte kaluar afatin e vizës së tij, u burgos për dy vjet. Kur kapeshin, operatorët e depove të drogës shpesh përdorin të njëjtën histori, të quajtur “mbrojtja shqiptare” nga një gjyqtar i acaruar, se ata punonin vetëm si “kopshtar” dhe kishin qenë në fabrikë për disa ditë pasi udhëtuan për në Mbretërinë e Bashkuar për të provuar të shlyenin borxhin për trajtimin mjekësor të një të afërmi.
Një gjyqtar tjetër tha se pothuajse çdo javë dëgjon justifikimin tjetër “shumë të njohur” se i akuzuari ishte “detyruar” të punonte në fabrikë për të shlyer borxhet ndaj kontrabandistëve të njerëzve që e trafikuan atë në Mbretërinë e Bashkuar.
Por, ndërsa disa nga anëtarët e bandave kriminale janë përballur me forcën e plotë të drejtësisë, gjyqtarë të tjerë kanë treguar një qëndrim të pashpjegueshëm butësisht ndaj tyre.
Redis Shahini mbërriti në Mbretërinë e Bashkuar me një varkë të vogël dhe, pasi kërkesa e tij për azil si viktimë e dyshuar e një ‘gjakmarrjeje’ u refuzua, ai menjëherë hapi një fermë kanabisi në Ystalyfera, Uells.
Duke e dënuar 20-vjeçarin në Gjykatën e Kurorës së Swansea-s në maj 2024 me 12 muaj burgim në një institucion për të mitur, gjyqtari Huë Rees shprehu dhembshuri, duke thënë se ishte “i ndjeshëm ndaj dëshpërimit” që duhet të ketë ndjerë kryerësi i veprës penale kur e kishte lënë familjen e tij në Shqipëri.
Shahini u deportua në vitin 2024 pasi kreu gjysmën e dënimit dhe ia shpërbleu keqardhjen gjyqtarit duke u futur kontrabandë direkt në Mbretërinë e Bashkuar për të ngritur një tjetër fabrikë kanabisi me vlerë 200,000 £ në Nottingham. Ai u burgos për 22 muaj në shkurt.
Benis Asllanaj, Fatos Daci, Luan Maci dhe Luan Prozllomi u liruan nga gjykata pavarësisht se pranuan se punonin në një fabrikë kanabisi me vlerë 4.5 milionë paund në vit në Bodmin, Cornwvall, pasi një gjyqtar ia hodhi fajin për këtë vonesave në aplikimet e tyre për të punuar ligjërisht në Mbretërinë e Bashkuar.
Ndërsa u dha atyre dënime me kusht në Gjykatën e Kurorës në Truro në janar 2024, gjykatësi Simon Carr i përshkroi shqiptarët si ‘kopshtarë’ të cilët duhet të jenë ‘futur në ambientet’ dhe ‘u është thënë çfarë të bëjnë’ dhe nuk kanë pasur ‘alternativë tjetër’. Ai shtoi: ‘Arsyeja pse mund të bëheni pre në këtë mënyrë është se të gjithë jeni shtetas shqiptarë, që kërkoni të qëndroni ligjërisht në këtë vend, por të bllokuar në një sistem që kërkon vite që aplikime të tilla të merren në konsideratë dhe keni pak ose aspak mundësi për të fituar të ardhura ndërsa kjo bëhet.’
Ndoshta më dëshpërues është rasti i Xhoni Lekës, i cili u burgos për 40 muaj në shtator 2020 pasi u kap duke drejtuar një fermë kanabisi të mbushur me 1,300 bimë në Whitehaven, Cumbria. Ai u kap gjithashtu në posedim të drogave të klasit B me qëllim shitjen e tyre.
Shumica e kriminelëve të huaj dëbohen nga vendi sapo dënimi i tyre mbaron. Por jo Leka, i cili luftoi një betejë të gjatë ligjore për të qëndruar dhe këtë vit apeloi me sukses kundër deportimit duke pretenduar se kjo do të shkelte të drejtat e tij sipas Konventës Evropiane për të Drejtat e Njeriut.
Gjyqtarët e gjykatës së lartë të imigracionit, Fiona Lindsley dhe Mark Symes, vendosën se deportimi do të ishte ‘jashtëzakonisht i ashpër’ për vajzën e tij katërvjeçare, pasi do ta linte atë pa një model mashkullor prindëror.
Ndërkohë, fabrikat e kanabisit të shqiptarëve vazhdojnë ta prodhojnë atë.
Vetëm këtë muaj, arrestimet kanë përfshirë një fabrikë kanabisi “të sofistikuar dhe të konsiderueshme” në një shtëpi në Nottinghamshire (e gjetur vetëm për shkak të një zjarri i cili u shpëtua mezi nga përhapja te fqinjët); një fabrikë në Wiltshire ku ishte vjedhur energji elektrike me vlerë 1.5 milion paund nga Rrjeti Kombëtar; një fabrikë 5 milion paund në Aston, Birmingham, e zbuluar pasi shkaktoi një ndërprerje të energjisë elektrike sepse energjia elektrike ishte devijuar ilegalisht për dritat dhe ventilatorët; dhe një fabrikë “të madhe” me vlerë 1.7 milion paund të drejtuar nga një bandë e dyshuar e krimit të organizuar në Doncaster, ku u gjetën edhe armë.
Me shpërblime kaq të mëdha dhe ndëshkime kaq të lehta, industria dhe miliona fabrikat e saj po lulëzojnë si kurrë më parë. /Përshtatur nga Top Channel/
Konfigurimi aktual qiellor bën diferencën midis një dite kur gjërat thjesht ecin përpara dhe një dite kur koha fluturon sepse po ndodhin gjëra të mira. Gjërat do të shkojnë shumë mire në aspektin sentimental.
Demi
Ju pëlqen të bisedosh për gjithçka. Lëvizni me momentin dhe thjesht lëreni diskutimin të rrjedhë. Kjo do të sjellë një rezultat vërtet të kënaqshëm. Mundt ë bëni një njohje shumë interesante me një person në vendin e punës.
Binjakët
Ideja juaj se si duhet të bëhen gjërat është pikërisht në kundërshtim me atë që kanë në mendje eprorët tuaj. Kjo po shkakton konflikt të madh në vendin e punës – pavarësisht nëse e kuptoni me vetëdije apo jo. Kërkoni një kohë për të diskutuar këto lloj çështjesh.
Gaforrja
Procesi juaj i të menduarit po ecën më ngadalë se zakonisht. Është e mençur për ju ta ngadalësoni mendjen tuaj në vend që ta lini të ecë pa pushim me 160 km/orë. Problemi është se po ndjeni presion nga të tjerët – prandaj përshpejtoni ritmin.
Luani
Çështjet që lidhen me shtëpinë dhe familjen janë me rëndësi të veçantë për ju sot. Siguria në këto fusha është një forcë lëvizëse në punën tuaj. Sigurohuni që njerëzit përreth jush janë në të njëjtën linjë me ju.
Virgjëresha
Të argëtohesh ndërsa punon është sigurisht e rëndësishme, por sigurohu që ta kryesh punën në të njëjtën kohë. Të tjerët po fillojnë të dyshojnë se nuk po bën përpjekjen që duhet të tregosh në kohën e duhur.
Peshorja
Mos u nxito në një projekt në të cilin je i përfshirë aktualisht. Jo të gjitha pjesët janë gati ende – prandaj ki durim. Kjo është një nga ato raste kur një veprim i nxituar mund ta shkatërrojë plotësisht të gjithë punën përgatitore që ke bërë deri më tani.
Akrepi
Kur merrni drejtimin në projekte ose në situata grupi, sigurohuni që të respektoni perspektivat konservatore të të tjerëve. Kjo është një fushë që mund t’ju fusë në telashe. Aspekti financiar kërkon më shumë vëmendje nga ju.
Shigjetari
Je në një situatë të vështirë. Je gati të marrësh përsipër dhe të ecësh përpara me një projekt, por nuk i ke të gjitha faktet dhe informacionet e nevojshme për të mbështetur të gjitha planet dhe idetë e tua. Mbaji gjërat në vëmendje.
Bricjapi
Rryma të fshehta frustrimi do të përshkojnë ditën dhe ka shumë pak që mund të bësh për ta ndrequr këtë. Pjesa më e madhe e këtij tensioni buron nga fakti se të tjerët nuk janë të gatshëm të ndryshojnë mënyrën se si je. Inkurajoji të tjerët të jenë më të besueshëm.
Ujori
Mendimi juaj është në rrugën e duhur, por nëse nuk keni vullnetin dhe aftësitë udhëheqëse për t’i vënë në lëvizje këto ide, atëherë ato nuk do t’ju bëjnë shumë mirë. Merrni një qasje më të guximshme ndaj ditës dhe do të keni shumë më tepër sukses.
Peshqit
Politika që rrethon ngjarjet e ditës nuk do të jenë perfekte. Do të ketë shumë më tepër gjëra që po ndodhin sesa thjesht beteja sipërfaqësore. Do t’ju duhet të lexoni midis rreshtave për të kuptuar të gjithë gamën e situatës dhe vështirësitë që vijnë si pasojë.
Truth Times/ Amy Lecons u bë një sensacion i papritur viral pasi filmoi veten duke pritur për shpëtim në një shpat mali në Shqipëri, pas kafshimit nga një gjarpër helmues. Në këtë intervistë ekskluzive, vrapuesja australiane e shtigjeve, me bazë në Zelandën e Re, përshkruan kafshimin, telefonatat e dështuara të emergjencës, telefonatën e dëshpëruar ndaj babait të saj, mjek në Australi, dhe arsyen pse ajo beson se historia e saj është përdorur për të mbuluar probleme serioze në sistemin shëndetësor të Shqipërisë.
Më 22 qershor 2026, Amy Lecons u nis për atë që priste të ishte një vrapim 90-minutësh në rajonin e Valbonës në Shqipëri. Ajo nuk u kthye në bujtinën e saj për tre ditë. Pasi u kafshua nga një gjarpër shtatë kilometra brenda një rruge prej 11 kilometrash, Lecons e gjeti veten të bllokuar në një shteg të largët malor, duke parë se dy telefonata në numrin shqiptar të emergjencës 112 përfunduan papritur, përpara se t’i drejtohej personit të cilit i besonte më shumë: babait të saj, një mjek rural mijëra kilometra larg, në Australinë e Jugut.
Ajo që pasoi ishte një përpjekje ndërkombëtare shpëtimi që përfshiu Interpolin, një pronar hosteli në Shkodër dhe një klinikë të vogël malore — dhe, përfundimisht, video që do të shiheshin nga miliona njerëz.
Kafshimi
Lecons, e cila jeton në Wanaka, Zelandën e Re, kishte mbërritur në Valbonë vetëm tre ditë më parë dhe po e përdorte vrapimin për të eksploruar terrenin përpara një udhëtimi më të gjatë hiking-u.
Ajo po rikthehej pas një dëmtimi shtatëmujor, gjë që e bënte vrapimin veçanërisht domethënës për të, ndërsa po rikthehej te një rutinë e njohur.
“Kushdo që e ka gjetur veten të paaftë për të bërë diçka që e dashuron për një kohë të gjatë, do ta kuptojë ndjesinë e të qenit përsëri në një rutinë të njohur. E gjeta veten duke buzëqeshur gjatë pjesës më të madhe të këtij vrapimi.”
Ajo po udhëtonte me pak pajisje.
“Me vete kisha telefonin, shkopinjtë e vrapimit, kamerën, ujë, krem kundër diellit dhe një kub Rubik. Zakonisht do të merrja me vete një miniçantë të ndihmës së parë, por për çfarëdo arsye, atë ditë nuk e kisha me vete.”
Lecons nuk ishte e panjohur me gjarpërinjtë. Ajo ishte përballur me ta më parë në Greqi dhe i kishte parë të kalonin nëpër shtigje dhe rrugë në Shqipëri, por përvoja e saj shkonte edhe më larg: më parë kishte jetuar në Territorin Verior të Australisë gjatë një sezoni të thatë, ku kishte hasur shumë gjarpërinj në natyrë. Madje, një herë kishte shkelur mbi një gjarpër slaty-grey, johelmues.
“Atë mëngjes, herë pas here flisja me zë të lartë, këndoja ose përplasja shkopinjtë e mi pa nevojë dhe ecja rëndë me këmbë për të trembur çdo ‘nope rope’ [shprehje humoristike për gjarpërin] që mund t’i afrohej shtegut.”
Pasi kishte kaluar pak më parë pranë një grupi të madh turistësh/vrapuesish, ajo pranon se ishte treguar pak më pak e kujdesshme, duke menduar se çdo gjarpër aty pranë tashmë do të ishte larguar.
“Isha 7 km brenda këtij vrapimi prej 11 km, po zbrisja dhe po kaloja një kthesë kur një gjarpër më kafshoi.”
“E kuptova menjëherë që më kishte kafshuar”
Lecons tha se nuk kishte asnjë dyshim për atë që kishte ndodhur.
“E kuptova menjëherë që më kishte kafshuar një gjarpër, pasi ndjeva një dhimbje të mprehtë në tendinën e Akilit të këmbës së majtë. Sikur gjithçka të ishte në lëvizje të ngadaltë, pashë gjarprin poshtë këmbëve të mia, ndërsa u përkula mbi të dhe ndalova.”
Instinkti i saj i parë, pasi shau nga dhimbja, ishte të kapte telefonin.
“E dija se një video ishte mënyra më e mirë për ta regjistruar të gjithë gjarprin, për qëllime identifikimi. Nuk e kisha idenë, derisa e pashë videon më vonë, që kisha filluar të këndoja.”
Duke u mbështetur te trajnimi për ndihmën e parë që kishte marrë gjatë viteve që kishte jetuar në Australi, ajo kujtoi dy gjërat që kishin më shumë rëndësi: identifikimin e gjarprit për ekipet mjekësore dhe qëndrimin e palëvizur.
“Pasi filmova gjarprin, u ula në shteg. Nuk kisha frikë nga gjarpri që ndodhej diku në shkurret përreth meje, pasi nuk kishte shumë gjasa të më sulmonte përsëri nëse nuk e provokoja.”
Kronologjia: dy telefonata të dështuara, pastaj babai mijëra kilometra larg
Ajo që pasoi ishte një seri ngjarjesh të shpejta dhe të përqendruara në një kohë shumë të shkurtër. Në orën 10:20, Lecons telefonoi në 112.
“Kjo telefonatë zgjati më pak se një minutë, përpara se të ma mbyllnin. Kërkova dikë që fliste anglisht, por ndërkohë që në anën tjetër të telefonit ishte herë pas here një person që përgjigjej, unë nuk e dija çfarë po thuhej dhe telefonata u ndërpre.”
Dy minuta më vonë, në 10:22, me telefonatën ende të pazgjidhur, ajo iu drejtua WhatsApp-it dhe telefonoi babain e saj në Australi.
“Duke u ndier e pafuqishme, në orën 10:22 bëra një telefonatë në WhatsApp me babain tim, i cili është mjek në Australi.”
Babai i saj, Robert Lecons, mjek i përgjithshëm rural në Australinë e Jugut, i tregoi hap pas hapi se si ta imobilizonte këmbën dhe të mbante rrahjet e zemrës të ulëta, ndërsa ajo i dërgoi vendndodhjen e saj të saktë përmes aplikacionit What3Words.
Më pas ai e mbylli telefonatën për të filluar vetë të kontaktonte shërbimet australiane të emergjencës, ndërsa Amy telefonoi për herë të dytë në 112. Kjo telefonatë zgjati 53 sekonda, përpara se të përfundonte në të njëjtën mënyrë si e para.
Në atë moment, Lecons ende nuk e kuptonte plotësisht rrezikun në të cilin ndodhej.
“Sinqerisht, mendova se e gjithë kjo ishte paksa një reagim i tepruar dhe se, në rastin më të keq, mund të merrja ndonjë infeksion bakterial nga shpimi, por ndoqa këshillat e babait tim.”
Ajo ende nuk e dinte se çfarë lloj gjarpri e kishte kafshuar.
Pa pajisje të përshtatshme mjekësore në dispozicion, ajo improvizoi.
“Pa fashot e duhura kompresive, hoqa çorapet dhe bluzën pa mëngë dhe i lidha rreth zonës së kafshimit, aq mirë sa munda, për ta mbajtur gjymtyrën të palëvizshme.”
Pas kësaj, për njëfarë kohe, ajo tha se ishte kryesisht vetëm.
“Ndërkohë, thërrisja për ndihmë nëpër luginë, por askush nuk përgjigjej dhe askush nuk më gjente në shteg.”
Pas rreth 15 minutash, ajo vendosi se një kontakt lokal mund të ishte më efektiv sesa linja e emergjencës dhe telefonoi pronarin e Traveler Hostel në Shkodër, ku kishte qëndruar pak kohë më parë.
“Ai u përgjigj menjëherë, e kuptoi seriozitetin e situatës dhe filloi të telefononte gjithandej.”
Ajo thotë se vetëm javë më vonë kuptoi se ishte pikërisht ai që kishte bërë të mundur lidhjen e Klinikës Verore të Valbonës me të, ndërkohë që shërbimet australiane të emergjencës po kontaktonin Interpolin pothuajse në të njëjtën kohë.
Sipas Lecons, një ambulancë u nis rreth 25 minuta pas kafshimit. Për shkak se ajo ndodhej në një shteg të largët malor, ekipit të shpëtimit iu deshën edhe 30 minuta të tjera për të arritur tek ajo.
Më pas kaloi edhe rreth një orë derisa ajo mbërriti në spitalin në Bajram Curri, ku iu dha antihelmi, pra serum kundër helmit të gjarprit.
Një përpjekje ndërkombëtare për shpëtim
Robert Lecons, duke folur për këtë artikull, përshkroi momentin kur kuptoi se sa serioze ishte situata.
“Kisha bërë një kërkim me Google Lens shumë herët gjatë bisedës sonë, nga videoja që ajo më dërgoi. Isha në dijeni se ky ishte një kafshim vërtet i rrezikshëm”, tha ai. “Isha jashtëzakonisht i frikësuar për rrezikun nga helmi i gjarprit, duke e ditur se ai ishte potencialisht kërcënues për jetën, Amy ishte larg ndihmës mjekësore dhe ajo nuk ishte në gjendje të merrte përgjigje nga shërbimet e emergjencës.”
Ai përshkroi pafuqinë e përpjekjes për të ndihmuar nga ana tjetër e botës.
“Si baba, dëshiroja dëshpërimisht ta ngushëlloja vajzën time. Ndihesha aq pranë saj në telefon, por në të njëjtën kohë aq i pafuqishëm; duke qenë fjalë për fjalë në anën tjetër të botës!”
Ai tha se ishte “shumë i shqetësuar nga reagimi ndaj telefonatave të urgjencës në 112 që bëri Amy. Ata ia kishin mbyllur telefonin Amy-t dy herë. Ishte veçanërisht zhgënjyese, pasi edhe unë jam një mjek rural dhe merrem, ndër të tjera, me reagimin e parë dhe mjekësinë e urgjencës për komunitetin tim.”
Balancimi i protokollit standard për kafshimin nga gjarpri me realitetin e situatës së Amy-t ishte gjithashtu një barrë për të.
“Po përpiqesha të balancoja parimet e imobilizimit dhe të fashës së presionit, siç bëjmë për kafshimet nga gjarpërinjtë australianë, me mungesën time të njohurive specifike për kafshimet nga nepërkat, dhe me mundësinë reale që ajo të ishte më mirë duke shkuar drejt ndihmës nëse nuk mund të merrte asistencë.”
“Po përpiqesha të mbetesha një zë i qetë dhe i besueshëm sigurie për të, ndërkohë që në të vërtetë nuk isha i sigurt nëse kjo ishte këshilla e duhur në këto rrethana.”
“Telefonova South Australian Ambulance Service nga një telefon fiks përmes numrit tonë 000 dhe u lidha me Qendrën e Operacioneve të Emergjencave në Adelaide”, tha ai.
“Operatori ishte absolutisht fantastik. Ai nuk kishte qenë kurrë më parë në këtë situatë, por mori këshilla dhe filloi t’i dërgonte email Interpol-it nga ana e tij, me informacionet e Amy-t.”
Ai vuri në dukje se Interpol-i ka një seksion ndërkombëtar të reagimit ndaj emergjencave për situata të tilla dhe se, sapo reagimi lokal filloi në Shqipëri, ata vepruan me shpejtësi.
Në atë pikë, South Australian Ambulance Service i dha fund procedurave me Interpol-in, pasi ndërhyrja lokale në Shqipëri tashmë kishte filluar.
Shpëtimi vetë
Lecons i kishte dërguar një video të gjarprit ekipit të Klinikës Verore të Valbonës ndërsa priste për ndihmë, gjë që ajo beson se ishte kritike.
“Jam shumë mirënjohëse për veprimin e tyre. Kur më gjetën pothuajse një orë pasi gjarpri më kishte kafshuar, ata dolën nga shkurret dhe menjëherë filluan punën, duke lidhur një fashë të duhur kompresive rreth këmbës sime.”
Ajo vuri në dukje se udhëzimet për trajtimin e asaj që Lecons e identifikoi si nepërkë evropiane me brirë në hundë, e njohur gjithashtu si Poskok, mbeten të paqëndrueshme.
“Nuk duket se ekziston një mënyrë e konfirmuar për të trajtuar helmin e një nepërke evropiane me brirë në hundë, pasi disa artikuj rekomandojnë zero kompresion dhe përdorimin e fashave vetëm për imobilizim. Pavarësisht kësaj, reagimi i infermieres përfundimisht çoi në shërimin tim.”
Ajo ishte me fat në një aspekt: “Rastësisht, isha vetëm 200 metra larg një ferme në male që kishte akses rrugor, kështu që sapo më gjetën, të tre shpëtuesit më transportuan me barelë dhe më mbajtën në shpinë deri te një rrugë ku ambulanca mund të më merrte.”
Ajo kishte vetëm fjalë lavdërimi për ata që e nxorën nga mali.
“Faleminderit shumë personave të parë që reaguan, infermieres për veprimin tuaj të shpejtë, ndihmësit të dytë që ndihmoi në shpëtimin tim dhe veçanërisht zotërisë që më mbajti në shpinë në vapë dhe nëpër terren të pabarabartë për ta përshpejtuar shpëtimin tim! Pavarësisht se nuk ishim në gjendje të komunikonim duke përdorur të njëjtën gjuhë, ky është mishërimi i mikpritjes shqiptare.”
Momentet e frikës
Megjithëse videot e saj, të filmuara ndërsa priste për shpëtim, e tregojnë atë jashtëzakonisht të qetë, Lecons tha se qetësia nuk ishte absolute.
“Sapo e dija se ishte nisur një ambulancë, mes thirrjeve për ndihmë, kisha shumë kohë për të menduar.”
Një kërkim në Google për “gjarpërinjtë në Shqipëri” nxori imazhe që i ngjanin gjarprit që e kishte kafshuar, së bashku me paralajmërime për llojet më helmuese të rajonit.
“Ndërsa kyçi i këmbës filloi të më fryhej dhe dhimbja u intensifikua, atëherë fillova të panikoja për përfundimin e situatës sime.”
Videot, shpjegoi ajo, nuk ishin menduar kurrë për rrjetet sociale.
“Qëllimi i këtyre videove nuk ishte për TikTok. Më duhej diçka ku të përqendrohesha dhe unë e kam shumë të dobët kujtesën e ngjarjeve, kështu që e dija se të flisja në video për atë që kishte ndodhur do të ishte mënyra e vetme që më vonë të mund t’i tregoja ngjarjet.”
“Mendova se më vonë do t’ua tregoja familjes dhe miqve të mi. Vetëm kur i pashë përsëri videot ditën tjetër, kur e dija se isha e sigurt, kuptova se ishin disi komike dhe vendosa t’i publikoja për publikun.”
Ajo kundërshtoi me butësi përshtypjen se kishte qëndruar plotësisht e qetë gjatë gjithë kohës.
“Pavarësisht se isha në gjendje të bëja një bisedë me veten dhe të buzëqeshja (një zakon natyror i imi), mund ta shoh qartë panikun në sytë dhe zërin tim.”
Ajo ia atribuoi një pjesë të qetësisë së saj faktit se gjatë udhëtimit kishte pak strese të jashtme, një “sistem reagimi ndaj emergjencave” të trashëguar nga babai i saj dhe trajnimit në menaxhim, i cili i kishte mësuar të mendonte në mënyrë kritike.
Por ajo ishte e sinqertë për momentet kur qetësia u thye.
“Patjetër që kishte momente kur filloja të panikoja gjatë orës së parë. Ambulanca po e kishte të vështirë të më gjente me vendndodhjen time në WhatsApp, pavarësisht se isha në një shteg dhe kisha edhe What3Words.”
“Mbaj mend që telefonova babain tim dhe fillova të qaja, ngrita zërin dhe i thashë se duhej të afrohesha më shumë me rrugën, sepse po zgjaste shumë.”
“Vërtet nuk doja të vdisja vetëm në një shteg dhe fajësova veten që e kisha futur veten në këtë situatë, edhe pse asgjë që mund të kisha bërë ndryshe nuk do ta kishte ndryshuar rezultatin.”
“Me një zë të qetë, ai më kujtonte të qëndroja e qetë dhe t’i besoja ekipit të shpëtimit, kështu që këtë bëra.”
Kushtet në spitalin e Bajram Currit
Sapo mbërriti në spital, Lecons tha se u përball me një sistem shëndetësor që dukej qartë se ishte nën presion.
“Siç e përmenda në videot e mia, kaloi një ditë para se të më jepnin letër higjienike, pasi pretenduan se nuk kishin fare në dispozicion. Ditën e dytë, stafi tha se duhej të gjeja dikë që të më blinte furnizimin tim me akull, sepse edhe spitali kishte mbaruar rezervat e akullit”, tha ajo, duke vënë në dukje se spitali ndodhej në një qytet me akses të lehtë te dyqanet.
Ajo përshkroi edhe mangësi të tjera.
“Dhoma kishte vetëm një prizë elektrike, ndërsa çdo pajisje në dhomë duhej të përdorej njëra pas tjetrës dhe përmes së njëjtës prizë.”
Meqë nuk ishte në gjendje të ecte dhe kishte dhimbje kur përdorte patericat, ajo duhej të transportohej me karrocë invalidësh — por dyert ishin shumë të ngushta.
“Në vend të kësaj, më duhej të kryeja nevojat e mia mbi krevat.”
“Nuk prisja të merrja të njëjtin trajtim si në Australi apo në Zelandën e Re, por spitalet duhet të jenë në gjendje të ofrojnë një shërbim të përshtatshëm dhe, sigurisht, përpara se të nxirret një përfundim se sa i mirë ishte trajtimi që mora, duhet të ketë një diskutim rreth arsyes pse spitaleve u mungojnë këto gjëra.”
“Historia e plotë u la jashtë”
Lecons tha se videot e saj u morën nga mediat shqiptare pa dijeninë e saj.
“Në atë kohë, nuk isha fare në dijeni se historia ime po shpërndahej nëpër mediat shqiptare. I zbulova videot e mia në platformat shqiptare të lajmeve përmes familjes ku po qëndroja ose duke kërkuar emrin tim në Google dhe duke parë artikujt që ishin shkruar në këtë mënyrë.”
Ajo beson se mbulimi mediatik ishte i njëanshëm dhe selektiv.
“Ajo që më shqetësoi ishte se mediat kishin marrë pjesë të shkurtra nga pjesët më të mira të historisë sime dhe i kishin përdorur për të krijuar një rrëfim shumë pozitiv, pa trajtuar disa nga çështjet e rëndësishme që ekzistojnë në sistemin shëndetësor.”
Ajo tha se asnjë gazetar nuk e kishte kontaktuar për koment përpara publikimit.
“Ndërsa me të drejtë lavdëruan personat e parë që reaguan, unë ndjeva se historitë përfundonin duke krijuar përshtypjen se sistemi shëndetësor është i fuqishëm dhe i gatshëm t’u përgjigjet turistëve në nevojë.”
“Ata nuk e trajtuan problemin e faktit që 112 nuk u përgjigj dhe se cili do të kishte qenë rezultati nëse unë nuk do të kisha pasur shërbim celular ose nëse do të isha më lart në mal.”
Ajo vuri në dukje se Ministria e Shëndetësisë e Shqipërisë e shpërndau historinë e saj, duke e përshkruar si një person që ishte shëruar plotësisht.
“Fatmirësisht, tani jam shëruar në mënyrë të mrekullueshme, por në atë kohë nuk isha në gjendje të ecja dhe e ardhmja ishte e paqartë, pasi kur dola nga spitali nuk më ishte dhënë asnjë këshillë mjekësore.”
Ajo e lidhi mbulimin mediatik me situatën më të gjerë politike në Shqipëri.
“Në të gjithë Shqipërinë, aktualisht ka protesta që vazhdojnë për qëndrueshmërinë, kundër korrupsionit dhe për përmirësimin e infrastrukturës dhe shërbimeve.”
“Pas bisedave me njerëzit përreth meje, kuptova se mënyra më e mirë se si mund t’i ndihmoja njerëzit e Shqipërisë nuk ishte thjesht të vija në pah mikpritjen e shqiptarëve, por në fakt të tregoja të vërtetën për përvojën time në sistemin shëndetësor si turiste.”
Ajo shtoi: “Një vend nuk mund t’u ofrojë mbështetje turistëve nëse më parë nuk është në gjendje të mbështesë njerëzit e vet.”
Ajo tha se asnjë përfaqësues i qeverisë shqiptare, shërbimeve të emergjencës, spitalit apo autoriteteve të turizmit nuk e ka kontaktuar drejtpërdrejt.
Pse ajo ende e rekomandon Shqipërinë
Pavarësisht kritikave të saj, Lecons mbetet shumë entuziaste për vetë vendin.
“Mbetesha krejtësisht e mahnitur nga peizazhet shqiptare. Nga rrugicat e vjetra dhe të pjerrëta me kalldrëm të Gjirokastrës, te shëtitjet pranë mijëra dritareve drejtkëndore në Berat, ose ngjitja në Piramidë për të parë një perëndim spektakolar të diellit në Tiranë… Alpet Shqiptare janë një minierë ari për njerëz të apasionuar pas ecjeve dhe vrapimit në shtigje, si unë.”
Ajo theksoi se lavdërimi i mikpritjes shqiptare nuk është i papajtueshëm me kritikat ndaj sistemit shëndetësor.
“Në Shqipëri takova njerëz të jashtëzakonshëm, të cilët më treguan një mirësi që shkonte përtej asaj që ishte e nevojshme, duke tejkaluar çdo pritshmëri që kisha më parë për këtë vend… Për mua ishte e rëndësishme të sigurohesha që njerëzit ta dinin këtë përpara se të kritikonin aspekte të sistemit shëndetësor.”
“Nuk doja që mesazhi kryesor që njerëzit do të merrnin nga historia ime të ishte diçka që do t’i dekurajonte të udhëtonin në këtë vend.”
Paralajmërimi i saj për udhëtarët e tjerë
Lecons tha se ishte befasuar nga fakti se sa të papërgatitur dukeshin disa nga alpinistët e tjerë në atë rajon.
“Ishte tronditëse të mësoja se sa shumë njerëz po hynin në male në shtegun Majat e Ballkanit pa asnjë njohuri për kafshët me të cilat mund të përballeshin, pa një pajisje inReach ose PLB (Personal Locator Beacon – pajisje personale për përcaktimin e vendndodhjes) dhe pa njohuri të mjaftueshme për ndihmën e parë. Unë kisha ndërmend të isha larg vetëm për 90 minuta, ndërsa këta alpinistë qëndronin në shtigje për më shumë se 10 ditë.”
Pendimi i saj më i madh lidhet me përgatitjen praktike.
“Pas reflektimit, kam kuptuar se duhet të isha më e përgatitur me një pajisje komunikimi satelitor. Në Zelandën e Re na mësojnë se kjo mund të jetë çështje jete a vdekjeje, dhe unë isha naive duke menduar se kjo nuk ishte e nevojshme edhe në shtigjet e Evropës.”
Ajo beson gjithashtu se trajnimi për ndihmën e parë duhet të jetë shumë më i përhapur.
“Mendoj se trajnimi bazë për Ndihmën e Parë duhet të jetë i detyrueshëm për të gjithë, pavarësisht nëse udhëton në grup apo je vetëm nëpër shtigje… Numri i njerëzve me të cilët fola gjatë javëve që pasuan, të cilët nuk ishin në dijeni se kishte gjarpërinj nëpër shtigje dhe se çfarë duhej të bënin në atë situatë, ishte shumë befasues.”
Për dështimin më të madh në rastin e saj, ajo ishte e prerë:
“Gabimi më i madh që u bë ishte mënyra se si u trajtua ajo telefonatë emergjence. Duhet t’i kushtohet më shumë vëmendje shërbimeve të emergjencës në Shqipëri… duhet të ekzistojë një mënyrë që turistët të marrin ndihmë përmes numrit të telefonit 112. T’u mbyllësh telefonin njerëzve pa e trajtuar siç duhet një kërkesë për ndihmë do të sjellë pasoja të shmangshme dhe vdekje të mundshme mes udhëtarëve të huaj në vend.”
Jeta pasi u bë virale
Lecons tha se kryesisht është përpjekur të qëndrojë larg vëmendjes, ndërkohë që vazhdon të udhëtojë.
“Ende nuk mund ta kuptoj plotësisht përmasën e numrit të njerëzve që tani e kanë parë historinë time… Kryesisht përpiqem ta mbaj historinë të qetë, duke thënë thjesht se u dëmtova për njëfarë kohe në Shqipëri.”
Ajo shtoi, me pak humor:
“Shumicën e kohës, të paktën një person do të thërrasë se kohët e fundit ka parë video të një vajze që u kafshua nga një gjarpër, përpara se të arrijë në përfundimin se ajo vajzë isha në fakt unë. Tani qesh shumë me këtë.”
Ajo nuk është larguar plotësisht nga ecjet vetëm, megjithëse mënyra e saj e veprimit ka ndryshuar.
“Sigurisht që tani jam më e kujdesshme ndaj mjedisit tim, por nuk do të ndaloj plotësisht së shkuari vetëm në aventura. Nuk duhet të lejoj që frika të kontrollojë jetën time, veçanërisht pasi vrapimi në shtigje është një pjesë e madhe e asaj që jam dhe e asaj që më bën të lumtur.”
Megjithatë, për momentin, ajo thotë se ka: “gjetur shumë kënaqësi duke e ngadalësuar ritmin dhe duke bërë ecje në grup ose me një mik.”
Kur u pyet për mësimin më të madh nga kjo përvojë, ajo u shpreh përtej aspekteve praktike:
“Mësimi im më i madh është thjesht një kujtesë për një nga filozofitë e mia kryesore, dhe ajo është të jesh i sjellshëm dhe të mbetesh optimist. Besoj se fuqia e të menduarit pozitiv është forca më e madhe nga të gjitha. Përveç kësaj, tani do të shikoj më me kujdes se ku shkel.”
Kush është Amy Lecons?
Përtej videove virale, Lecons e përshkroi veten në mënyrë modeste: “Unë nuk jam krijuese përmbajtjeje, kisha disa video që u bënë virale dhe tani jam në një pozicion të privilegjuar ku, nëse do të doja të ndaja një mesazh, do të kisha një platformë ku njerëzit do të dëgjonin. Megjithatë, e vërteta është se jam australiane, aktualisht jetoj në Zelandën e Re, në një nga qytetet më magjike në botë, Wanaka. Jam një vrapuese mediokre në shtigje, zakonisht e dëmtuar, që e dua qëndrimin në male ose fjetjen pranë liqenit në çadrën time mbi çati.”
Aktualisht ajo po vazhdon një udhëtim solo me çantë shpine nëpër Evropë, “duke e tejkaluar tashmë datën time fillestare të përfundimit, duke shpenzuar çfarëdo parash që më kanë mbetur për të zbuluar se kush jam dhe për të krijuar kujtime të paharrueshme gjatë rrugës.”
Mesazhi i saj i fundit për lexuesit ishte i thjeshtë: “Jini kureshtarë. Dëgjoni dhe lexoni, por gjithashtu bëni kërkimet tuaja dhe bëni pyetje nëse nuk mund ta gjeni pamjen e plotë. Vetë-edukimi është një aftësi kaq e rëndësishme dhe, për fat të keq, mua m’u deshën shumë vite për të kuptuar se si ta bëja këtë.”
Jurgen Rama, me origjinë nga Burreli, i dha fund jetës në qeli ku prej disa kohësh vuante dënimin .
Është publikuar ditën e sotme fotoja dhe emri i shqiptarit i cili para dy ditësh i dha fund jetës së tij në një burg të Spanjës.
Ngjarja e rëndë ka ndodhur në burgun Lleida Ponent, në Katalonjë të Spanjës.
Sipas të burgosurve shqiptarë në institucionin e vuajtjes së dënimit, mësohet se Jurgeni ka kaluar një periudhë të vështirë psikologjike, pas arrestimit.
Jurgeni raportohet se para pak kohësh kishte humbur vëllain në një aksident, ndërsa ishte i burgosur dhe ishte në pritje të lirimit.
Zvarritjet e proceseve gjyqësore në Spanjë, sipas tyre, kishin rënduar gjendjen e tij dhe e kishin çuar në depresion.
Raportohet se shqiptari kishte tentuar dhe më 16 gusht t’i jepte fund jetës, por u shpëtua falë disa shqiptarëve me të cilët ndante qelinë.
Sezoni i ri televiziv në Top Channel do të nisë me risi të shumta. Pas ndryshimeve në emisionin “Përputhen”, ndryshime të rëndësishme priten në sezonin e ri të spektaklit të humorit “Portokalli”.
Sipas burimeve të Vox News pranë televizionit, aktori dhe moderatori i njohur Agron Llakaj pritet të marrë drejtimin e programit, duke mbajtur njëkohësisht dy role, atë të moderatorit dhe të regjisorit të spektaklit.
Ky zhvillim vjen pas largimit të moderatorit Salsano Rrapi nga “Portokalli”, si edhe të regjisorit Ilir Muhametaj. Megjithatë, largimi i Salsano Rrapit nga “Portokalli” nuk nënkupton largimin e tij nga Top Channel.
Burime për Vox News pranë televizionit, bëjnë me dije se me aktorin dhe moderatorin e njohur janë zhvilluar negociata për përfshirjen e tij në një tjetër emision të Top Channel.
Edhe regjisori Ilir Muhametaj nuk do të largohet nga Top Channel, ndërsa mësohet se do të angazhohet në një tjetër emision.
Rikthimi i Agron Llakajt në drejtimin e “Portokallisë” pritet të sjellë surpriza për spektaklin e humorit, me Llakajn në një rol të dyfishtë, si moderator dhe regjisor./Vox News
Çmimet e karburanteve janë shtrenjtuar sërish në pikat e pakicës në Tiranë.
Prej pasdites të ditës së djeshme çmimi i naftës ka arritur 219 lekë për litër nga 215 lekë që ishte më parë. Nafta është rritur me 4 lekë për litër.
Shtrenjtim të ndjeshëm ka pasur edhe për çmimin e benzinës. Nga 198 lekë për litër, ka arritur 2025 lekë për litër. Rritja e benzinës është me 7 lekë për litër.
Rritja e çmimit të naftës ka reflektuar luhatjet e çmimeve në bursat e huaja.
Çmimi i naftës Platts në bursat e huaja që shërben si bazë përllogaritje për zhdoganimin dhe çmimet vendase ka arritur në 1,450 USD/ Ton nga 1,300 USD/Ton që ishte rreth 5 ditë më parë.
Importuesit vendas parashikojnë se nëse përshkallëzimet e luftës do të vijojnë çmimet e naftës me shumicë do të vijojnë të rriten. Në këtë situatë sipas tyre e vetmja masa që do të përmbante çmimet është ulja e taksave për naftën.
Edhe sipas analizave të mediave të huaja, çmimet e naftës këtë të enjte u rritën në nivelet më të larta të tre javëve, të nxitura nga shqetësimet si dhe ngërçi lidhur me luftën në Iran, që do të vazhdojë të pengojë furnizimin nga rajoni kryesor prodhues i naftës në Lindjen e Mesme.
Për analistët e tregjeve të huaja shqetësimi kryesor është Hormuzi. Nëse ngushtica mbetet e bllokuar ose konflikti përshkallëzohet, çmimi i naftës Platts mund të shkojë edhe deri 2 mijë USD për ton.
Tregu i naftës mbetet i përqendruar te Ngushtica e Hormuzit, përmes së cilës kalonte rreth një e pesta e furnizimit global me naftë dhe gaz natyror të lëngshëm (LNG) përpara se të fillonte lufta SHBA-Izrael kundër Iranit në fund të shkurtit.
Po ashtu rritja e Brent mbi 91 dollarë për fuçi tregon se tregtarët po llogarisin një primi më të lartë rreziku.
Ndërkohë, dërgesat e naftës nga portet perëndimore të Rusisë kanë rënë në rreth 2.3 milionë fuçi në ditë gjatë gjysmës së parë të gushtit, 15% më pak se plani fillestar i ngarkimeve, për shkak të ndërprerjeve në portin e Detit të Zi, Novorossiysk./ Monitor
Një burrë u hodh me makinë në ujërat e portit të Cattolica-s në Itali, së bashku me gruan e tij, pas një grindjeje të dhunshme mes tyre. Të dy arritën të shpëtonin në momentet e fundit, ndërsa burri, pasi u ndihmua nga kalimtarët, u largua dhe tani po kërkohet nga karabinierët në të gjithë territorin.
Një grindje e ashpër mes burrit dhe gruas në kabinën e makinës së tyre dhe, papritur, burri e lëshon makinën me gjithë shpejtësinë mbi kalatën e portit, duke u hedhur më pas në ujin e detit.
Momente terrori në portin e Cattolica-s, ku të mërkurën pasdite, rreth orës 16:00, shumë njerëz që ndodheshin aty dëshmuan një skenë si në film.
Në bordin e Volkswagen Golf, sipas asaj që është mësuar, ndodhej një shqiptar 45-vjeçar, banues në San Giovanni in Marignano, i cili është përpjekur t’i japë fund jetës së tij dhe të vrasë gruan.
Nga përplasja me ujin, dyert u hapën dhe, ndërsa automjeti po fundosej, të dy arritën të dilnin nga kabina dhe u shpëtuan nga disa persona që u hodhën në det.
Alarmi bëri që në port të mbërrinin mjetet e 118-s, përveç zjarrfikësve, karabinierëve dhe efektivëve të Kapitenerisë së Portit.
Personeli mjekësor u dha ndihmën e parë burrit dhe gruas, por papritur burri, sapo u përmend, u arratis mes shkëmbinjve, duke humbur gjurmët e tij.
Gruaja, një 40-vjeçare italiane, në një gjendje të kuptueshme shoku, u transportua në spital, ku nuk është në rrezik për jetën.
Shqiptari 45-vjeçar, aktualisht në kërkim nga karabinierët, ishte një person i njohur prej kohësh për forcat e rendit, pasi të martën ishte arrestuar nga karabinierët për rezistencë ndaj autoriteteve, pas një tjetër grindjeje me gruan.
Ndërkohë, po vazhdojnë operacionet për të nxjerrë Golf-in nga ujërat e portit. (Rimini Today)
Filip Çakuli, skenarist, satirist dhe autor i emisionit më të ndjekur investigativ në Shqipëri, FIKS FARE, nuk do të jetë me pjesë e televizionit kombëtar Top Channel në sezonin e ri televiziv. Pas 24 vitesh, njeriu i konsideruar “babai” i programit satiro-investigativ, ia ka dorëzuar stafetën Antela Likës.
“Fiks Fare” nisi transmetimin në 19 dhjetor 2002 dhe falë besimit që themeluesi i madh i Top Medias, Dritan Hoxha i dha Filip Çakulit, duke u shndërruar në një nga programet më të ndjekura në Shqipëri.
Përpara se të merrte drejtimin e “Fiksit”, Filipi kishte punuar në disa prej gazetave më në zë të kohës dhe përvojën e vyer e vuri plotësisht në shërbim të emisionit, duke fshikulluar me anë të humorit fenomenet negative të shoqërisë shqiptare.
“Fiks Fare” vazhdoi për 24 vite nën drejtimin e tij, të mbetej një program kritik dhe problemor, i cili nëpërmjet humorit dhe satirës denoncon dukuri negative të jetës sonë si korrupsioni, vjedhjet, shkeljen e ligjeve nga ana e zyrtarëve, shkeljen e të drejtave të njeriut, etj.
Si drejtues, Filip Çakuli solli një nga ndryshimet më mbresëlënëse në historinë e humorit shqip dhe mori emrin “babai” i FIKS FARE.
Sot, pas dy dekadash e gjysmë angazhim editorial me emisionin që themeloi me besimin e Tanit të Topit dhe pozicioneve drejtues e administrative që mbajti në Këshillin Mbikëqyrës të shoqërisë “Top Channel”, Filip Çakuli është përshëndetur me stafin.
“Babai” i emisionit investigativ FIKS FARE, Filip Çakuli
