Lajme Flesh

Një ngjarje e rëndë u raportua ditë më parë në qytetin e Vlorës ku Rinald Rakipaj ra në prangat e Policisë pasi akuzohet se ka kryer marrëdhënie seksuale me një 15-vjeçare.

Lidhur me këtë ngjarje u diskutua mbrëmjen e djeshme në emisionin “Top Story”.

Pjesë e panelit ka qenë dhe gazetarja Aulona Musta e cila ngriti alarmin dhe shqetësimin se si prindërit e 15-vjeçares, por dhe të shoqeve të saj, i lejuan që të kalojnë natën jashtë shtëpisë.

Sipas saj  sjellja e prindërve në këtë rast është një mungesë përgjegjësie.

“Si mundet familja, tre familje jo një, të vajzave 15 vjeçare të gënjehen kaq lehtësisht që këto po flenë të njëra tjetra. Kam tentuar edhe unë në kohën time, kur kam qenë më e madhe se 15 vjeç nuk bëhej fjalë, 20 vjeç i thoja mamit do fle te shoqja. Ok po marr në telefon thoshte mamin e shoqës do flesh apo jo. Dhe bëhet fjalë për shoqe të ngushta fare që njiheshin familjarisht. Këtu fillon problemi sepse unë s’mund të futem te pjesa e policisë, drogë se nuk është kompetenca ime. Po të ketë arritur familjes shqiptare në këtë lloj menefregizmi që ti mos kesh përgjegjësi për fëmijën 14 vjeç për vajzën 14 vjeç që largohet pa pikën e problemit dhe të gënjen kaq kollaj natën, për mua ky është një problem shumë i madh”, tha Aulona.

Si ndodhi ngjarja:

Sakaq kujtojmë se më 25 mars një 40-vjeçar ra në prangat e bluve të Vlorës pasi dyshohet se ka kryer marrëdhënie seksuale me një të mitur.

Madje, ashtu sikurse raportuam dhe më herët ky shtetas dyshohet se bashkëpunim me shtetasin F. Q., 33 vjeç ka nxitur 15-vjeçaren dhe dy shoqe të saj, 15 dhe 16 vjeçe, për të përdorur lëndë narkotike.

Ka qenë nëna e 15-vjeçares e cila u abuzua seksualisht nga 40-vjeçari Rinald Rakipaj ajo e cila ngriti alarmin në polici.

Fillimisht ishte vetë e mitura ajo e cila i tregoi të ëmës gabimin që kishte bërë, personat që ishin të përfshirë në këtë ngjarje dhe të gjithë skenën.

Më pas e ëma së bashku të bijën shkuan në Komisariatin e Vlorës ku dhe denoncuan 40-vjeçarin.

Menjëherë policia e Vlorës bëri të mundur arrestimin e këtij shtetasi.

Ndërsa, sa i përket mënyrës si rrodhi ngjarja mësohet se 15-vjeçarja së bashku me dy shoqet e saj kishin shkuar me dëshirën e tyre në një hotel në Vlorë.

Një prej tyre dyshohet se prej kohësh ka pasur komunikim me Rinald Rakipaj. Më pas ky i fundit ka bindur të miturën që të marrë me vete në hotel edhe dy shoqet e saj.

Të shtyra nga kureshtja, vajzat e mitur, kanë konsumuar lëndë narkotike të llojit kokainë.

Më pas Rakipaj së bashku me 15-vjeçaren, janë ndarë nga grupi dhe kanë shkuar në një tjetër dhomë ku dhe dyshohet se 40-vjeçari ka abuzuar seksualisht me vajzën e mitur.

Ndërkohë, vlen të theksohet se shoku i Rakipajt, 33-vjeçari me ininciale F.Q, qëndroi në dhomë me dy vajzat e tjera duke vijuar të konsumonin lëndë narkotike.

Lidhur me këtë ngjarje policia ka vënë në pranga 40-vjeçarin, ndërkohë që ka proceduar penalisht shokun e tij.

Para grupit hetimor Rakipaj fillimisht nuk ka pranuar fajin, por gjatë marrjes në pyetje “u dorëzua” para efektivëve dhe tregoi të gjithë dinamikën e ngjarjes.

Ai pranoi se me një prej vajzave kishte komunikim prej kohësh dhe se të mitura kishin shkuar në hotel me dëshirën e tyre.

Madje, sipas dëshmisë së 40-vjeçarit, 15-vjeçarja kishte pranuar të kryente marrëdhënie seksuale me dëshirë.

Danimarka vendos shërbimin e detyrueshëm ushtarak për gratë. Nga viti 2026 e në vazhdim gratë mund të thirren për shërbim ushtarak. Kjo masë synon të rrisë aftësinë mbrojtëse të vendit.

Danimarka do të shtojë numrin e rekrutëve për Ushtrinë Daneze dhe për Agjencinë Daneze të Mbrojtjes Civile. Nga rreth 4,700 vetë tani, ky numër duhet të shkojë në 7,500 vetë. Prandaj ministri danez i Mbrojtjes, Troels Lund Poulsen, tha se duke nisur nga vitit 2026 gratë duhet të kryejnë shërbimin e detyruar ushtarak në të njëjtat kushte si burrat.

Ai tha se nëse për shërbimin e detyruar ushtarak nuk paraqiten një numër i mjaftueshëm vullnetarësh, gratë mund të rekrutohen edhe me detyrim.

Sipas këtij vendimi femrat që mbushin 18 vjeç pas 1 korrikut të këtij viti mund të rekrutohen për shërbim ushtarak gjatë vitit 2026.  “Barazia është e mirë dhe rrit mundësinë e ndërtimit të fuqisë luftarake në mbrojtjen daneze,” i tha ministri për të përditshmen daneze Jyllands-Posten.

25 për qind e rekrutëve gra

Në Danimarkë shërbimi i detyrueshëm ushtarak zbatohet deri tani vetëm për burrat e moshës 18 vjeç e lart. Për gratë deri sot shërbimi ushtarak nuk është i detyrueshëm, por ato mund të regjistroheshin vullnetarisht për të marrë pjesë në këtë shërbim. Gratë përbëjnë 25 për qind të rekrutëve të ushtrisë daneze.

Edhe pas ndryshimeve do të vazhdojë të zbatohet parimi që për shërbimin e detyruar ushtarak nuk do të rekrutohen detyrimisht të gjithë personat e moshës 18 vjeç e lart.

Dhe meqenëse se ka mjaft vullnetarë, jo të gjithë të rinjtë dhe të rejat do të thirren për shërbimin e detyrueshëm ushtarak, por përzgjedhja e tyre do të bëhet me short.

Danimarka zgjat kohën e shërbimit ushtarak

Vitin e kaluar u vendos që duke filluar nga gushti 2026 shërbimi i detyruar ushtarak në Danimarkë të zgjatet nga katër në njëmbëdhjetë muaj. “Një shërbim ushtarak më i fuqishëm, i cili gjithashtu merr parasysh barazinë gjinore, do të na ndihmojë të kapërcejmë sfidat në politikën e sigurisë,” u shpreh asokohe ministri i Mbrojtjes Poulsen.

Me këtë vendim Danimarka bëhet vendi i dytë i BE-së ku ekziston rekrutimi i grave për shërbimin e detyruar ushtarak. Një ligj i tillë është në fuqi në Suedi që nga viti 2017. Në Norvegji, e cila është anëtare e NATO-s, por jo e BE-së, gratë duhet të kryejnë gjithashtu shërbim ushtarak./DW

Elon Musk, themeluesi i SpaceX dhe Tesla, ka bërë një tjetër deklaratë të çuditshme, duke shprehur dëshirën e tij të vdesë në Mars.

Ai e bëri këtë koment për herë të parë në vitin 2013 gjatë një eventi në South by Southwest dhe pas më shumë se një dekadë më vonë, ai është ende i vendosur për këtë qëllim.

Musk, i njohur për idetë e tij të guximshme dhe vizionin afatgjatë, ka shpalosur më tej mendimet e tij mbi të ardhmen e njerëzimit dhe udhëtimin në hapësirë. Ai shpjegoi se dielli është duke u zgjeruar dhe se pas disa qindra milionë vjetësh, Toka do të bëhet e pabanuar.

Sipas tij, udhëtimi në hapësirë është një nga mënyrat kryesore për të siguruar mbijetesën e njerëzimit.

“Dielli po zgjerohet gradualisht dhe, pas 500 milionë vjetësh, mundësisht një miliardë, oqeanet do të vlojnë dhe nuk do të ketë jetë të rëndësishme në Tokë. Ndoshta disa baktere që mund të mbijetojnë në temperatura shumë të larta, por asgjë që mund të ndërtojë raketa,” tha Musk.

Sipas tij udhëtimi në hapësirë është zgjidhja që do të shpëtojë njerëzimin.

“Udhëtimi në hapësirë është mundësia më e mirë që kemi për të ruajtur jetën e njerëzimit.”

Për Musk, interplanetarizmi nuk është vetëm për të shpëtuar njerëzimin nga katastrofat kozmike të mundshme, por edhe për të krijuar një të ardhme më të mirë dhe më emocionuese.

“Një civilizim që udhëton në hapësirë është një civilizim që ka besim në të ardhmen. Asgjë nuk mund të jetë më emocionuese se sa të jesh pjesë e yjeve.”

Musk është gjithashtu duke punuar për ta realizuar këtë vizion.

Sipas njoftimeve të fundit, SpaceX planifikon të dërgojë raketën Starship drejt Marsit deri në fund të vitit të ardhshëm, me robotin humanoid të Teslës, Optimus, që do të jetë ndër pasagjerët e parë. Nëse ky mision ka sukses, Musk shpreson që njeriun mund të arrijë të ulet në Mars deri në vitet 2029-2031.

Megjithatë, Musk e ka pranuar se jeta në Mars do të jetë një sfidë e madhe. Pa oksigjen, temperatura ekstreme dhe rrezatim të dëmshëm, ai e ka cilësuar atë si një “kurth vdekjeprurës”.

“Është një udhëtim i gjatë dhe mund të mos kthehesh gjallë,” tha ai duke pranuar vështirësitë e këtij plani të ambicioz.

Gjithnjë e më shumë mësues italianë po i bashkohen platformës OnlyFans, ku publikohen përmbajtje për të rritur me pagesë.

Për këtë arsye, Ministria e Arsimit në Itali po punon për hartimin e një kodi etik zyrtar për të gjithë personelin shkollor.

Kjo rregullore do të jetë në përputhje me Kodin e Sjelljes për punonjësit publikë, sipas të cilit ata duhet të shmangin deklarata, imazhe apo komente që mund të dëmtojnë imazhin e administratës.

Rasti i Elena Maragës, një mësuese e një kopshti parashkollor në Trevizo, ka rikthyer në vëmendje këtë çështje.

Maraga, 29 vjeç, është gjithashtu një bodybuilder dhe ka një profil aktiv në OnlyFans.

Federata Italiane e Shkollave Parashkollore (FISM) e Trevizos ka nisur hartimin e një kodi etik që do të rregullojë sjelljen e mësuesve në rrjetet sociale. Ky dokument do të hidhet në votim më 30 prill.

Simonetta Rubinato, presidente e FISM Trevizo, theksoi se “mirësjellja dhe ruajtja e privatësisë duhet të jenë pjesë e identitetit të çdo mësuesi”.

Ajo theksoi se ky është një diskutim delikat, i cili po trajtohet me kujdes për të mbrojtur si fëmijët, ashtu edhe vetë mësuesit./TrevisoToday

Ditë “ferri” për të korruptuarit, Trump rikthen ekspertët amerikanë në SPAK, si po “qepen” letrat për arrestimin e…
Pa i mbushur dy muaj nga largimi pas vendimit të administratës Trump, menjëherë sapo ai mori pushtetin dhe urdhëroi ndërprerjen e fondeve ndërkombëtare, ekspertët amerikanë janë rikthyer në Shqipëri. Rikthimi i tyre pritet të sjellë lëvizje të reja dhe tension në kampin e atyre që ndihen të rrezikuar nga drejtësia e re. Paraditen e djeshme, një prej ekspertëve të OPDAT, agjencisë së Departamentit të Drejtësisë në SHBA, ka hyrë në Prokurorinë e Posaçme (SPAK). Ky zhvillim ka rikthyer vëmendjen te roli i amerikanëve në reformën në drejtësi dhe ka alarmuar ata që kanë frikë se mund të jenë shënjestra të reja të hetimeve.

Largimi i përkohshëm i ekspertëve nga SPAK dhe GJKKO u interpretua nga mediat, kreu i PD, Sali Berisha, që tashmë është vetë i pandehur për korrupsion nga Prokuroria e Posaçme, kryeministri Edi Rama dhe eksponentë të opozitës si një braktisje e reformës në drejtësi nga SHBA. Rama tha në 25 shkurt të këtij viti, se Amerika nuk është më që të mbrojë SPAK-un dhe se ai mund ta shkrijë SPAK-un kur të dojë, mjafton t’i fishkëllejë një herë Bufit të Kënetës, duke iu referuar Sali Berishës.

“Tani Amerika nuk është më. Amerika i kishte njerëzit e vetë që asistonin SPAK, hynin e dilnin në mëngjes e pasdite tek stacioni i Trenit, nuk janë më. I ka tërhequr Amerika dhe për herë të parë në historinë e marrëdhënieve tona, keni dëgjuar ndonjë fjalë të ambasadës amerikane”, tha Rama. Por kjo lëvizje nga administrata “Trump” ndryshon narrativën, duke treguar se mbështetja amerikane për drejtësinë në Shqipëri mbetet e fortë. Me dosjet e nxehta gati dhe ekspertët amerikanë për të asistuar drejtësinë e re, pritet që maji të sjellë zhvillime të bujshme. Kush ka llogari për të dhënë, duket se nuk do ta ketë më të lehtë të shmanget.

SPAK mbështetje të fortë nga amerikanët

Gazeta “SOT” raportoi gjithashtu se një figurë kyçe e SHBA në mbështetjen e SPAK për të çuar pas hekurave të paprekshmit është edhe Colleen Hyland, e cila është emëruar së fundmi si Zëvendës Ndihmës Sekretare e Shtetit për Ballkanin Perëndimor. Hyland është një diplomate me përvojë të gjatë, e cila ka shërbyer në misione të rëndësishme diplomatike të SHBA-së, përfshirë Bagdadin, Kabulin dhe Prishtinën, ku ka mbajtur pozitën e zëvendësambasadores nga viti 2016 deri në 2019. Ajo flet shqip dhe ka një angazhim të veçantë në luftën kundër korrupsionit, duke e bërë atë një aleate të rëndësishme në përpjekjet për forcimin e sundimit të ligjit në Shqipëri. Një ndër personat që ka takuar kur ishte vitin e kaluar në Tiranë ka qenë Altin Dumani.

Dosjet e nxehta

Mbështetja që tashmë Donald Trump i dha publikisht SPAK në këto momente është shumë e rëndësishme, pasi Prokuroria e Posaçme po intensifikon punën për të zbardhur disa nga çështjet më të ndjeshme dhe të komplikuara që kanë tronditur skenën politike dhe institucionale të Shqipërisë. Përmendim këtu aferën e inceneratorit të Tiranës, ku po hetohet shpërdorimi i miliardave dhe përfshirja e politikanëve të tjerë të lartë. Gërdeci, ku hetimi për tragjedinë e 2008-s, mund të shkojë përtej ish-ministrave, duke prekur direkt familjen “Berisha”.

Dumani tha vitin e kaluar se për këtë çështje po bashkëpunon me SHBA. SPAK po heton dhe 21 Janarin për krimin shtetëror dhe vrasjet e 4 protestuesve, me përgjegjësinë e shtetit. Po hetohen dhe aferat me fondet e bujqësisë. Hetime për korrupsion dhe manipulim fondesh nga ish-ministrja Frida Krifca. Tjetërsimi i pronave. Hetime për manipulimin e pronave, sidomos në zonat bregdetare dhe urbane, dhe pastrim parash. Aferat në ushtri. Hetime për shpërdorim fondesh dhe manipulim pronash në Ministrinë e Mbrojtjes. Aferat në shëndetësi. Hetime për korrupsion dhe vjedhje të miliona eurove, përfshirë ministren Ogerta Manastirliu. Hetime për punonjës të policisë, gjyqtarë dhe prokurorë të përfshirë në aktivitete kriminale përmes aplikacionit “Sky”. Hetime për korrupsion dhe lidhjet e ish-agjentit të FBI-së “McGonigal” me kryeministrin Edi Rama.

Greqia do të marrë pjesë në një forcë ndërkombëtare në Ukrainë vetëm nëse plotësohen tre kushte: një marrëveshje armëpushimi, pa dislokim në tokën ruse dhe një strategji të qartë daljeje nëse armiqësitë rifillojnë.

Kryeministri Kyriakos Mitsotakis do të riafirmojë këto kushte në samitin e sigurisë në Paris të enjten, ku krerët e “koalicionit të vullnetarëve” po diskutojnë garancitë e sigurisë për Ukrainën.

Athina e ka bërë të qartë se çdo përfshirje greke do të vijë vetëm pas një armëpushimi zyrtar. Për më tepër, trupat greke nuk do të operojnë në Rusi dhe në rast të shkeljes së armëpushimit nga Moska, forcat do të tërhiqen menjëherë.

Ndërsa disa vende evropiane kanë konsideruar vendosjen e trupave nën një mision të BE-së, kundërshtimi nga Rusia dhe disa shtete anëtare si Hungaria e ka përjashtuar këtë. Greqia favorizon një operacion nën mbikëqyrjen e OKB-së, duke besuar se do të siguronte legjitimitet më të gjerë ndërkombëtar.

Nëse misioni vazhdon, roli i Greqisë mbetet i pasigurt. Opsionet përfshijnë vendosjen në teritorin e Ukrainës ose pjesëmarrjen detare në Detin e Zi. Kjo e fundit përputhet më mirë me prioritetet greke të mbrojtjes. Megjithatë, është e paqartë se sa e realizueshme është kjo, veçanërisht nëse pranohet propozimi i Turqisë për të marrë komandën e forcës që patrullon detin.

Burime të mirëinformuara kanë thënë për Kathimerini se Turqia është thirrur në dispozitat e Konventës së Montreux në lidhje me Regjimin e Ngushticave, të cilat lejojnë hyrjen e plotë në Detin e Zi vetëm për shtetet bregdetare (me kufizime kohore për të tjerët). Ajo ka propozuar marrjen e komandës së forcës detare në bashkëpunim me Bullgarinë dhe Rumaninë.

Athina po ecën me kujdes, duke balancuar angazhimin e saj ndaj Ukrainës me interesat e sigurisë kombëtare. Ndryshe nga NATO, vendosja në Ukrainë nuk ofron mbrojtje kolektive të sigurisë për trupat e huaja, duke ngritur shqetësime për viktimat e mundshme në rajonet e kontestuara. Vendndodhja e vendosjes do të jetë vendimtare, pasi rreziqet ndryshojnë ndjeshëm midis Ukrainës lindore dhe zonave si Kievi, Lviv ose Odesa. Greqia tashmë po kontribuon në fazën e planifikimit të misionit, duke siguruar një zë në vendimet e ardhshme.

Fotoja ku Rozana Radi pozonte me Laertin dhe nënën e tij, para shumë vitesh, bashkë me priftin e njohur që u fut në Big Brother gjatë lojës së ‘mos reagimeve’, menjëherë u interpretua si shenje e faktit se miqësia mes dy aktorëve është jo vetëm e konsoliduar, por edhe shumë e hershme.

Fotoja ‘rrëzon’ debatet gjoja të ashpra mes dy banorëve të shtëpisë, aq sa publiku mendon se janë vetëm një shfaqje për t’u treguar të tjerëve që aktorët nuk kanë lidhje me njëri-tjetrin.

Lidhur me këtë ka reaguar edhe ish-banori Xumi, i cili shkruan në një postim mbi foto, se ka folur shpesh mbi këtë fakt kur ishte pjesë e shtëpisë:

“Kur unë thoja jeni ‘pallat pa shkallë’, s’më dëgjonte njeri…2 herë kemi pirë kafe, njëra thotë ‘s’kam shtëpi’, tjetri thotë do më marrë banka shtëpinë. Populli nuk ha më bar, nuk manipulojmë dot, as të gënjejmë. Gjithsesi, sagapao”, përfundon Xumi i indinjuar.

Studiuesit kanë zbuluar një kontinent të humbur prej kohësh që është varrosur nën Evropën Jugore për rreth 140 milionë vjet. E njohur si Adria e Madhe , kjo tokë dikur e madhe shtrihej në atë që tani është Evropa dhe pjesë të Lindjes së Mesme. Zbulimi, i bërë nga një ekip nga Universiteti i Utrecht-it, hedh dritë mbi evolucionin gjeologjik të rajonit dhe zbulon se sa nga vargmalet malore të Evropës, duke përfshirë Alpet dhe Apeninet, janë formuar nga mbetjet e kësaj toke të lashtë.

Thelbi i këtij zbulimi qëndron në historinë komplekse tektonike të rajonit të Mesdheut, ku Adria e Madhe u zhyt gradualisht nën koren e Evropës Jugore. Kontinenti, dikur i madh sa Groenlanda, që atëherë është varrosur thellë nën shtresa shkëmbi, mbetjet e saj ofrojnë të dhëna jetike për forcat që formësuan gjeologjinë e Evropës.

Adria e Madhe filloi të formohej rreth 240 milionë vjet më parë dhe u nda përfundimisht nga Afrika e Veriut mbi 200 milionë vjet më parë. Hulumtimi i kryer nga Douwe van Hinsbergen dhe ekipi i tij, i botuar në revistën Gondwana Research , përdori softuer të avancuar për të gjurmuar lëvizjet tektonike gjatë miliona viteve. Ata zbuluan se pjesa më e madhe e Adrias së Madhe u gërvisht gradualisht pasi u detyrua nën mantelin e Evropës Jugore, duke lënë pas mbetje që tani formojnë pjesë të Alpeve, Apenineve, Ballkanit, Greqisë dhe Turqisë .

“Harrojeni Atlantidën,” tha van Hinsbergen, “Pa e kuptuar, një numër i madh turistësh kalojnë çdo vit pushimet e tyre në kontinentin e humbur të Adrias së Madhe”. Në të vërtetë, ndërsa pjesa më e madhe e këtij kontinenti është zhdukur, trashëgimia e tij mbetet e dukshme në terrenet malore të Evropës Jugore.

Studimi i Adrias së Madhe kërkonte analiza të gjera për shkak të kompleksitetit gjeologjik të rajonit të Mesdheut. Ndryshe nga zonat e tjera ku pllakat tektonike zhvendosen përgjatë vijave të qarta të thyerjes, rajoni i Mesdheut është një “rrëmujë” gjeologjike, sipas van Hinsbergen. “Gjithçka është e lakuar, e thyer dhe e grumbulluar,” shpjegoi ai, duke vënë në dukje se si këto ndërveprime komplekse e bëjnë të vështirë gjurmimin e kufijve tektonikë dhe studimin e lëvizjeve të pllakave me kalimin e kohës.

Duke përdorur të dhëna sizmike, ekipi i van Hinsbergen ishte në gjendje të rindërtonte historinë tektonike të Adrias së Madhe, duke hartuar sesi pjesë të kontinentit u zhytën thellë në mantelin e Tokës, ndërsa seksione të tjera mbetën në sipërfaqe, duke formuar vargmalet dramatike malore të rajonit. Mbetjet e deformuara të këtij kontinenti të humbur mund të gjurmohen ende në një thellësi prej 1500 kilometrash nën sipërfaqe, ku valët sizmike vazhdojnë të zbulojnë praninë e tij të fshehur.

Zbulimi i Adrias së Madhe ka implikime të thella për të kuptuarit tonë të tektonikës, vullkanizmit dhe tërmeteve. Duke ekzaminuar provat gjeologjike të kësaj mase të humbur tokësore, shkencëtarët mund të fitojnë një kuptim më të thellë të forcave që nxisin formimin e maleve, zhvendosjen e pllakave tektonike dhe se si masat e mëdha tokësore mund të zhduken në mantelin e Tokës gjatë miliona viteve.

Puna e Van Hinsbergen është një kontribut i rëndësishëm në fushën e tektonikës globale, duke ofruar njohuri të reja se si kontinentet ndërveprojnë me njëri-tjetrin, formohen dhe përfundimisht zhduken. Përpjekjet e tij hedhin dritë edhe mbi proceset e vazhdueshme gjeologjike që vazhdojnë të formojnë sot rajonin e Mesdheut.

Ndërsa pjesa më e madhe e Adrias së Madhe tani është e fshehur nën shtresa shkëmbi, historia e saj ofron një pamje magjepsëse në natyrën dinamike dhe gjithnjë në ndryshim të sipërfaqes së Tokës. Ndërsa van Hinsbergen vazhdon të studiojë rajonin, ai mbetet me shpresë se kërkimet e ardhshme do të vazhdojnë të zbulojnë edhe më shumë për këtë tokë të humbur prej kohësh dhe forcat që formësuan botën moderne.

Në një eksplorim novator të Gjirit të Akabës, shkencëtarët kanë zbuluar pishina ekstreme me shëllirë gati 4000 metra nën sipërfaqe – një zbulim me implikime që shtrihen shumë përtej gjeologjisë.

Të vendosura në një rajon që tradicionalisht lidhet me tregimin biblik të ndarjes së Detit të Kuq , këto liqene nënujore të hartuara rishtazi përmbajnë ujë të kripur dhe të privuar nga oksigjeni, i cili jo vetëm ruan të dhënat e lashta mjedisore, por gjithashtu mbështet jetën e rrallë mikrobike.

Zbulimi, i publikuar së fundmi në Nature , sugjeron që këto pishina mund të ofrojnë njohuri jetike në kushtet e Tokës së hershme, ngjarjet sizmike dhe klimatike të kaluara, madje edhe potencialin për jetë në planetë të tjerë.

Pishinat u zbuluan gjatë një ekspedite gjashtë-javore duke përdorur një mjet nënujor të drejtuar nga distanca (ROV). Në minutat e fundit të një zhytjeje dhjetë orëshe, ROV zbuloi një shtrat deti të shkretë, të mbuluar me baltë, që shënonte skajet e pishinave – një mjedis ndryshe nga çdo i regjistruar më parë në rajon.

Pishinat me shëllirë janë tepër të rralla dhe formohen kur uji shumë i kripur del nga fundi i detit, duke krijuar një trup të veçantë uji që i reziston përzierjes me oqeanin përreth.

Për shkak të densitetit të tyre dhe mungesës së oksigjenit, këto pishina parandalojnë aktivitetin biologjik që zakonisht do të shqetësonte shtresat e sedimentit. Si rezultat, ato shndërrohen në arkiva gjeologjike natyrore, duke ruajtur të patrazuar sedimentet e mijëvjeçarëve.

“Zakonisht, këto kafshë bioturbohen ose ngrenë shtratin e detit, duke shqetësuar sedimentet që grumbullohen atje,” shpjegoi profesor Sam Purkis , studiuesi kryesor në mision. “Jo kështu me pishinat me shëllirë. Këtu, çdo shtresë sedimentare që vendoset në shtratin e pishinës së shëllirë mbetet jashtëzakonisht e paprekur.”

Kjo veçori unike i lejon shkencëtarët të nxjerrin bërthamat e sedimentit që mbajnë një rekord të vazhdueshëm mjedisor – nga përmbytjet dhe cunami tek ndryshimet në klimën rajonale – që shtrihen më shumë se 1,000 vjet.

Sipas studiuesve, të dhënat nga pishinat tregojnë se përmbytjet e mëdha përsëriten çdo 25 vjet, ndërsa cunami ndodh afërsisht një herë në shekull. Të dhëna të tilla me rezolucion të lartë janë të paçmueshme jo vetëm për të kuptuar fatkeqësitë e kaluara, por edhe për parashikimin e rreziqeve mjedisore në të ardhmen.

Rëndësia e këtyre pishinave me shëllirë shtrihet përtej gjeologjisë. Kushtet e tyre anoksike dhe hipersaline ngjajnë shumë me ato të Tokës së hershme , duke i bërë ata një laborator natyror për studimin e origjinës së jetës . “Kuptimi ynë aktual është se jeta ka origjinën në Tokë në thellësi të detit, pothuajse me siguri në kushte anoksike – pa oksigjen”, tha Purkis.

Pavarësisht nga mjedisi i ashpër, studiuesit gjetën një komunitet të lulëzuar të mikrobeve ekstremofile , duke përfshirë bakteret që reduktojnë sulfate dhe prokariotët të aftë për të mbijetuar në kripësi dhe presion ekstrem.

Këta organizma luajnë një rol të rëndësishëm në ndryshimin e përbërjes kimike të pishinave , veçanërisht në uljen e niveleve të sulfatit në raportet e tyre më të ulëta të regjistruara ndonjëherë në Detin e Kuq.

“Studimi i këtij komuniteti lejon kështu një vështrim në llojin e kushteve ku jeta u shfaq për herë të parë në planetin tonë dhe mund të drejtojë kërkimin e jetës në ‘botë të tjera ujore’ në sistemin tonë diellor dhe më gjerë,” shtoi Purkis.

Kjo ka ngjallur eksitim tek astrobiologët, pasi mjedise të ngjashme ekstreme mund të ekzistojnë në oqeanet nëntokësore të hënave të akullta si Europa ose Enceladus, ose në depozitat e lashta të ujërave të kripura në Mars . Këto pishina shëllirë ofrojnë një mjedis model për të kuptuar se si jeta mund të mbijetojë – apo edhe të shfaqet – në botë të tilla aliene.

Ajo që e bën këtë zbulim veçanërisht bindës është vendndodhja e tij. Gjiri i Akabës , një zgjatim i ngushtë i Detit të Kuq i kufizuar nga Egjipti, Izraeli, Jordania dhe Arabia Saudite, është një nga rajonet që mendohet se përputhet me përshkrimin biblik të vendit ku Moisiu ndau Detin e Kuq.

Ndërsa studiuesit nuk pohojnë një lidhje të drejtpërdrejtë midis gjetjeve të tyre dhe Librit të Eksodit, zbulimi shton një shtresë të re intrigash në një vend tashmë të pasur me rëndësi fetare, gjeologjike dhe historike.

Kombinimi i pazakontë i thellësive ekstreme, tipareve vullkanike dhe anomalive të temperaturës së Gjirit ka habitur prej kohësh gjeologët dhe teologët. Prania e këtyre pishinave me shëllirë shton misterin, duke siguruar dëshmi të prekshme të një sistemi detar të paqëndrueshëm dhe kompleks që mund të ketë qenë dëshmitar, ruajtur apo edhe kontribuar në ngjarje dramatike natyrore në antikitet.

Në takimin e organizuar me rastin e çeljes së Programit për Pagesat Elektronike dhe “Mastercard”, kryeministri Edi Rama deklaroi se pas mbërritjes së “Mastercard” në Shqipëri, së shpejti do të vijë edhe VISA, shërbim që vite më parë refuzoi Shqipërinë sepse “nuk ishte interesante”.

Rama u shpreh optimist për të ardhmen në këtë fushë, pak pasi nënvizoi edhe shqetësimin për nivelin e lartë të pagesave cash, që sipas tij duhet të ndryshonte.

“Jemi optimist për të ardhmen sepse fuqia jonë është individi shqiptar.

Dhe shqiptarët kanë nevojë për më shumë dhe kjo na bën optimistë për të realizuar. Ta mbështesim këtë proces në mënyrë aktive. Është e rëndësishme për ne. Shpresoj se pas ardhjes së Mastercard, presim të vijë edhe Visa.

Presim të vijë, se kur i thonim dikur hajdeni, na thoshin nuk është Shqipëria interesante. Kështu që tani që Shqipëria u bë interesante edhe me ardhjen e Mastercard, do vijë edhe Visa. I uroj shumë suksese edhe bankave, pasi ato kanë nevojë për suksesin”, tha Rama.

(Balkan Web)