Lajme Flesh

Unë që po ju shkruaj jam një nënë me dy fëmijë nga një zonë afër Korçës. Jam martuar para tetë vjetësh me një djalë që jetonte vetëm 40 minuta larg nga zona ku jetoja unë me familjen time. Për këtë djalin ndërhyri xhaxhai im. Pretendenti, që më pas u bë burri im, jetonte prej disa vitesh në Greqi, bashkë me vëllain e tij. Prindërit e mi jetonin në Itali dhe unë jetoja bashkë me gjyshen, por kur u fejova, ata erdhën e ndenjën disa muaj derisa u martova unë, pastaj ikën përsëri te vëllai im sepse jetonin me atë.

Gjatë kohës që isha e fejuar, i fejuari im vinte shpesh nga Greqia dhe më trajtonte mirë, por unë nuk isha shumë e entuziazmuar prej kësaj fejese, e kisha marrë më tepër si diçka që duhej ta bëja sa për sy e faqe, sepse më kishte kaluar koha për t’u martuar. Të paktën kështu e mendonin prindërit dhe fisi im, sepse unë as që e kisha ndërmend të martohesha. Djali ishte simpatik e tërheqës dhe kjo gjë më pëlqente, edhe pse në mendjen time nuk ishte e rëndësishme që ai të ishte patjetër i bukur, por ime më, më thoshte gjithmonë që burri duhet të ketë patjetër autoritet dhe të jetë i pashëm, që të ketë lezet kur të hyjë në derë…

Pasi u martova, ngela menjëherë shtatzënë me vajzën e parë. Në atë kohë isha akoma në Shqipëri. Më erdhi edhe bashkëshorti nga jashtë dhe ndenjëm rreth një muaj bashkë. Unë ndenja me vjehrrën e vjehrrin për më shumë se një vit. Ajo kohë ka qenë relativisht e qetë; vjehrra ime ishte e dashur, por shumë lajkatare dhe shumë dinake.

Unë i vija pas avazit dhe ajo kënaqej me këtë fakt. Mjaftonte kjo gjë, për të mos pasur konflikte në familje. Nuk më kushtonte asgjë që t’i bëja qejfin asaj, se sa kisha ndenjur, nuk do të rrija me të. Vajza më ishte bërë gati një vjeçe kur bashkëshorti erdhi në verë për të na marrë të dyjave. Ikëm në Greqi të tre dhe rruga ishte shumë e gjatë. Ai jetonte në një zonë shumë të bukur turistike në Greqi, ishte mrekullia vetë!

Nuk kisha parë kurrë më parë në jetën time një plazh aq të bukur sa atje. Relievi ishte i ndërthurur, kodrinor dhe bregdetar, ishte vendi ideal për të jetuar. Njerëzit ishin të dashur dhe miqësorë. Ia kalonim mirë. Burri më kishte premtuar se do të më fuste në kurs për të marrë patentën dhe se do të më blinte makinë, por atë vit ngela shtatzënë me vajzën e dytë dhe nuk e bëra dot kursin e patentës. Unë nuk punoja, por rrija në shtëpi ku rrisja dy vajzat derisa ato të bëheshin për të shkuar në kopsht.

Kur ato u rritën dhe kishin moshën e duhur për në kopsht, unë, pak a shumë e kisha mësuar gjuhën dhe isha orientuar me vendin, ndaj isha në gjendje të kërkoja për punë. Bëra kursin e patentës dhe e mora pa problem, se kisha bërë guida bashkë me burrin. Ai më kishte mësuar pak a shumë edhe pajisjet e makinës apo ndërrimet e marshit në ngjitje apo zbritje. Tashmë, gocat i kisha rregulluar në kopsht, burri ishte në punë, kurse unë isha gjithë ditën pa punë e mërzitesha. Nisa kërkimet për punë dhe gjeta në një lokal, por duhet të punoja natën.

I thashë burrit dhe ai pranoi. Fillova punë dhe isha e kënaqur edhe me rrogën që merrja. Gjatë darkës, vajzat i çoja te kunata, që m’i mbante derisa të dilte burri nga puna. Ai lokali ku unë punoja ishte me muzikë live, afërsisht si buzuk. Në punë më shumë ishin grekë, por kishte edhe shqiptarë.
Gjatë kohës që unë punoja, u njoha me një shqiptar nga një qytet i Veriut, afërsisht mosha ime, por beqar.

Më respektonte në radhë të parë si shqiptare e pastaj si kolege pune dhe unë kisha shumë zili që nuk kisha një burrë të tillë. Kisha filluar ta kisha shumë qejf dhe isha shumë gazmore në prani të tij. Shkoja me dëshirë në punë dhe çdo gjë shkonte mirë. Trembesha pak me veten se kisha filluar të ndihesha ndryshe.

Nuk e kisha përjetuar më parë atë lloj ndjesie, saqë kisha arritur deri në atë pikë sa për burrin dhe vajzat nuk mendoja fare. Më mundonte vetëm mungesa e djalit shqiptar. Ishim afruar shumë më njëri-tjetrin dhe kishim shumë simpati. Ai më bënte gjithmonë komplimente dhe kjo gjë më pëlqente, sepse burri im asnjëherë nuk më kishte shprehur fjalë të bukura e të ngrohta si ai. Po përjetoja diçka që as në adoleshencën time nuk e kisha përjetuar.

Një natë shumë të bukur me hënë, kur ishte ora 3 e mëngjesit, ne kishim mbaruar punën dhe do të iknim për në shtëpi. Ai më shoqëroi deri te makina ime dhe, ndërkohë që po përshëndeteshim, më puthi në buzë dhe unë ia ktheva. Ishte një ndjesi që nuk mund ta përshkruaj me fjalë. Ndjeja flutura në stomak dhe duart e trupi më dridheshin nga emocionet. Ishte diçka shumë e bukur, që nuk e kisha përjetuar kurrë më parë, as kur burri im më mori virgjërinë, edhe pse ishte një djalë me eksperienca të mjaftueshme. Pas asaj puthjeje që na çoi në qiell të shtatë, ne u larguam që aty dhe shkuam buzë detit, ku bëmë dashuri.

Dëshmitarë atë natë ishin vetëm yjet. Ishte e mrekullueshme, bota ishte vetëm e jona! Në ato momente, unë kisha harruar që kisha një familje dhe dy vajza. Isha shumë e lumtur me atë që po përjetoja. Shkova në shtëpi dhe burrin e vajzat i gjeta në gjumë. U futa menjëherë në dush të lahesha se kisha frikë mos më kishte ngelur aroma e tij në trup, edhe pse unë dëshiroja ta kisha atë gjithë natën, ta ëndërroja atë në gjumë dhe të ndjeja erën e tij. Kisha rënë marrëzisht në dashuri me atë djalë. Kur u shtriva, burri im e ndjeu dhe po më përkëdhelte trupin, më puthi pas shpinën.
Më tha:

– Mbarove vonë…– Kishte shumë punë… – i thashë unë.
Përkëdhelja ishte një sinjal që donte të bënim dashuri, por unë i thashë se isha shumë e lodhur e doja të flija. Nuk e zgjati dhe më la të flija. Kisha shumë kohë që nuk flija e kënaqur dhe me buzën në gaz. Në mëngjes, erdhën gocat te krevati dhe më zgjuan.

Kur mendova se duhet të çohesha, t’i ushqeja e të bëja punët e shtëpisë, më ziente koka. E njëjta gjë çdo ditë. Mezi prisja të vinte darka që të shkoja në punë për të takuar atë; më mungonte! Atë ditë shkova në punë, e takova dhe ai ishte shumë entuziast.

Mundoheshim të dy të mos u binim në sy kolegëve të tjerë. Romanca jonë vazhdoi për një periudhë kohe dhe unë po e shijoja në maksimum këtë gjë. “Njëherë e jetojmë këtë gjë, thosha me vete, nuk do të vijmë prapë të jetojmë edhe një herë të dytë”. Po e ndjeja veten sikur kisha rilindur dhe sikur po jetoja një jetë të re. Jeta ime ishte bërë si një telenovelë e bukur. Kishte ndryshuar shumë sjellja ime me bashkëshortin dhe vajzat i kisha lënë shumë mbas dore. Burri im e kishte vënë re këtë gjë dhe kishte filluar të dyshonte, por unë as që e vrisja mendjen fare.

Një ditë më kishte parë dikush me të dashurin dhe kishte shkuar t’i tregonte burrit tim, që “gruaja jote shoqërohet me një shqiptar te puna e saj”. Kjo gjë e kishte inatosur shumë bashkëshortin tim, që kishte shkuar të takonte të dashurin tim.

Ai nuk pranoi asgjë, por im shoq ishte shumë i inatosur me mua. Ai tha se do të më çonte në Shqipëri me vajzat dhe se do të merrte prindërit e mi në telefon që të ktheheshin nga Italia. Unë nuk ia mohova, i thashë se e doja atë djalë dhe se nuk jetoja dot pa të. Ai më dha një shuplakë të fortë.

Pas një jave, ai më nisi në Shqipëri bashkë me vajzat te prindërit e tij. Unë i thashë se nuk doja t’ia dija për të.– Gocat do t’i lë t’i mbajë mamaja jote, – i thashë, – nuk i dua me vete!

Ai nuk e priste reagimin tim dhe mbeti i habitur. Kur shkova te vjehrra ime, ajo ndryshoi gjithë situatën, sepse nuk pranoi që t’i rriste gocat, por unë e kisha marrë vendimin tim dhe isha shumë e vendosur në atë që do të bëja.

Kjo gjë e frikësonte shumë vjehrrën time. Ata po vdisnin frike nga opinioni, se si do të reagonte fisi, por unë as doja t’ia dija se çfarë mendonin të tjerët. Më erdhi burri nga Greqia dhe vjehrra ia mbushi mendjen djalit të saj të mos më ndante, duke e bindur sikur nuk kishte ndodhur asgjë. Kam disa muaj në Shqipëri dhe nuk po më rrihet fare këtu, se si po i shtyj këto ditë.

Më ka marrë malli të shoh edhe një herë të dashurin tim. Nuk jam bërë aspak pishman që e tradhtova burrin tim! Të paktën një gjë në jetë e bëra siç doja unë, sepse të gjitha gjërat e tjera i kam bërë për hir të familjes time, të burrit dhe të vajzave të mia…

Një emigrante shqiptare në Britaninë e Madhe, e cila ka kërkuar që të përfitojë aziI në këtë vend, ka paraqitur si argument diçka të pazakontë.

Daniela Prenga, udhëtoi fillimisht për në Hungari dhe më pas drejt Britanisë së Madhe, pasi në Shqipëri kërkonin ta martonin pa dë;shirën e saj.

Tashmë ajo është bashkuar me të das;hurin e saj, me të cili ka dhe fëmijë.

Por, 26-vjecarja përdori një pasaportë faIse për të shkuar në Britani dhe për këtë është dë nuar me 90 orë punë të papaguar.

Historia e saj nis prej vitit 2015 kur u dë bua nga Britania pasi u kap iIegalisht.

Një vit më pas, ajo mori një pasaportë në Hungari për të shkuar sërish në Britani, ku kishte të da;shurin. Por, sërish u zbuIua.

“Ata ishin të gatshëm të përdorin fo;rcën për të pranuar martesën”, është shprehur Prenga duke kërkuar aziI në Britani.

Do të martohej po atë datë. Por një 17 vjeçare nga Gjilani nuk deshi të martohej me personin që ishte e fejuar, dhe kishte vendosur që të b raktisë familjen e të largohej me të dashurin e saj në mesnatën e 23 shkurtit.

Pasi prindi i saj kishte la;jmëruar rastin në PoIicinë Rajonale të Gjilanit, më 24 shkurt i njëjti raportoi se e bija ishte kthyer.

E me gjasë rrugëtimi i saj kishte qenë mjaft i vështirë.

Bazuar në dës;hminë që ajo ka dhënë në PoIicinë e Kosovës , e mitura ishte detyruar që të kr;yejë ma rrëdhënie se ksuaIe me shokët e të dashurit të saj.

Ma ltretimi ndaj saj kishte vazhduar edhe gjatë rrugës për në shtëpi.

Nga katër të dyshuarit, tre prej tyre janë a rrestuar.

Të njëjtit kanë treguar versionin e tyre.

E Prokuroria Themelore në Gjilan ka kërkuar caktimin e masës së parab urgimit ndaj të dyshuarve S.I, A.A dhe S.L pasi dyshohet se janë të përfshirë në veprën p enale “Dh unimi”.

Londra njihet si qyteti ku gjenden makinat më të shtrenjta dhe më luksoze në botë.

Gjatë kësaj fundjave vëmendjen e ka marrë një Lamborgini Aventador i rrallë. Por pronarja e kësaj makine është akoma më e bukur se sa vetë makina.

Pronarja e “bishës së zezë” është modelja ruse, Daria Radionova. “Bisha e zezë” me të cilën ajo ka djegur rrugët e Londrës kushton 2.5 milion paund.

Makina e modeles ruse është akoma më e veçantë, pasi ajo është e mbuluar me kristale Swarovski të cilat kanë kërkuar 2 muaj kohë për t’u vendosur aty.

Rusja e pasur është vetëm 26 vjeç dhe ka studiuar në Londër për menaxhim biznesi. Tani ajo merret me stilimin e veshjeve të vipave.

Po ashtu më parë, ajo është bërë lajm edhe për numrin e madh të këpucëve të markës “Christian Louboutin”.

Në një intervistë disa kohë më parë ajo ka thënë:Unë kam shumë stoli. Diamantet janë shoqja më e mirë e një vajze. I kam kudo.”

Një vajzë e re ka rrëfyer historinë e saj të dashurisë dhe motivet përse është ndarë.

“Ç’kemi filozofista. Jam 19 vjeçe nga Lezha, por studio në kryeqytet.

Kam pak javë që jam ndarë nga i dashuri, me të cilin u lidha sapo nisa fakultetin. Më ngjiti direkt dhe u lidha me të.

Në fillim gjithçka shkonte mirë, por ne të dy jemi shumë tipa xheloz. Dhe erdhi ndarja.

Po bëhej gjithnjë dhe më shumë menefregist dhe nuk e duroja dot.

Nuk kemi lënë gjë pa i thënë njëri-tjetrit.

Historia nuk kishte të ardhme, mendoja se ndarja ishte gjëja më e mirë për të dy, sepse ai nuk është gati për një histori serioze. Ai është 28 vjeç.

Ama dua të jem me të, për fat të keq ende e dua, por unë kuptova se ai nuk mund të më japë sigurinë dhe të ardhmen që unë dua.

Nuk kam pse vazhdoj të humb kohën…

Nuk i besoj atij …

Por ai vazhdon dhe më kërkon.

Nuk di nëse duhet të vazhdoj t’i përgjigjem ???

Nuk di çfarë të bëj, se ai familje nuk do tani dhe ma ka bërë të qartë. Më jepni ndonjë këshillë ju lutem…”, shkruan ajo.

Italia nuk është vendi i lexuesve të mëdhenj, prandaj, është befasuese të zbulosh se një fëmijë vetëm 5 vjeç ka arritur të lexojë 125 libra në një vit, sipas “La Stampa”. Të gjitha librat ishin pjesë e bibliotekës “Bartolomeo Della Fonte”, në Montemurlo, në provincën e Pratos.

Protagonist i kësaj historie është Mattia Mehdihoxha, me origjinë shqiptare, por banues në qytetin e vogël toskan.

Një fëmijë me pasion të madh për tregimet dhe leximin. Sipas një llogaritjeje të shpejtë, Mattia udhëtonte nga shtëpia në bibliotekë afërsisht një herë në tre ditë.

Biblioteka “Bartolomeo Della Fonte” vendosi t’i jepte 5-vjeçarit çmimin “Lexuesi i Vitit”. Çmimi u dorëzua nga këshilltari i Kulturës i komunës së Montemurlos, Giuseppe Forastiero.

Një projekt i përbashkët arkeologjik shqiptaro-amerikan ka gjetur amfora që janë të paktën 2,500 vjeçare në detin Jon pranë brigjeve shqiptare, të cilat mund të jenë aty si pasojë e një anije të mbytur në lashtësi.

Anija kërkimore Hercules e Fondacionit Nautical RPM, tha të premten se kishte gjetur 22 amfora – shtamba me dy vegje dhe  me një qafë të ngushtë që përdoret për verë apo vaj. Amfroat janë pikasur rreth  40-60 metra thellësi,  të shpërndara rreth shtratit të detit pranë një bregu shkëmbor në Karaburun. Arkeologu Mateusz Polakowski tha se amfora e llojit korintas daton në shekullin e 7-të dhe të 5-të pes.

Arkeologu shqiptar Neritan Ceka tha se amforat e ngjashme të verës me origjinë korinthiane dhe Kerkira janë gjetur në Durrës dhe Apoloni dhe në zonat e tjera në brendësi të Shqipërisë, gjë që tregon tregtinë intensive gjatë gjysmës së dytë të shekullit të 7-të përgjatë bregdetit shqiptar.

Që nga viti 2004, RPM ka zhvilluar kërkime në det në Shqipëri për anijet e vjetra dhe moderne, me plane të vazhdueshme për hapjen e një muzeu nënujor në Shqipërinë perëndimore.

“Kjo sigurisht do të ishte një pikënisje e mrekullueshme për një program kombëtar rreth të cilit do të krijonte një muze dhe do të tregonte rolin kryesor të Shqipërisë në antikitet”, tha Goold.

Ceka tha se autoritetet shqiptare janë duke planifikuar një projekt të ri katër-pesëvjeçar me RPM dhe Institutin e Arkeologjisë Nautike, me bazë në Teksas, për të eksploruar mundësitë e gërmimit të anijeve të  mbytur, një proces financiarisht të shtrenjtë dhe shkencërisht delikat.

LEXO EDHEShokon Paskal Milo: Skënderbeu nuk mbrojti Shqipërinë, por kryqin (Video)

Hulumtimi në Shqipëri deri më tani ka zbuluar 28 rrënoja, si dhe disa grumbuj me amfora dhe gjetje shtesë nga jugu i Sarandës dhe Butrintit deri në Durrës dhe planifikon të shkojë në veri të Durrësit më pas.

Prania e RPM-së në 12 vitet e fundit ka qenë një “hap i madh” për shkencën shqiptare të arkeologjisë nënujore, sipas Auron Tares, kreu i UNESCO-s për Komitetin Shkencor dhe Teknik për Trashëgiminë Botërore Underwater.

“Nëse konfirmohet që kjo anije është  2,500 vjeçare, flet për themelimin e dy qyteteve kryesore në bregdetin shqiptar, Dyrrachium (Durrësi modern) dhe Apolonia, dy portat e rrugës Egnatia, rruga e lashtë drejt tregtisë lindore”, tha Tare.

“Ne kemi zbuluar jo vetëm anijet e lashta, por edhe një numër të mirë të anijeve të mbytura  të Luftës së Dytë Botërore dhe Luftës së Dytë Botërore që hedh dritë mbi një kapitull të panjohur të historisë sonë”, tha Tare.

Shqipëria po përpiqet të mbrojë dhe të përfitojë nga trashëgimia e saj e pasur nënujore, me fonde të pakta për ruajtjen e saj nga qeveria, një nga vendet më të varfra të Evropës.

Cila është e vërteta për prejardhjen kombëtare, të hulumtuesit Atanasije Urosheviqit (4)

…Françeskanët në ato rrethana, nuk patën mundësi ta përcillnin gjendjen e popullatës katolike shqiptare në ato anë, madje as në anën veriore të fshatrave shqiptare që shtriheshin në veri të Peshterit afër Janjevës.

Duhet theksuar se popullata shqiptare e zonës së Vrajës, Leskocit, Artanës dhe qyteteve tjera veriore e kishte përballuar për disa shekuj presionin e ashpër të Perandorisë Osmane, për myslimanizim të plotë deri në vitet 1843/44.

Ushtria e rregullt e sulltanit, që u dërgua në trojet shqiptare, ndërmerrte masa çnjerëzore, dhe bënte presion shumë të madh, ndaj kriptokatolikëve shqiptarë në Shqipërinë veriore, me qëllim që ta rriste zhvillimin e procesit të islamizimit të popullatës shqiptare.

Se popullata shqiptare e kësaj zone, me shekuj e kishte ruajtur gjuhën, traditën dhe kulturën e lashtë dardane, dëshmohet edhe prej studiuesve të huaj, që i vizituan viset tona gjatë asaj periudhe.

Për ruajtjen e objekteve të kultit, ndërtimin e kishave arbërore, si dhe përballimin e islamizimit deri në gjysmën e shekullit të XIX, kanë shkruar më vonë edhe disa studiues serbë. Atanasije Urosheviçi, gjatë studimeve të tij dhe hulumtimeve në terren, ofron të dhëna edhe për islamizimin e vonshëm të familjeve shqiptare në Malësinë e Galabit.

Siç shihet edhe nga hulumtimet e tij, në kohën kur ai i ka bërë, në brezin e katërt familjet shqiptare të kësaj treve ishin të krishtera.

Për islamizimin e vonë të tyre shkruan edhe Urosheviçi, andaj ne e shkëputëm një faqe nga libri i tij.

Siç shihet edhe nga shkrimet e Urosheviçit vërehet se paraardhësit e familjeve shqiptare të islamizuara në këto anë, shkonin deri te brezi i katërt, për të dëshmuar besimin e krishterë. Sot kjo dëshmi vërtetohet fare lehtë se shkon deri në brezin e gjashtë.

Nga këto të dhëna kuptojmë se deri në këtë periudhë, popullata shqiptare ju bëri ballë, të gjitha sulmeve dhe projekteve osmane e ruse, për ta ndërruar fenë.

Edhe pse kësaj kryengritje në veri i printe kleri mysliman, nga ngjarjet e zhvilluara të kohës, mësojmë se kryengritjen e armatosur e përkrahën të gjithë shqiptarët katolik dhe ortodoksë të kësaj ane, duke u solidarizuar me vëllezërit e tyre mysliman.

Popullata shqiptare ortodokse që u serbizua, në gjysmën ë dytë të shekullit XIX, dhe gjatë shekullit XX, me ndikimin e politikës dhe kishës ortodokse serbe, i përvetësuan të gjitha objektet e kultit, dhe përmes procesit të konservimit e restaurimit, me qëllim të falsifikimit të historisë së tyre, u dëmtuan.

Këtë e dëshmojnë edhe disa autor serbë, të cilët kanë lënë shënime për kishën shqiptare në qytetin e Leskocit. Ata shkruajnë për ndërhyrjen në freskat e kishës së Leskocit që ishte konservuar në vitin 1693, kur të gjitha freskat, mbishkrimet dhe fotografitë u ndryshuan në vitin 1902 dhe rreth vitit 1930, nga padituria për mos kuptimin e tekstit origjinal. Krejt këto kishin ndodhur pasi që këto punë u lanë në dorë të një të riu rusë, shkruanin serbët.

Dëshmi të shkruara nga autorët serbë, për ndërhyrjen e rusëve për të falsifikuar kishën shqiptare në Leskoc.

Nga kjo e dhënë kuptojmë se rusët që nga mesi i shekullit XVII, veprimin e tyre e kishin shndërruar në platformë politike dhe ushtarake, që të zhdukin çdo gjurmë të shqiptarëve në trevat ilire. Shërbimet sekrete ruse gjatë gjithë kësaj kohe punuan për formimin e shteteve sllave dhe shtetin grek në tokat ilire.

Dëshmi që Rusia e planifikonte zgjerimin e Bullgarisë në trojet shqiptare e sidomos në Anamoravë dhe lumin e sotëm Vardar.

Nga teksti lart kuptojmë se Rusia prej vitit 1877, me të gjitha shërbimet e veta sekrete kishte punuar që ta formonte Bullgarinë e madhe, e cila do të shtrihej në territoret e Serbisë, Maqedonisë dhe Shqipërisë së sotme. Një Bullgari të tille e dëshironte Rusia për çështje strategjike në Ballkan.

Se popullata e Leskocit deri në krizën lindore ishte me popullatë shqiptare, i kemi edhe të dhënat që i kanë botuar vet serbët për vizitën e bërë qytetit nga Georg Von Hahn në vitin 1858. Mes tjerash Hahn për qytetin shkruan se ishte me shtëpi të bukura, por ajo që i kishte lënë shumë përshtypje ishte shtëpia e Ismajl Pashës. Shtëpia e Ismajl Pashës në Leskoc dhe shtëpia e Mahmut Begollit në Pejë, janë më të njohurat në tërë Shqipërinë. Pra siç shihet në ato vite e deri në vitin 1878, tërë Sanxhaku i Nishit quhej Shqipëri, madje edhe vet serbët e quanin Arnautlluk (Shqipëri).

Dëshmi e shkruar nga Georg Von Hahn, për arkitekturën popullore shqiptare, dhe se Leskoci në ato vite konsiderohej si qytet shqiptar.

Shqiptarët e këtij rajoni, ishin të njohur si tregtar të zotët dhe ndërtues të mirë të objekteve të banimit. Shtëpitë e bejlerëve shqiptar të ndërtuara në Krushec, Leskoc dhe Vrajë sot ruhen si objektet ma arkitekturën më të zhvilluar gjatë shekullit XVIII e XIX, dhe janë shndërruar si muze të këtyre qyteteve.

Të gjitha këto argumente shtesë janë dëshmi tjera se popullata që jetonte në mes të Leskocit-Prishtinës dhe Shkupit ishte shqiptare e besimit ortodoks, katolik dhe mysliman, andaj bazuar edhe në të dhënat për biografinë e familjes së Urosheviçit na shtynë të mendojmë se me qëllim është fshehur origjina e saj shqiptare.

Nga të gjitha burimet e përmbledhura për origjinën e familjes së Urosheviçit shtohet edhe një pyetje logjike: Si është e mundur që Atanasije Urosheviç të shkruaj për origjinën familjare gati të krejt popullatës së Kosovës e mos të lë shënime të sakta për origjinën e familjes së vet! A thua ky e dinte mirë se familja e tij nuk kishte pasur origjinë serbe, por që me dhunë ishte serbizuar si shumë familje të tjera?!

Të dalim prapë në temë rreth familjes së ngushte të Urosheviçit. Bazuar në burimet e shkruara, babai i tij quhej Kosta, ndërsa e ëma quhej Mara. Mara ishte bijë e familjes së Qamil Agës, familje që kishte prona dhe shtëpi të bukur në qytetin e Vushtrrisë.

Tani të mësojmë se kush ishte familja Qamili në qytetin e Vushtrrisë.

Për qytetin e Vushtrrisë kemi të dhëna se gjatë vizitës që i bëri në mesin e shekullit XVII, udhëpërshkruesi turk Evlija Çelebiu, shkruan se në këtë qytet flitet gjuha shqipe dhe ajo osmane, ndërsa nuk fliten gjuhët sllave. Kjo e dhënë na njofton për të kuptuar se në atë kohë nuk kishte popullatë sllave në këtë qytet, madje Çelebiu këtë trevë e quante Albani (Shqipëri).

Nga burimet historike mësojmë se si në shumë qytete ashtu edhe në qytetin e Vushtrrisë, gjatë shekullit XIX, për ortodoksët, ishin hapur shkolla serbe me lejen e P. Osmane. Një numër i ortodoksëve që kishin vijuar mësimet në shkollën serbe të këtij qyteti, me kohë u serbizuan. Nga shkolla serbe e Vushtrrisë, të brumosur me nacionalizëm serbë, dolën edhe disa vojvodë serbë që bënë krime të mëdha ndaj popullatës shqiptare në fillim të shekullit XX e sidomos gjatë luftërave ballkanike.

Pasi në qytetin e Gjilanit nuk kishte shkolla në gjuhën shqipe, edhe Urosheviçi, shkollën fillore e kreu në gjuhen serbe në qytetin e tij të lindjes.

Pas mbarimit të shkollës fillore në vitin 1910, e vazhdoi shkollën e mesme turke në qytetin e Prishtinës.

Lufta e Parë Ballkanike e gjeti atë në klasën e dytë në shkollën e mesme turke. Pasi ndërpritet mësimi në shkollën turke, ai kthehet në qytetin e tij të lindjes.

Mbishkrimi në objektin e shkollës serbë në Prishtinë në vitin 1959, dhe faksimile për faqet përmbledhëse të librit shkollor të Kosovës, i vitit 1884 në Prishtinë.

Urosheviç, në vitet shkollore 1913/14, i vazhdon mësimet në shkollën e mesme serbe në Shkup. Ai në Shkup u regjistrua në klasën e dytë dhe e mbaroi me sukses. Për shkak të Luftës së Parë Botërore, ai detyrohet të ndërpresë mësimet dhe të kthehet në familje. Pas mbarimit të Luftës së Parë Botërore, ai e vazhdoi shkollimin në Shkup, ku shkollën e mesme e mbaroi në vitin 1922 dhe u regjistrua në Fakultetin Filozofik në këtë qytet, në degën Gjeografi dhe Etnologji. Ai i mbaroi studimet me 1926, dhe më pas ishte asistent i paspecifikuar në këtë fakultet; Më 1927 (pasi mbaroi shërbimin e tij ushtarak), ai u zgjodh asistent në të njëjtin fakultet, ku mori doktoratën në 1929. Gjatë viteve tridhjeta të shekullit XX, nuk kemi ndonjë të dhënë për aktivitetet e tij, por sipas të gjitha gjasave, aktivitetet e tij ishin punë profesionale, me të cilat ishte ngarkuar nga pushteti. Siç shihet ai gjatë Mbretërisë Serbo-Kroate –Sllovene, kishte marrë edhe gradë ushtarake, sepse gjatë Luftës së Dytë Botërore, ishte oficer rezervë i ushtrisë së Mbretërisë, dhe arrestohet nga gjermanët, i cili lirohet me 10 prill të vitit 1945./ Vijon

Shkruan: Dr.Qazim Namani

Gjuhëtari Emil Lafe i ftuar në emisionin Shqip nga Rudina Xhunga në Dritare TV, u bëri apel të gjithë emigrantëve shqiptarë, që kudo shkojnë, ta marrin shqipen me vete.

Lafe tha se i ka bërë përshtypje që fëmijët e një familjeje nga Dardha e Korçës, të lindur e rritur në Greqi, nuk e njihnin shqipen, ndërsa e kundërta kishte ndodhur me një familje shqiptaro-marokene ku fëmijët me baba shqiptar dhe mamanë marokene e flisnin shqipen rrjedhshëm.

“Më ka bërë diçka përshtypje, ndërsa kaloja pushimet në Dardhë të Korçës. Vijnë fëmijë që kanë lindur në Greqi dhe nuk dinë të flasin shqip. Nëna dhe babai bëhen përkthyes që ata të komunikojnë me gjyshërit dhe të tjerët. Është dhe një familje tjetër që jeton në Amerikë, me origjinë nga Dardha.

Një djalë i asaj familjeje në Amerikë është martuar me një marokene. Marokenia ka gjuhë amtare arabishten, gjuhë shkolle frëngjishten dhe gjuhë pune anglishten.

U martua me djalin shqiptar dhe mësoi edhe gjuhën shqipe. Sepse duhet të respektonte familjen e bashkëshortit dhe duhet të komunikonte me ta shqip. U bënë bashkë dy familje, njëra myslimane nga Maroku dhe një familje e krishterë nga Dardha.

Ata vijnë nga Amerika në Dardhë dhe flasin shqip, ndërsa fëmijët e dardharëve flasin greqisht. Marokenia e mendon se fëmijët e saj duhet të dinë shqip sepse i përkasin një familjeje shqiptare.

Ajo u flet fëmijëve të saj shqip, ndërsa nënat shqiptare me origjinë nga Korça, u flasin fëmijëve greqisht. Kjo duhet të ndryshojë, familjet shqiptare kudo shkojnë duhet ta ruajnë gjuhën e tyre”, u shpreh gjuhëtari Emil Lafe.

Alexia Trajko, fituesja 20 vjeçare e “Greece Next Top Model 5”, në një intervistë për Espresso në Athinë, rrëfen se si është jeta e saj pas reality show-t, si ndikoi programi televiziv në psikologjinë e saj, ndërsa tregon edhe racizmin që përjetoi në fëmijëri për shkak të origjinës nga Shqipëria.

Në cilën fazë të jetës jeni?

Aktualisht jam në Amerikë sepse kam për qëllim që të zhvendos biznesin dhe jetën time këtu. Për sa i përket punëve të mia profesionale, punoj me agjencinë e modeleve me vendndodhje në Selanik, No Limits Models Agency. Kemi një partneritet të mrekullueshëm dhe jemi të aftë për të bërë biznes jashtë Greqisë. Deri tani kam bërë disa fushata për marka të njohura përmes instagramit dhe pasarelave, si për Zeus+Dione.

Të ka ndihmuar në karrierë “Greece’s Next Top Model”?

Më ndihmoi në gjysmë të rrugës, pasi kishte klientë që më zgjodhën për shkak të ‘GNTM’ por edhe të tjerë më kanë zgjedhur thjesht mua si modele, si Alexia, pavarësisht pjesëmarrjes në këtë reality show.

Nga juria, kë keni veçuar?

Kam marrë diçka nga të gjithë. Viki Kaya ishte pak më “mami”, kujdesej për ne, Tasos Sofroniou ishte më argëtues dhe me humor, ashtu si edhe Giorgos Karavas si miku ynë.

Si ka ndikuar tek ju qëndrimi “e karantinuar” brenda reality show-t për më shumë se katër muaj?

Ishte shumë e vështirë. Kisha nevojë për dikë që të flisja dhe po qaja se nuk e kisha pranë. Në fakt, gjithë kjo mbyllje më preku dhe pasi dola prej saj nuk mund të hyja lehtësisht në kontakt me njerëzit, nuk mund të përqafoja dhe puthja, kisha ngritur një mur dhe u mbylla në vetvete. Më në fund me ndihmën e njerëzve të mi ia dola dhe e kalova.

Sezoni i ri i ‘GNTM 6’ pritet të nisë. Nëse do t’ju propozohej një rol, do të dëshironit ta kishit?

Do të doja të shkoja si mysafire në mënyrë që të ndaj përvojat e mia me garuesit. Gjithashtu nëse do të ndodhte ‘Next Top Model All Star’, do të më pëlqente të isha sërish në garë.

Për çfarë do t’i këshillonit vajzat që do të marrin pjesë?

Të hyjnë të përgatitura mirë psikologjikisht dhe të jetë të gatshme të pranojnë refuzimin. Gjithashtu të jenë sa më shumë me këmbë në tokë, indiferente ndaj kamerave dhe të mos i kushtojnë rëndësi asaj që thonë vajzat e tjera.

Si e përjetuat publicitetin që morët gjatë lojës?

E përjetoj edhe sot, dy vjet më vonë. Në fillim nuk e kuptova, mbase doja të ecja përpara dhe nuk i kushtoja vëmendje, shoqet më thoshin “po të shohin, përshëndeti”. Është diçka që nuk e kam kërkuar kurrë, por është kaq e bukur dhe e ëmbël dashuria që marr nga bota, është një gjë që më prek vërtet!

Ju keni lindur në Selanik, por jeni me origjinë nga Shqipëria. A keni përjetuar racizëm?

Kam përjetuar racizëm dhe kur isha më e re, më këshilluan që ta fshihja origjinën time shqiptare. Por nuk e kam fshehur kurrë dhe jam krenare për origjinën time. Nuk e kam pranuar kurrë racizmin nga bashkëmoshatarët e mi, por e kam pranuar nga të moshuarit. Ajo që më kujtohet veçanërisht ishte kur isha në shkollën fillore, shumë fëmijë merrnin në provim dhjetë, siç kisha marrë edhe unë. U hodh shorti se kush do të jetë flamurtari dhe unë isha me fat! Nëna e një fëmije reagoi ashpër dhe kërkoi nga drejtori që të mos e mbaj unë flamurin. Më pas kjo çështje në shkollë u bë një problem i madh dhe duke parë të gjitha këto i kërkova drejtorit të mos isha unë flamurtarja, me qëllim që gjërat të qetësoheshin. Ai e vlerësoi qëndrimin tim por në fund u bëra unë flamurtarja në paradë.

Jeni një vajzë shumë e bukur, a ka dashuri në jetën tuaj?

Ka dashuri në jetën time dhe kam dy vite në një lidhje dhe nuk e fsheh. Në fakt, gjatë reality show ai dhe familja e tij më kanë mbështetur shumë dhe kjo ka qenë arsyeja, duke menduar për të, për familjen time dhe miqtë e mi, që të jap më të mirën dhe të mos i zhgënjej. /Përktheu noa.al/