Lajme Flesh

Mesdita e sotme ka “surprizuar” fshatin Gjinar në Elbasan pas një stuhie të fortë breshëri.

Breshëri sa një “top bejsbolli” ka shkatërruar të mbjellat dhe pemët e banorëve.

Mësohet se stuhia ka zgjatur rreth dy orë.

Disa varre të tjera monumentale janë zbuluar në Parkun Arkeologjik të Amantias, pranë Vlorës.

Siç njofton “DRTK Vlorë”, varret janë të ndërtuara me blloqe të mëdha guri, çka tregon për një rëndësi të madhe të tyre.

Megjithatë, ajo që bie në sy janë gërmimet sporadike në këtë zonë, që duket se fsheh ende thesare të mëdha nga lashtësia. Amantia është një prej qyteteve më të veçanta ilire me stadium, bazilikë dhe akropol.

Njfotimi i DRTK Vlorë:

Gërmimi arkeologjik i varrit monumental, në Parkun Arkeologjik të Amantias.

Përgjatë muajit Qershor, një ekip arkeologësh dhe restauratorësh të D.R.T.K – Vlorë, u angazhuan në gërmime arkeologjike dhe zbulimin e një varri tjetër monumental në hyrje të territorit të Parkut Arkeologjik të Amantias, varr i cili ndodhet në buzë të rrugës që lidh fshatrat Ploçë dhe Amonicë (Bashkia Selenicë).

Ekzistenca e këtij varri, është pretenduar gjatë gërmimeve arkeologjike të shpëtimit të realizuara nga D.R.T.K – Vlorë dhe D.SH.A / IKTK, në vitin 2020, ku në atë vit, u zbulua varri i parë monumental në atë territor.

Duke qenë se, monumenti kishte nevojë për ndërhyrje restauruese, hapje të plotë të sipërfaqes për të mundësuar drenazhimin e ujrave që po e dëmtonin, si dhe studimin dhe dokumentimin e tij, me vendim të Këshillit Kombëtar të Trashëgimisë Kulturore Materiale, u miratuan dhe realizuan, ndërhyrjet e domosdoshme të sipërpërmendura.

Nga rezultatet paraprake, themi se, varri i zbuluar është përdorur për varrime nga shek. I deri në shek. II m.Kr. Brenda hapsirës së varrit monumental me blloqe guri, është ndërtuar një varr me muraturë tulle. Nga elementet e tjerë të zbuluar, tërheq vëmendjen suvatimi i hapsirës së brendshme të dhomës së varrimit. Objektet e zbuluara janë kryesisht enë qeramike të fragmentuara, pak enë të plota, enë qelqi të fragmentuara, si dhe objekte metalike, ku një pjesë e madhe përbëhet nga gozhdë.

Përreth varrit monumental, u gjetën dhe dokumentuan edhe varre të tjera me tjegulla, të së njëjtës periudhë. Krahas masave paraprake të konservimit, specialistët e D.R.T.K – Vlorë po hartojnë edhe një projekt restaurimi dhe muzealizimi për monumentin.

Tashmë, në hyrje të Parkut Arkeologjik të Amantias, mund të vizitoni grup varresh monumentale, me arkitekturë të veçantë dhe histori mijëra vjeçare.

Me ardhjen e muajve më të nxeht të vitit, rikthehen dhe temperaturat e larta

Shqipëria, sipas sinoptikanve, pritet të përfshihet në ditët në vijim nga vala e të nxehtit afrikan, i cili do të sjelli temperatura deri në 42 gradë celsius.

Vala e të nxehtit afrikan ka përfshirë vendin tonë, duke filluar nga sot e deri të mërkurën e javës qe vjen. Sipas sinoptikanëve Shqipëria do të ketë temperatura të larta që arrijnë deri në 42 gradë. Tirana, Elbasani, Berati, Fieri dhe Gjirokastra pritet që të kapin edhe vlerën maksimale.

“Sot parashikojmë 39 gradë, duke filluar nga nesër rriten nga dita në ditë, sidomos në qarkun e Shkodrës, Beratit dhe Elbasanit, ku shkojnë në 41 gradë. 40 gradëdo të jetë temperatura në pothujase të gjitha qytetet kryesore, si Lezha, Tirana, Durrësi, Fier dhe Lushnja. 38-39 gradë në vijen bregdetare. Dita e enjtë do të jetë dita më e nxehtë, mund të kap vlerën 42 gradë, por dhe mund të tejkalohet. Dita e premte nuk sjell shumë ndryshim dhe e shtuna po ashtu”, tha meteorologia Lajda Porja.

Edhe ditën e martë parashikohen reshje shiu, por përseri temperaturat e larta do të vijojnë. Dita e enjte dhe e premte do të jenë ditët më të nxehta.

“Rrezikohet pasditje nga rebeshe shiu, do te jenë zonat qëndrore, kyresisht jugu dhe juglindja, nuk do të mungojnë dhe stuhitë, por janë kalimtare, thjesht sa për të ndezur më shumë. Do jemi tek vlerat 42-42.5, por do të qëndrojnë më gjatë”, tha Porja.

Pas largimit të valës së të nxehtit, sinoptikantët do të bëjnë një analizë nëse është thyer rekordi i vitit 2023, për temperaturën më të lartë të regjistruar.

Një sherr masiv ka ndodhur pak më parë në Tiranë, ku raportohet se 3 persona kanë marrë plagë të rënda.

Sherri ka ndodhur në rrugën “Ndre Mjeda” të kryeqytetit, ku 4 persona janë përfshirë në sherr.

Ata kanë dhunuar njëri-tjetrin, teksa është dashur ndërhyrja e policisë për t’i ndaluar.

Po ashtu, uniformat blu kanë shoqëruar njërin prej tyre në komisariat, teksa 3 të tjerët janë dërguar në spital për të marrë ndihmën e nevojshme mjekësore.

Mirlind Daku pëlqehet në Serie A. Sipas medias ruse, “Match TV”, për sulmuesin kuqezi ka interesim nga Cagliari. Klubi nga Sardenja ka bërë një propozim zyrtar për Rubin Kazan, me ofertën që do të merret në shqyrtim.

Mundësitë që Daku të largohet nga Rusia janë të mëdha, pasi ai nuk preferohet më në këtë vend, pas ofendimeve që bëri ndaj serbëve e maqedonasve gjatë ndeshjes së Europianit. Kontrata me skuadrën aktuale zgjat deri në fund të qershorit 2026, por gjërat nuk po shkojnë si duhet dhe një “divorc” mes palëve është mjaft i mundshëm.

Ai numëron deri tani 10 gola e 4 asiste, në 28 ndeshje të zhvilluara me skuadrën e Rubin Kazan. Trajneri i këtyre të fundit e ka mbrojtur publikisht atë pas incidenteve të Europianit, deklarata të cilat shihen si të përgjithshme dhe që mund të pasqyrojnë situatën reale në ambientin e klubit.

26-vjeçari e shikon kalimin në elitën italiane si një shans për të treguar veten. Te Cagliari kanë gati të plotësojnë dëshirat e lojtarit, duke marrë parasysh faktin se ekipi ka nevojë për dikë, i aftë të sigurojë gola. Në Serie A, ka mjaft yje kuqezi, të cilët luajnë prej vitesh aty.

Futbollisti i kombëtares, Daku ka luajtur më parë në Kosovës për Llapin e Ballkanin, në Shqipëri për Kukësin, ndërsa në Slloveni për Murën. Me interes të madh pritet të shihet cila do të jetë e ardhmja e tij, me verën që duket e nxehtë.

Një tërmet është regjistruar 32 km lindje-verilindje të Symit, në Greqi.

Sipas Institutit Gjeodinamik, tërmeti ka qenë me magnitudë 4.7 ballë të shkallës Rihter.

Ndërsa thellësia e regjistruar është 39.4 kilometra.

Sipas mediave greke, epiqendra e tërmetit është afër bregdetit turk dhe lëkundjet sizmike, janë ndjerë veçanërisht në ishullin Rodos.

Kryebashkiaku Erion Veliaj, është një produkt mediatik, ndaj për shumëkënd ka qenë i çuditshëm fakti se sot ai ka marrë vendimin ekstrem për të mbyllur “Instagramin” e tij.

Llogaria e tij zyrtare në “Instagram”, me më shumë se 385 mijë ndjekës nuk shfaqet askund në rrjetin e njohur social, ku Veliaj ishte shumë aktiv duke zhvilluar propagandën e tij, për t’i hedhur hi syve publikut nga korrupsioni galopant që ka përfshirë Bashkinë e Tiranës.

Ende nuk dihet zyrtarisht se çfarë ka ndodhur me llogarinë e Veliajt në “Instagram”, por ky zhvillim vjen në kohën kur SPAK ka sekuestruar disa pasuri të ish-drejtorëve të Veliajt, mes tyre kompaninë “5D” dhe hotelin luksoz që po ndërtohej prej tyre në Durrës.

Kujtojmë se një punonjëse e kësaj kompanie, ka konfirmuar se pronar i hotelit është Erion Veliaj. Ndërkohë, një ditë më parë, kreu i opozitës, Sali Berisha denoncoi se SPAK ka firmosur urdhër-arresti për Veliajn dhe vëllain e tij, por më pas është tërhequr.

Kjo lëvizje e Veliajt, vjen pikërisht në një moment ku rrjetet sociale janë shndërruar dhe në “ushqim” për SPAK, për të hulumtuar e zhbiriluar rreth çështjeve në hetim.

Një 22 vjeçar shqiptar i identifikuar si Dhjonisi Kapllani, ka mbetur i plagosur sot rreth orës 02.20 në rrugën “Dodekanisou 86” në lagjen Peristeri të Athinës.

Ka qenë një “Audi” Q2 me targa ZNZ-5931 që ka ndjekur automjetin tip “Smart”, ku udhëtonte si pasagjer shqiptari. Në momentin që të dyja mjetet kanë ndaluar, nga “Smart” zbret Dhjonisi Kapllani, ndaj të cilit është hapur zjarr nga brenda mjetit “Audi”.

Nga të shtënat ka mbetur i plagosur në kofshë 22-vjecari shqiptar. Pas kësaj të dyja mjetet janë larguar me shpejtësi në drejtim të paditur, duke lënë të plagosur Kapllanin.

Një autoambulancë ka transportuar në spital të plagosurin, ndërkohë që në vendin e ngjarjes ka mbërritur menjëherë policia. Aty janë gjetur 6 gëzhoja dhe 2 predha arme zjarri ndoshta të kalibrit 7.62 mm.

Dhjonisi Kapllani, rezulton se ditën e djeshme ka dalë nga burgu, pasi ishte dënuar për organizatë kriminale dhe trafik droge. Gjithashtu, në vitin 2022 ai së bashku me persona të tjerë, ka qëlluar me armë zjarri ndaj mjetit të një shtetasi grek për mosmarrëveshje personale.

Nga hetimet e deritanishme të policisë, dyshohet se personi që ka plagosur 22-vjecarin Dhjonisi Kapllani, është një grek 26-vjecar me mbiemrin Filanthropopoulos, i cili rezulton me precedentë penalë.

Ne 30 qershor 2021 është kapur bashkë me 3 shqiptarë të tjerë me 2 kg 30 gram kokainë, 5 kg 461 gram marijuanë dhe 31 gram cannabis.

Nga Ilir Ikonomi

SI LINDI SHQIPËRIA
Për të shpallur pavarësinë më 28 nëntor 1912, Ismail Qemali dhe njerëzit që e shoqëronin bënë një rrugë të gjatë që filloi nga Stambolli në datën 2 të atij muaji. Pjesa e fundit e këtij udhëtimi ishte rruga e mundimshme me kuaj nga Durrësi për në Vlorë. Një korrespondent anglez ndodhej ato ditë në Durrës dhe na ka dhënë një përshkrim të hollësishëm. U bë edhe një fotografi, por ajo ka humbur. Përshkrimin e gazetarit e kam përkthyer nga gazeta The Sun e Baltimorës:
______
Korrespondenti i gazetës Daily Telegraph në Durrës na jep hollësi interesante për themelimin e shtetit më të ri në botë, Shqipërisë. Ai na dërgon një përshkrim nga skena e nisjes drejt Vlorës të Ismail Qemal beut dhe eskortës së tij prej patriotësh të armatosur për të mbajtur Kuvendin Shqiptar. Ai shkruan:

Ismaili dhe delegatët që e shoqëronin ndenjën dy ditë në një hotel të Durrësit, të mbrojtur nga roje ushtarake që përbëhej kryesisht prej pushkatarësh, asnjëri prej të cilëve nuk ishte më pak se 60 vjeç.

Skena e nisjes së Ismailit ishte mjaft piktoreske, sepse në larminë e ngjyrave kishte diçka orientale. Në fillim erdhën banorët e qytetit, të rinjtë dhe më pas të moshuarit.

Ata kishin mësuar se delegatët ishin gati të niseshin në misionin e tyre, që do të shënonte një epokë të re, dhe rrinin në pritje për të parë, sepse koha nuk kishte asnjë rëndësi për ta.

Pritën një orë e gjysmë, deri kur çdo gjë ishte gati për nisjen. U shfaqën disa kuaj të vegjël, pastaj disa të tjerë deri sa u bënë rreth 20 gjithsej.
Disa prej kuajve u ngarkuan me valixhe dhe ushqime. Në njërin kalë vareshin në të dy anët arka nga ato të portokalleve dhe brenda tyre hipën dy kalamaj që nuk pushonin së qeshuri. Diku më tej dukej një karrocë qerreje, mbuluar me një si dyshek, mbi të cilin u vendosën valixhet që kuajt nuk i mbanin dot.
Por ajo që ngjalli shumë më tepër interes për turmën, ishin delegatët dhe kuajt e shalës që po përgatiteshin për ta.

Disa nga delegatët dukeshin të rinj dhe luftarakë, të tjerët ishin të moshuar dhe me pamje të mençur. Një prift katolik mes tyre, në vend të kamillafit të zakonshëm me strehë të gjerë, mbante një kapele me majë si ato që përdoren në forcat detare, dhe që ishte e stolisur me një gërshetë ngjyrë ari. Po të mos kishte në dorë kamxhikun, prifti do t’i ngjante një oficeri marine të maskuar.

Me sa munda të shihja, ai dhe Ismail Qemali ishin të vetmit pjestarë të paarmatosur të grupit që po nisej për misionin e madh.

Dalëngadalë njerëzit u shtuan, derisa u duk sikur i gjithë Durrësi kishte vërshuar në vendin e ngjarjes. Erdhi edhe një fotograf, i cili vendosi trekëmbëshin dhe shkrepi një foto të kësaj skene të paharrueshme. Nuk e kisha menduar se Durrësi kishte fotograf.

Ndërsa ai bënte shkrepjen, shumë njerëz nisën të ndihmojnë për të shaluar kuajt. Kjo nuk ishte aspak punë e lehtë. Njëra prej shalëve që ishte fare e re, bënte naze dhe nuk qëndronte kurrsesi mbi kalë.

Gjithsesi, në fund çdo gjë ishte gati. Te porta e hotelit u soll një kalë ngjyrë gri. Anash tij u vendos një karrige dhe, në praninë e turmës së mbledhur, Ismail Qemali e shaloi pa vonesë.

Por jo gjithçka kishte mbaruar. Ndërsa kureshtarët shtyheshin, një i moshuar mes delegatëve, që duhet të ishte njeri i respektuar dhe që mbante një karabinë mbi shalë, drejtoi kalin dhe i foli turmës në shqip. Ai shpjegoi se delegatët po niseshin me një mision në interes të kombit dhe shprehu shpresën se Durrësi do t’u uronte mbarësi në këtë punë që kishin ndërmarrë.

Gjithkush do të kishte menduar se në këtë çast turma do të shpërthente në brohoritje dhe në thirrjet “rrugë të mbarë”. E megjithatë, askush nuk shqiptoi qoftë edhe një fjalë të vetme. Ismail Qemali dhe njerëzit e gëzuar që ai kryesonte, në mënyrë metaforike u ranë mamuzeve dhe u nisën për misionin e tyre.

Ishte një karvan jashtëzakonisht piktoresk që po linte qytetin. Në ballë të tyre marshonin dy xhandarë të armatosur, ndërkohë që një mori simpatizantësh i shoqëruan në këmbë delegatët, sikur të donin t’i shpejtonin në rrugën e tyre. Nga dritaret dhe ballkonet, Durrësi e ndoqi me sy karvanin e vogël, i cili u zhduk pak nga pak në mjegullën e mëngjesit.

Prej një gjysmë shekulli të gjithë ne kemi mësuar se Shqipëria u shpall mbretëri për shkak të ambicies së shfrenuar për pushtet të Ahmet Zogut.

Ky mendim ka vazhduar edhe për gati 33 vite pavarësisht se studimet janë divulguar prej marshit politik.
Po përse ne ende kemi këtë përfytyrim?
Si qëndron e vërteta?

E gjitha rrëzohet prej një vështrimi sinkretik të historisë së sistemit politik të vendit, një histori politike e cila ende na mungon.
Qeveria kombëtare e Ismail Qemalit, të paktën deklarativisht, u njoh nga disa prej Fuqive të Mëdha.

Po Shqipëria vetë çfarë ishte në vështrimin e këtyre fuqive? Republikë? Monarki?

E vërteta është se Fuqitë e Mëdha, pikërisht më 1913, kur pranuan deklarimin e pavarësisë së Shqipërisë, vendosën ta njohin shtetin më të ri të Ballkanit si një shtet monarkik. Dhe kjo është një nga arsyet pse Ismail Qemali dha dorëheqjen. Ai mori udhët e mërgimit politik sepse pikërisht bashkëluftëtarët e vet e akuzuan se e kishte shpallur Shqipërinë të pavarur për t’u kurorëzuar vetë si mbret.

Vetëm një vit më pas Fuqitë e Mëdha ishin ato që sollën në Shqipëri një princ dhe e shpallën Shqipërinë një principatë të trashëgueshme, një monarki të rrudhur.
Kjo është arsyeja përse viti 1913 përmendet gjithmonë si një vit i mbrapshtë për Shqipërinë. Këtu morën shkas dhe shumica e fatkeqësive të saj;
Paqëndrueshmëria e sistemit politik.
Varësia prej fqinjëve të saj shovinistë.

Forca e madhe e presionit të të huajve cinikë dhe indiferentë ndaj fatit të saj dhe copëtimi i thellë i territoreve të saj.
Konferenca e Ambasadorëve në Londër projektoi një status të çuditshëm për shtetin shqiptar. Një projekt me paradokse të forta konceptuale. Edhe autonom, edhe sovran. Edhe autonom, edhe neutral. Edhe sovran, edhe nën kontrollin ndërkombëtar.

Çfarë ishte ky sistem për shqiptarët dhe trojet e tyre tashmë të vjedhura edhe ndërkombëtarisht?
Ku ishin miqtë e saj? Dhe përse ata ishin tradhtuar kaq rëndë?

Nocioni i principatës që të huajt futën për ne parakuptonte një filiacion me monarkitë evropiane. Dhe ky ishte një projekt i mirë në letër sepse parashihte zgjedhjen e një princi nga Fuqitë e Mëdha.
Një sistem gjyqësor ku të huajt do të ishin ata që do të luanin rolin vendimtar, duke nënkuptuar se nën rregullimin e statusit të Shqipërisë gjithçka do të procedohej mbi bazën e një parimi ndërkombëtar.

Po ai kombëtar ku gjendej në projekt?

Rrugës e vërteta do të qe ndryshe. Komisioni Ndërkombëtar i Kontrollit që u vendos në Vlorë nuk e njohu as formalisht qeverinë e Ismail Qemalit. Ai u konsiderua një faktor ‘lokal’, i barasvlefshëm me faktorë të tjerë, siç ishte p.sh., qeveria e Esad Pashës në Durrës apo qeverisja ushtarake ndërkombëtare në Shkodër. Dhe me këta faktorë do të mund të bashkëpunohej deri në zgjedhjen e princit.

Ishte ky Komision që sabotoi dhe kundërshtoi çdo aksion kombëtar të qeverisë së Vlorës duke çuar deri në dorëheqjen e Ismail Qemalit.
Kurthet që ju ngritën shqiptarëve pas kësaj ishin të njëpasnjëshme. Shqipëria ishte e vogël. Elita politike ishte gërrnjare dhe pa asnjë traditë shtetformuese. Nisur nga kjo fqinjët që i rrinin asaj pas për të përfituar gjithçka prej dobësisë së tyre realizuan për qejf gjithçka për të bërë të mundur të merrnin në dorë fatet e një kombi si shqiptaria.

Në vitet 1924 autoriteti më i lartë i shtetit ishte Këshilli i Lartë, me katër anëtarë, që përbënin kryesinë e shtetit. Ata mbajtën ndryshe dhe një titull qesharak; çerek-mbretër. Këshilli i Lartë ishte një krijesë e Kongresit të Lushnjës. Një përpjekje për t’i treguar Fuqive të Mëdha në një moment të rrezikshëm për shtetin shqiptar se klasa politike shqiptare gjithsesi po respektonte zgjedhjen që ato vetë kishin bërë. Kjo zgjidhje u konceptua si një gjë e përkohshme, derisa të vendosej forma e regjimit.

Gjatë gjithë periudhës deri tek shpallja formale e monarkisë (1928) Shqipëria kishte si institucionin më të lartë herë një “këshill shteti”, herë një “kryesi shteti”, e cila në fakt kryente funksionet e një sovrani polikratik pa kurorë.
Ishin të njëjtat Fuqi të Mëdha që ndryshimin formal të formës së regjimit nga republikë në monarki e pritën me një indiferencë spektakolare. I vetmi që kundërshtoi mbretin Zog në nismën e tij ishte themeluesi i Turqisë republikane M. Ataturk.

Në ç’sistem jetojmë?

Kjo pyetje e poetit filozof Lasgush Poradeci drejtuar shkrimtarit Ismail Kadare në thelbin e vet, nuk është një çështje kërshërie poetike por një prej nyjave kyçe që ka kushtëzuar fatin historik të popullit shqiptar prej themelimit të shtetit kombëtar e këtej. Tronditjet e herëpashershme në sistemin politik, përmbysjet, marrja e pushtetit me dhunë, revolucionet popullore, luhatjet dhe pasiguritë, zig-zaget si dhe shumë paqartësi të tjera, janë shkaku themelor që Shqipëria e ka kaluar shekullin e vet pa e tejkaluar Rubiconin e saj.