Akuzat e Veton Surroit rikthejnë në vëmendje takimet e Baton Haxhiut me drejtuesit e sigurimit serb në vitin 1998 dhe dëshminë e tij përballë Millosheviçit në Hagë. Afërsia e tij me Edi Ramën ngre një tjetër pyetje: çfarë ndikimi ushtron sot publicisti kosovar në vendimmarrjen e qeverisë shqiptare.
Deklaratat e sotme të Veton Surroit rikthejnë në vëmendje dëshminë e Baton Haxhiut në Tribunalin e Hagës, më 23 maj 2002. Procesverbali zyrtar konfirmon takimet me Jovica Stanishiqin dhe zbulon hollësi nga bisedimet e vitit 1998. Sot, afërsia e Baton Haxhiut me Edi Ramën dhe ndikimet e tij në vendimmarrjen politike shqiptare i japin kësaj historie një tjetër rëndësi publike.
Deklarata e fundit e Veton Surroit për marrëdhëniet e Baton Haxhiut me drejtuesit e shërbimit sekret serb ka hapur një debat që shkon përtej përplasjes personale mes dy publicistëve të Kosovës. Në qendër të tij qëndron një histori e vitit 1998, kur Kosova ishte nën regjimin e Sllobodan Millosheviçit dhe përfaqësuesit e Sigurimit të Shtetit të Serbisë zhvillonin takime me personalitete shqiptare.
Pamfleti mori shkas nga deklarata e Surroit për t’iu rikthyer dokumenteve të Tribunalit Penal Ndërkombëtar për ish-Jugosllavinë. Mes tyre gjendet një dëshmi me interes të veçantë, ajo e Baton Haxhiut, më 23 maj 2002, në procesin gjyqësor kundër Sllobodan Millosheviçit.
Dokumenti përmban pyetjet që ish-presidenti jugosllav i drejtoi personalisht Haxhiut për takimet me Jovica Stanishiqin, një nga njerëzit më të fuqishëm të aparatit të sigurisë së Serbisë.
Çfarë kishte ndodhur në ato takime? Kush i kishte organizuar? Çfarë roli kishte luajtur Baton Haxhiu dhe përse Millosheviçi kërkoi të sqaronte pikërisht marrëdhënien e tij me Stanishiqin?
Veton Surroi, në reagimin e publikuar më 14 nëntor 2026, pretendon se Haxhiu kishte pranuar të bashkëpunonte me Zoran Stijoviqin, drejtues i Sigurimit të Shtetit serb në Prishtinë, për të krijuar një kanal komunikimi ndërmjet Jovica Stanishiqit dhe Mahmut Bakallit.
Sipas Surroit, Haxhiu kishte bashkërenduar me Stijoviqin takimet e përfaqësuesve të sigurimit serb me Bakallin, fillimisht në banesën e këtij të fundit në Prishtinë dhe më pas në një hotel të Sigurimit të Shtetit në Brezovicë.
Surroi shkon edhe më tej. Ai pretendon se, gjatë një bisede kokë më kokë ndërmjet Stanishiqit dhe Bakallit, Baton Haxhiu kishte qëndruar në katin e poshtëm, së bashku me operativët e sigurimit serb. Me këtë argument, Surroi kundërshton mënyrën se si Haxhiu e ka paraqitur më vonë rolin e tij në këto kontakte.
Këto janë pretendime të Surroit. Për të kuptuar çfarë mbështesin dokumentet gjyqësore, duhet t’i kthehemi seancës së 23 majit 2002.
Në faqen 5413 të procesverbalit zyrtar, Millosheviçi e pyet drejtpërdrejt Baton Haxhiun nëse kishte marrë pjesë në bisedimet që Stanishiqi kishte zhvilluar me Mahmut Bakallin.
Përgjigjja e Haxhiut është pohuese.
Ai shpjegon se përpara takimit me Stanishiqin kishin zhvilluar një tjetër takim me dy përfaqësues serbë, Gajiçin dhe Haxhiçin. Sipas dëshmisë së tij, shqiptarët nuk i kishin ftuar këta dy persona, por ata ishin vetëofruar të merrnin pjesë në bisedime.
Haxhiu deklaron se, kur përfaqësuesit serbë mbërritën në shtëpinë e Bakallit, pjesëmarrësit shqiptarë nuk mund t’i kthenin mbrapsht.
Kjo pjesë e dëshmisë konfirmon pjesëmarrjen e Haxhiut në takime me drejtues të aparatit serb të sigurisë. Megjithatë, ajo nuk përcakton se kush e kishte marrë nismën për krijimin e kanalit të komunikimit dhe çfarë marrëdhënieje kishte Haxhiu me Stijoviqin.
Më pas, Millosheviçi e orienton marrjen në pyetje drejt një çështjeje tjetër: sjelljes së Jovica Stanishiqit gjatë bisedimeve.
Ai kërkon të dijë nëse shefi i sigurimit serb i kishte kërcënuar shqiptarët apo kishte zhvilluar një dialog normal me ta.
Haxhiu bën një dallim ndërmjet Stanishiqit dhe dy përfaqësuesve të tjerë serbë. Ai deklaron se Gajiçi dhe Haxhiçi kishin mbajtur qëndrime të ashpra, ndërsa Stanishiqi kishte vepruar ndryshe.
Kur Millosheviçi e pyet nëse Stanishiqi e kishte kërcënuar personalisht, Haxhiu përgjigjet negativisht.
Megjithatë, dëshmitari sjell një hollësi tjetër. Sipas tij, Stanishiqi kishte paralajmëruar se njerëzit përreth Millosheviçit nuk do ta pranonin Kosovën republikë dhe se këmbëngulja në këtë kërkesë do të çonte në luftë.
Haxhiu deklaron se Stanishiqi kishte ofruar ndihmë për universitetin dhe akademinë, por kishte përjashtuar çdo mundësi për pranimin e statusit të republikës.
Në këtë pjesë të dëshmisë, Millosheviçi përpiqet të nxjerrë një pohim të qartë se Stanishiqi nuk kishte kërcënuar me dhunë shqiptarët.
Haxhiu sqaron se kërcënimin për djegien e 463 fshatrave e kishin bërë Gajiçi dhe Haxhiçi, jo vetë Stanishiqi.
Ish-presidenti jugosllav këmbëngul se Stanishiqi kishte qenë folësi kryesor dhe se nuk kishte bërë kërcënime të drejtpërdrejta.
Mirëpo, një tjetër pjesë e procesverbalit e plotëson këtë tablo.
Në faqen 5433, prokurori Geoffrey Nice e pyet Haxhiun nëse Stanishiqi ishte distancuar nga kërcënimet e dy përfaqësuesve të tjerë serbë.
Haxhiu përgjigjet se Stanishiqi kishte dijeni për gjithçka që Gajiçi dhe Haxhiçi kishin thënë. Ai tregon gjithashtu se Haxhiçi e kishte kërcënuar personalisht nëse do t’i bënte publike bisedimet.
Kur prokurori e pyet sërish nëse Stanishiqi ishte distancuar nga këto kërcënime, Haxhiu përgjigjet negativisht.
Pra, dëshmia nuk e përjashton Stanishiqin nga përgjegjësia për atmosferën kërcënuese të takimit. Haxhiu thotë se ai nuk e kishte bërë personalisht kërcënimin për djegien e fshatrave, por kishte dijeni për deklaratat e bashkëpunëtorëve të tij dhe nuk ishte distancuar prej tyre.
Pikërisht këtu lind një pyetje tjetër: çfarë dinte Millosheviçi për këto takime?
Nga procesverbali del se ai njihte përmbajtjen e deklarimeve të Haxhiut dhe dëshminë e mëparshme të Mahmut Bakallit. Gjatë marrjes në pyetje, Millosheviçi u referohet këtyre materialeve dhe kërkon të kundërshtojë mënyrën se si dëshmitarët i kishin përshkruar kërcënimet e përfaqësuesve serbë.
Kjo tregon se Millosheviçi e kishte përgatitur marrjen në pyetje mbi bazën e materialeve të procesit. Dokumenti, megjithatë, nuk provon se ai kishte marrë informacione të veçanta nga një kanal tjetër.
Historia merr një tjetër përmasë kur vëmendja zhvendoset nga Prishtina e vitit 1998 te Tirana e vitit 2026.
Baton Haxhiu nuk është thjesht një gazetar apo komentator politik. Prej vitesh ai shfaqet si një nga mbështetësit dhe bashkëbiseduesit më të afërt publikë të Edi Ramës. Këtë marrëdhënie e kanë trajtuar edhe media të tjera, ndërsa Pamfleti ka ngritur më parë pyetje për rolin e tij në komunikimin politik të kryeministrit shqiptar.
Në një editorial të 4 prillit 2025, Pamfleti argumentonte se Haxhiu shërbente si një kanal jozyrtar për përcjelljen e mesazheve politike të Ramës. Editoriali ngrinte gjithashtu pretendimin se qëndrimet publike të Haxhiut ndaj Erion Veliajt pasqyronin interesa dhe llogari politike të kryeministrit.
Këto vlerësime nuk provojnë se Haxhiu merr pjesë në vendimmarrjen qeveritare. Megjithatë, afërsia e tij me Ramën dhe ndikimi joformal ngrenë pyetje që meritojnë përgjigje.
A ka Baton Haxhiu ndikim në vendimet politike të kryeministrit shqiptar? Nëse po, përmes cilave marrëdhënie dhe për cilat çështje? A kufizohet roli i tij te këshillimi dhe komunikimi politik, apo shtrihet edhe në vendime konkrete qeveritare?
Në këtë kontekst, deklarata e Surroit sjell edhe një pretendim tjetër. Ai pohon se Ministria e Brendshme e Shqipërisë kishte kundërshtuar në vitin 2005 dhënien e shtetësisë shqiptare për Baton Haxhiun, mbi bazën e një dokumenti sekret që, sipas tij, lidhej me marrëdhënie të papërshtatshme me një shërbim inteligjent jomiqësor ndaj Shqipërisë.
Surroi pretendon se presidenti i atëhershëm e kishte kapërcyer këtë kundërshtim duke ushtruar kompetencën e tij diskrecionale, pas një fushate mediatike të drejtuar nga TV Klan.
Megjithatë, nëse dokumenti ekziston dhe përmban vlerësimet që përshkruan Surroi, ai do të kishte rëndësi për të kuptuar çfarë informacionesh dispononin institucionet shqiptare për Haxhiun dhe si i trajtuan ato.
Kjo çështje merr rëndësi të veçantë për shkak të rolit publik që Haxhiu ka fituar në Shqipëri dhe marrëdhënies së tij me kryeministrin Edi Rama.
Një fotografi e Baton Haxhiut përkrah Edi Ramës dhe ministrit të Jashtëm rus Sergej Lavrov, dokumenton praninë e tyre në të njëjtin takim. Ajo nuk provon përmbajtjen e bisedimeve apo ndonjë marrëdhënie të fshehtë. Për të përcaktuar rrethanat dhe qëllimin e takimit, duhen verifikuar data, vendi dhe agjenda e tij.
Për këtë arsye, dosja nuk mund të mbyllet me polemikën Surroi-Haxhiu. Ajo kërkon të sqarojë dy periudha të ndryshme: kontaktet e Haxhiut me drejtuesit e sigurimit serb në vitin 1998 dhe rolin e tij në mjedisin politik shqiptar gjatë viteve të qeverisjes së Edi Ramës.
Dëshmia e Hagës është pika e parë e dokumentuar e këtij investigimi. Ajo konfirmon takimet, pjesëmarrësit që përmend Haxhiu dhe përmbajtjen e një pjese të bisedimeve.
Pyetjet për organizimin e kontakteve, marrëdhëniet me Zoran Stijoviqin dhe pretendimin për dokumentin sekret të vitit 2005 mbeten të hapura.
Pamfleti do ta vijojë shqyrtimin e tyre përmes dokumenteve gjyqësore dhe administrative, si dhe qëndrimeve të personave të përfshirë.
Në qendër të dosjes qëndron një pyetje që kërkon përgjigje dokumentare: cili ishte roli i plotë i Baton Haxhiut në kontaktet me Sigurimin e Shtetit serb dhe çfarë dinin institucionet shqiptare për këto marrëdhënie?(Vijon…)/Pamfleti
Burimi dokumentar kryesor: Tribunali i Hagës, procesverbali zyrtar i 23 majit 2002, faqet 5413-5415 dhe 5433