Author: admin

Tre ditët e fundit kanë parë një përshkallëzim dramatik në Lindjen e Mesme, ndërsa Irani nisi një sulm masiv me raketa ndaj Izraelit në hakmarrje për sulmet izraelite në tokën iraniane. Teherani nisi një breshëri raketash (rreth 200 sipas Izraelit) në valë të njëpasnjëshme. Forcat Mbrojtëse të Izraelit aktivizuan sistemet e tyre të mbrojtjes dhe shumë nga raketat hyrëse u interceptuan.

Megjithatë, një numër i konsiderueshëm raketash arritën të kalonin.

Sipas Reuters, më shumë se 50 raketa iraniane depërtuan nëpër “Kupolën e Hekurt” dhe goditën Tel Avivin, duke shkaktuar shpërthime, lëndime dhe dëme madje edhe në ndërtesa të larta.

Sulmi iranian u bazua në raketa balistike të përparuara me rreze të mesme veprimi. Raketat balistike fluturojnë shumë lart dhe kthehen në Tokë me shpejtësi supersonike, gjë që i bën ato shumë më të vështira për t’u kapur nga mbrojtja nga raketat.

Raportet e mediave ndërkombëtare vënë në dukje se Teherani përdori në këtë sulm raketën e re balistike “supersonike” Fattah-1 (e zbuluar në vitin 2023), si dhe raketën e përparuar Kheibar Shekan.

Fattah-1 mund të arrijë shpejtësi prej 13-15 Mach dhe të manovrojë gjatë rihyrjes, karakteristika që e bëjnë të vështirë kapjen e saj. Këto raketa kanë gjithashtu saktësi të konsiderueshme dhe koka luftarake të fuqishme shpërthyese, të afta të shkaktojnë dëme në shkallë të gjerë në objektivat ushtarake. Vërehet se sulmi u nis papritur pothuajse ekskluzivisht me raketa balistike – pa praninë e dronëve më të ngadaltë ose raketave lundruese – duke e zvogëluar kohën e reagimit të mbrojtjes ajrore izraelite në minimum.

Mbrojtja Ajrore Izraelite dhe kufizimet e saj

Izraeli ka një rrjet shumështresor të mbrojtjes ajrore.

Shtyllat e tij kryesore janë: (a) Kupola e Hekurt për t’iu kundërvënë raketave dhe raketave me rreze të shkurtër veprimi, (b) sistemi David’s Sling për raketa balistike me rreze të mesme veprimi dhe taktike, dhe (c) raketat Arrow-2/3 për të kapur kërcënimet balistike me rreze të gjatë veprimi.

Kupola e Hekurt ka demonstruar performancë të shkëlqyer kundër raketave nga Gaza (me një shkallë suksesi prej 90% kundër kërcënimeve të drejtuara në zona të populluara). Megjithatë, është projektuar për objektiva me shpejtësi relativisht të ulët dhe orbitë të ulët – nuk ka për qëllim të kapë raketa që vijnë me shumëfisha të shpejtësisë së zërit nga atmosfera e sipërme.

Sisteme më të përparuara, të tilla si David’s Sling dhe veçanërisht Arrow-3, zgjerojnë mbrojtjen kundër raketave balistike, por edhe këto kanë ndërprerës të kufizuar dhe nuk janë testuar kurrë në një sulm kaq masiv ndaj objektivave hipersonikë. Zyrtarët ushtarakë izraelitë kanë theksuar vazhdimisht se asnjë mburojë nuk është plotësisht e padepërtueshme – madje as Kupola e Hekurt, e teknologjisë së fundit, nuk përshkruhet si “hermetike”.

Si sulmi iranian e “shpoi” mbrojtjen

Suksesi i Iranit në depërtimin e mbrojtjes ajrore të shtrenjtë izraelite i detyrohet po aq aftësive të raketave të tij sa edhe taktikës së ngopjes.

Raketat balistike të teknologjisë së fundit të përdorura vepruan jashtë “zarfit” që Iron Dome mund ta përballojë në mënyrë efektive – duke e detyruar atë të veprojë përtej kufijve të saj.

Në të njëjtën kohë, lëshimi i njëkohshëm i dhjetëra raketave krijoi një mbingarkesë në mbrojtjen izraelite: edhe me shkallë të larta suksesi për raketë, një vëllim mjaft i madh sulmesh siguron që disa do të shpëtojnë. Analistët theksojnë se jemi në një pikë kthese ku armët balistike sulmuese, në kushte të caktuara, mund të mposhtin edhe sistemet më të sofistikuara të mbrojtjes.

Në këtë rast, nga afërsisht 200 raketa të lëshuara, disa dhjetëra (ndoshta 40-50) arritën të godisnin territorin izraelit – një përqindje e paparë që trondit ndjenjën e sigurisë absolute të ofruar nga Iron Dome. Izraeli ndoshta do të duhet të forcojë më tej teknologjitë e tij të mbrojtjes (p.sh. më shumë grupe Arrow ose mjete të reja si lazerët) për t’u përballur me këto kërcënime të reja.

Në të njëjtën kohë, megjithatë, është e qartë se mbrojtja ajrore izraelite, megjithëse parandaloi shumicën e raketave që vinin, nuk mund të garantojë 100% mbrojtje – diçka që është demonstruar gjerësisht nga ngjarjet e ditëve të fundit.

Ditën e sotme, një punonjës i Policisë bashkiake dhe një qytetar, janë përfshirë në një konflikt fizik në qytetin e Beratit.

Sherri ka ndodhur rreth 15 minuta më parë pranë ish-pallatit të kulturës, për arsye ende të paqarta.Sipas raportimeve nga dëshmitarë të ngjarjes, i pari që e nisi sherrin ishte djali i ri i cili goditi punonjësin e policisë.

Ky i fundit, duket se i kthehet dhe e hedh përtokë.

“Rastesisht po kaloja nuk i pyeta se isha ne rreth, por polici ishte bashkiak. Afer ish-pallatit të Kulturës te xhamia. E qelloi ai cuni përpara, skisbte faj polici”, shkruan një qytetar.

Deri më tani, nuk ka pasur një reagim nga autoritet dhe nuk dihet nëse polici dhe djali i ri kishin një sherr të mëparshëm, apo situata përshkallëzoi direkt.

Një punonjës i Policisë bashkiake dhe një qytetar janë përfshirë në një konflikt fizik ditën e sotme në qytetin e Beratit.

Sherri ka ndodhur rreth 15 minuta më parë pranë ish-pallatit të kulturës, për arsye ende të paqarta. Sipas raportimeve nga dëshmitarë të ngjarjes, i pari që… pic.twitter.com/LWwSBSxqC7

— JOQ Albania (@JoqAlbania) June 19, 2025

Në qytetin Tuam të Irlandës kanë nisur gërmimet në një gropë septike, ku dyshohet se ndodhen mbetjet e rreth 800 foshnjave të vdekura në një shtëpi për nëna të pamartuara, të drejtuar nga murgesha katolike midis viteve 1925–1961.

Shtëpia, e njohur si Bon Secours, ishte vend ku gratë e reja shtatzëna internoheshin për të lindur dhe për të punuar pa pagesë. Fëmijët e tyre shpesh birësoheshin pa pëlqim ose vdisnin në rrethana të paqarta. Vetëm dy prej 798 viktimave janë varrosur në mënyrë të denjë

Hetimi u lejua pas një dekade presioni publik dhe falë punës së historianes Catherine Corless, e cila zbuloi këtë tragjedi në vitin 2014. Procesi i identifikimit të eshtrave dhe rivarrimit pritet të zgjasë deri në dy vjet, duke kërkuar drejtësi për fëmijët e harruar të Irlandës.//NewYorkPost

Antarktida mund të jetë i vetmi kontinent në Tokë që nuk ka banorë natyrorë njerëzorë, por hulumtimet e fundit kanë zbuluar një zbulim të habitshëm; një “aksent antarktik” po fillon të marrë formë. Pavarësisht mungesës së popullatave lokale, kontinenti pret mijëra shkencëtarë në stacione kërkimore gjatë gjithë vitit, dhe bashkëveprimet e tyre po nxisin një atmosferë unike. Ideja e një theksi në zhvillim mund të duket e habitshme, duke pasur parasysh se popullsia e Antarktidës përbëhet tërësisht nga studiues nga pjesë të ndryshme të botës. Megjithatë, izolimi ekstrem i kontinentit dhe natyra e ngushtë e komunitetit të tij shkencor po lehtësojnë zhvillimin e një theksi të përbashkët.

Ky fenomen, megjithëse ende në hapat e tij të parë, po bëhet më i dukshëm tek ata që kalojnë periudha të gjata kohore në Antarktidë, veçanërisht gjatë verës kur popullsia rritet në rreth 5,000 njerëz. Në dimër, popullsia bie në afërsisht 1,000, por natyra e vogël dhe kalimtare e grupit ka krijuar një mjedis ku ndryshimet gjuhësore po ndodhin më shpejt sesa në popullatat tipike. Kjo u ofron shkencëtarëve një mundësi të rrallë për të vëzhguar se si evoluojnë thekset në kohë reale, në një shkallë më të vogël se ajo që normalisht do të ishte e mundur në zona më të dendura të populluara.

Në vitin 2019, ekspertët në Universitetin Ludwig Maximilian të Mynihut nisën një studim me 11 pjesëmarrës nga British Antarctic Survey. Këta studiues, me origjinë nga Anglia, SHBA-ja, Gjermania dhe Islanda, u regjistruan çdo gjashtë javë gjatë qëndrimit të tyre në Antarktidë. Me kalimin e kohës, u vunë re ndryshime delikate në modelet e tyre të të folurit, veçanërisht tinguj më të gjatë të zanoreve dhe një ndryshim në mënyrën se si artikuloheshin tinguj specifikë si “ou” . Ky ndryshim çoi në një ndryshim të dukshëm në mënyrën se si tingëllonte theksi i tyre, megjithëse ndryshimet ishin relativisht të vogla.

Siç shpjegoi autori i studimit dhe profesori i Fonetikës dhe Përpunimit të të Folurit në Universitetin Ludwig-Maximilian të Mynihut, Jonathan Harrington, “Aksenti antarktik nuk është realisht i perceptueshëm si i tillë, do të duhej shumë më tepër kohë që të bëhej i tillë por është i matshëm akustikisht.” Ai theksoi se theksi është një bashkim tiparesh nga thekset origjinale të pjesëmarrësve, i kombinuar me disa inovacione të reja në të folur. Është ende në fazat e hershme të zhvillimit, duke e bërë shumë më pak të përcaktuar sesa thekset e vendosura, por megjithatë një shembull interesant se si gjuha përshtatet në mjedise të izoluara.

Ndërsa thekset zakonisht evoluojnë me kalimin e brezave, Antarktida ofron një afat kohor të përshpejtuar për shkak të mjedisit të saj të përqendruar dhe multikulturor. Përzierja e thekseve të ndryshme rajonale në një hapësirë ​​të kufizuar, ku komunikimi është i shpeshtë dhe shpesh intensiv, nxit kushtet e përsosura për shfaqjen e një mënyre të re të të folurit.

Harrington vëren se, pavarësisht gjendjes së tij embrionale, theksi përfaqëson një version në shkallë të vogël të një fenomeni gjuhësor që zakonisht zhvillohet gjatë periudhave shumë më të gjata. Zhvillimi i theksit antarktik u ofron studiuesve një mundësi të rrallë për të studiuar evolucionin gjuhësor në një mjedis të kontrolluar dhe të izoluar. Fakti që ky ndryshim po ndodh në një komunitet prej vetëm disa mijëra njerëzish e bën atë një studim rast i ideal për të kuptuar se si formohen dhe ndryshojnë thekset. Me kërkimet e vazhdueshme në këtë fushë, shkencëtarët ka të ngjarë të fitojnë njohuri të vlefshme mbi proceset më të gjera që nxisin evolucionin gjuhësor.

Pasi u kap duke fshehur drogë brenda enëve të vazelinës, një trafikant kokaine, Leonard Petku, 25 vjeç, është dënuar me dy vite e nëntë muaj burg në Stafford. Sipas policisë të Staffordshire, në lavazhin ku ai kishte ndaluar, policia gjeti tre enë të ndara me vazelinë të mbushura me kokainë, një telefon dhe 620 paund para të gatshme.

Petku, pa adresë të përhershme, u arrestua më 14 maj në Tamworth nga oficerët policorë, gjatë një kontrolli në makinën që po drejtonte. Ai u akuzua për posedim me qëllim furnizimin me drogë të Klasit A, posedim pasurie kriminale, drejtim makine pa leje të rregullt dhe përdorim të automjetit pa sigurim nga një palë e tretë. Gjykata e Kurorës Stafford e shpalli fajtor për këto akuza dhe urdhëroi konfiskimin e parave të gjetura.

Policia në Staffordshire vijon punën intensive për të goditur krimet e organizuara, duke arrestuar mbi 1,000 persona që nga maji 2023 për veprat penale të lidhura me drogën dhe armët.

Familja e 16-vjeçares shqiptare Emilia Veliu, e cila rezulton e zhdukur prej mbrëmjes së të hënës kur humbi çdo gjurmë në zonën e Petralonës ku ajo jetonte, po kërkon informacion në lidhje fatin e vajzës së tyre.

Sipas nënës së 16-vjeçares, e cila foli për protothema.gr, Emilia doli për një shëtitje me shoqet e saj dhe nuk u kthye më në shtëpi.

Frika dhe ankthi i prindërve është se fëmija i tyre ndodhet në rrezik, pasi s’kanë pasur asnjë komunikim me të.

“Nuk kam dëgjuar më nga vajza ime që nga mbrëmjes së të hënës kur ajo u zhduk. Më tha se do të dilte me shoqet e saj për një shëtitje dhe që atëherë nuk është kthyer në shtëpi.

Kur pashë se po vonohej të kthehej nga shëtitja, u shqetësova dhe komunikimet tona të fundit ishin nëpërmjet mesazheve në celularin e saj. Mesazhi i fundit ishte ‘Nuk do të kthehem më në shtëpi’. Jam shumë e shqetësuar për fatin e fëmijës tim, telefoni i saj celular është i çaktivizuar, kam frikë se mund të jetë përfshirë në shoqëri të keqe. Dhe mesazhi që dërgoi se ‘Nuk do të kthehem më në shtëpi’, besoj se fshihet një person tjetër që dëshiron ta dëmtojë. Dua të zbuloj informacione për vajzën time, po e kërkoj kudo dhe dua që ajo të kthehet përsëri në shtëpinë tonë…”, tha e ëma e adoleshentes.

Dy vajza të moshës 23-vjeçare janë përfshirë në një sherr verbal i cili ka eskaluar në konflikt fizik në Tiranë.Është dashur ndërhyrja e policisë për të bërë të mundur shuarjen e sherrit fizik mes dy vajzave, shtetaset S.D., dhe K.I.,

për të cilat është nisur dhe një procedim në gjendje të lirë.Nga informacionet e para nuk dihet motivi që i ka shtryrë dy vajzat e reja drej konfliktit.

“Referuan materialet në Prokurori, ku nisi procedimi në gjendje të lirë për shtetaset S. D., 23 vjeçe dhe K. I., 23 vjeçe, pasi dyshohet se për motive të dobëta, janë konfliktuar fizikisht, me njëra-tjetrën.” – njofton policia.

Deputeti i Partisë Demokratike, Dashnor Sula, analizoi gjendjen e vështirë ku ndodhet kjo parti, ndërsa u shpreh se po konfirmohet fjalët që thoshte kryeministri Edi Rama për ish-Lëvizjen Socialiste për Integrim. Ai theksoi se në PD ka “vdekur” debati dhe të gjithë sillen me përulësi rreth modelit të njëshit.

“Aty janë dy grupe, një grup që mendon se doktori është Zoti, është gjithçka dhe një grup tjetër që iu bashkua më vonë… keni parasysh historinë e jezuitëve, që rrihnin veten natën me kamxhik që ë largonin mendimet e këqija, edhe ky grup i dytë ta rrahin vetën natën tani dhe është mbyll kjo histori. Vdiq ajo….! Tani llafi që thoshte Edi Rama: Rahmet pastë për LSI, tani kaloi te ne: Rahmet pastë ish-PD për debatin. Ajo është pronë e atyre njerëzve dhe pikë”, tha ai.

Ndërsa sirenat bien dhe mbrojtja ajrore izraelite intercepton kërcënimet hyrëse në mes të natës, një model është shfaqur në strategjinë raketore të Iranit: errësira.

Breshëritë e përsëritura të raketave të lëshuara nga Irani gjatë orëve të mbrëmjes nuk janë rastësi – ato pasqyrojnë një doktrinë të qëllimshme ushtarake dhe teknologjike të projektuar për të errësuar, befasuar dhe mbjellë frikë.

Ndërsa mbrëmja ofron fshehje të dukshme, zgjedhja për të sulmuar në të errur është e rrënjosur në shumë më tepër sesa dukshmëria. Është një kombinim i kufizimeve teknike, domosdoshmërisë operacionale dhe luftës psikologjike.

Raketat, ndryshe nga avionët, nuk mund të mbështeten në oksigjenin atmosferik për shtytje. Në vend të kësaj, ato duhet të mbajnë si karburant ashtu edhe oksidues – përbërës të nevojshëm për djegie – brenda sistemeve të tyre.

Kjo ndodh sepse raketat balistike arrijnë lartësi ku oksigjeni është i pakët ose nuk ekziston.

Kjo kërkesë themelore i ndan raketat në dy kategori: ato që fuqizohen nga karburant i lëngshëm dhe ato që përdorin karburant të ngurtë – secila me implikimet e veta strategjike.

Karburant i lëngshëm: I fuqishëm, por i ekspozuar

Raketat me rreze të gjatë veprimi të Iranit, përfshirë serinë Shahab, zakonisht përdorin karburant të lëngshëm.

Këto raketa kërkojnë një proces kompleks furnizimi me karburant para lëshimit, që përfshin dy rezervuarë të veçantë – një për karburant dhe një për oksidues.

Operacioni është i ndjeshëm në raport me kohën, i rrezikshëm dhe kërkon infrastrukturë stacionare lëshimi dhe ekipe tokësore.

Kjo e bën fazën e furnizimit me karburant hapësirën më të ndjeshme të raketës, veçanërisht nën syrin vigjilent të satelitëve të armikut dhe avionëve mbikëqyrës.

Për të zvogëluar rrezikun e zbulimit dhe sulmit, Irani shpesh kryen operacione furnizimi me karburant natën, kur dukshmëria është e ulët dhe shanset e zbulimit ajror ulen ndjeshëm.

Karburant i ngurtë: I lëvizshëm dhe në gatishmëri

Në të kundërt, raketat me rreze të shkurtër dhe të mesme veprimi si Fateh-110 dhe Zolfaghar zakonisht furnizohen me karburant të ngurtë.

Këto sisteme janë të para-ngarkuara me një përzierje karburanti dhe oksiduesi në një formë të ngurtë, të ruajtur brenda trupit të raketës.

Ato janë të gatshme për lëshim, nuk kërkojnë furnizim me karburant në vend dhe mund të qëllohen nga platforma të lëvizshme, duke i bërë ato ideale për sulme të papritura dhe luftë të decentralizuar.

Megjithatë, pasi ndizen, raketat me lëndë djegëse të ngurtë nuk mund të fiken ose të frenohen. Lëshimi është i pakthyeshëm – një kompromis operativ për lëvizshmërinë dhe shpejtësinë.

Pse raketat duhet të mbajnë oksigjenin e tyre

Shpesh lind pyetja se pse raketat kanë nevojë për oksidues në bord. Ndryshe nga motorët reaktivë, të cilët marrin oksigjen nga atmosfera, motorët e raketave duhet të funksionojnë në mjedise ku oksigjeni është i pamjaftueshëm ose mungon plotësisht.

Raketat balistike mund të ngjiten dhjetëra – ose edhe qindra – kilometra në qiell, shumë përtej lartësive të frymëmarrjes.

Për të siguruar shtytje të qëndrueshme, ato duhet të mbajnë gjithçka që nevojitet për djegie që nga fillimi.

Doktrina e formuar nga teknologjia dhe taktikat

Përdorimi i përsëritur i lëshimeve natën nga Irani nuk është vendim i rastësishëm. Ai pasqyron një doktrinë ushtarake shumështresore që merr parasysh realitetet teknike, mundësitë strategjike dhe dinamikën psikologjike të luftës.

Duke shfrytëzuar raketat me lëndë djegëse të ngurtë dhe të lëngshme, platformat e lëshimit të lëvizshme dhe fshehjen natyrore të mbrëmjes, Irani ka ndërtuar një sistem që i jep përparësi mbijetesës, surprizës dhe ndikimit psikologjik – edhe kur vetë raketat nuk arrijnë objektivat e tyre.

Në betejën e vazhdueshme për frenim dhe mbrojtje, koha e lëshimit është po aq kritike sa vetë raketa./Albanianpost.com

Mbi 256 mijë mjete rezultojnë me detyrime të papaguara për taksat vjetore në të gjithë vendin, ndërsa autoritetet kanë paralajmëruar një seri masash ndëshkuese për pronarët që nuk i shlyejnë borxhet në kohë.

Sipas të dhënave zyrtare të DPSHTRR, numri i mjeteve debitorë arrin në 256,741, me një përqindje të lartë (39%) të përqendruar në qarkun e Tiranës, e ndjekur nga Durrësi dhe Shkodra. Pjesa dërrmuese e këtyre debitorëve janë individë (84%), ndërsa pjesa tjetër janë biznese. Borxhi total përllogaritet në rreth 17 miliardë lekë (170 milionë dollarë), që daton nga viti 2012 deri në qershor 2025.

Masat ndëshkuese që po zbatohen për përmbledhjen e detyrimeve përfshijnë:

Njoftime të përsëritura nga Drejtoritë Rajonale të Transportit

Paralajmërime përmes platformës “e-Albania”

Monitorim në terren me sistemet e kontrollit

Ndalim i ofrimit të shërbimeve për mjetet me borxhe

Informimi i Drejtorive të Tatimeve për mbledhjen me forcë të borxheve

Njoftimi i Policisë për sekuestrim të mjeteve në rast qarkullimi pa kolaudim

Dërgimi i të dhënave edhe bashkive, që përfitojnë 25% të këtyre taksave

Penalizime në formën e gjobave ose ndalimeve administrative

Këto masa sjellin pasoja të menjëhershme për pronarët e mjeteve debitorë, të cilët nuk mund të kryejnë asnjë veprim si ndryshim prone, rinovim targash, certifikim për xhama të errësuar, pajisje me leje qarkullimi, kolaudim apo çregjistrim mjeti.

DPSHTRR apelon që të gjitha detyrimet të shlyhen sa më parë për të shmangur penalitetet dhe për të siguruar aksesin e vazhdueshëm në shërbimet e transportit. Ndërkohë, shumë prej mjeteve rezultojnë në pronësi të emigrantëve ose qytetarëve që nuk i përdorin më, por nuk kanë kryer çregjistrimin. Po ashtu, disa pronarë presin një falje të mundshme të gjobave, si në vitin 2017, kur u miratua ligji për fshirjen e detyrimeve të vjetra doganore dhe tatimore.