Mëngjesin e kësaj të Enjteje (15 tetor 2026), kryeministri Edi Rama u shfaq në një video të parapërgatitur, për herë të parë pas nisjes së protestave të forta studentore, të cilat përfshinë Tiranën gjatë orëve të fundit.
Ai injoroi kërkesat e drejtë të të rinjve për mirëqenie, duke tentuar të kryejë një diversion politik: “Sot, kjo është rrënoja e duarve që nuk janë dhe nuk mund të janë kurrë duart e studentëve…. Shqipëria do të vazhdojë në rrugën e saj për Europën e të gjithë studentëve të saj, e të gjithë vajzave dhe djemve të saj dhe kurrë më nuk do të bjerë ato duar që e ka kanë kapur për fyti dhe e kanë zhytur thellë e më të thellë opozitën shqiptare”, deklaroi ai ndër të tjera në postimin e parafabrikuar.
Nga ajo që lexohet, Rama, fillimisht, po tenton të vendosë një shenjë barazimi ndërmjet studentëve dhe opozitës politike, duke shënuar atë që përbën hapin e parë të strategjisë së regjimeve autokrate për të përballur revoltat popullore.
“Boldnews.al” ka konsultuar literaturë ndërkombëtare politike, nga e cila rezulton se planet e liderëve politikë që refuzojnë të dëgjojnë protestën qytetare, ndërtohet në të paktën 7 hapa. Qëllimi final, natyrisht, është “zhdukja e protestës”.
1. Delegjitimi i protestës
Lideri pretendon se protestat nxiten nga fuqi të huaja, opozita apo interesa të fshehta. Qëllimi është të zhvendosë debatin nga problemet ekonomike te siguria kombëtare dhe patriotizmi. Ky është një model i studiuar në regjimet autoritare.
2. Minimizimi i pakënaqësisë
Qeveria i paraqet protestat si veprim të një pakice, ndërsa problemet si të përkohshme ose të shkaktuara nga krizat ndërkombëtare. Shpesh thekson arritjet e veta për të ruajtur mbështetjen e publikut.
3. Lëshime të kufizuara
Premton ulje çmimesh, ndihma ekonomike, hetime, dorëheqje të zyrtarëve të nivelit të dytë ose reforma. Premtimet mund të synojnë të ulin tensionet pa ndryshuar strukturën e pushtetit. Studimet tregojnë se koncesionet dhe represioni mund të përdoren paralelisht.
4. Përpjekja për të përçarë lëvizjen
Pushteti mund të negociojë me disa përfaqësues, të përfshijë figura të caktuara në dialog ose t’i trajtojë ndryshe grupet e protestuesve. Kjo mund të krijojë mosmarrëveshje mes atyre që kërkojnë reforma dhe atyre që kërkojnë ndryshim politik më të thellë.
5. Kontrolli i informacionit dhe kundërnarrativa
Përdor media miqësore, komunikim të centralizuar dhe mesazhe për rendin e stabilitetin. Synimi është të ndikojë mënyrën se si publiku e interpreton krizën.
6. Presioni dhe represioni selektiv
Në disa raste përdoren arrestime, hetime, kufizime të tubimeve ose forcë policore. Shkalla dhe pasojat ndryshojnë; represioni mund ta dobësojë përkohësisht mobilizimin, por mund të prodhojë edhe zemërim të mëtejshëm dhe të zgjerojë protestat.
7. Ruajtja e besnikërisë së elitave dhe aparatit të sigurisë
Një faktor vendimtar është nëse partitë në pushtet, zyrtarët, oligarkët dhe strukturat e sigurisë vazhdojnë ta mbështesin liderin. Studimet mbi protestat masive tregojnë rëndësinë e sjelljes së elitave të sigurisë për mbijetesën e regjimit.
Dallimi më i rëndësishëm është nëse lideri synon të shuajë protestën pa ndryshuar sistemin, apo të zgjidhë shkaqet që i nxorën qytetarët në rrugë. Të dyja mund të duken të ngjashme në deklaratat publike, por dallohen nga zbatimi real i reformave dhe nga sjellja e institucioneve.
Nga Boldnews.al