NATO po shqyrton mundësinë për ti dhënë fund praktikës së mbajtjes së samiteve vjetore, një lëvizje që mund të shmangte një përballje potencialisht të tensionuar me Presidentin amerikan Donald Trump. Këtë e thanë 6 burime për agjencinë e lajmeve Reuters.
Administrata e Trump-it ka kritikuar vazhdimisht shumë nga 31 anëtarët e tjerë të aleancës së mbrojtjes, më së fundmi duke qortuar disa prej tyre për mosbashkëpunim në operacionet ushtarake kundër Iranit.
Frekuęnca e samiteve të NATO-s ka ndryshuar gjatë historisë 77-vjeçare të aleancës, por udhëheqësit e saj janë takuar çdo verë që nga viti 2021 dhe do të mblidhen këtë vit në kryeqytetin turk Ankara më 7 dhe 8 korrik.
Por disa anëtarë po bëjnë thirrje për të ngadalësuar ritmin, teksa kërkojnë më pak dramë dhe vendime më të mira. Një diplomat tha se samiti i vitit 2027, që do të mbahet në Shqipëri, ka të ngjarë të zhvillohet në vjeshtë dhe NATO po shqyrton mundësinë që të mos mbajë fare një samit në vitin 2028; vitin e zgjedhjeve presidenciale në SHBA dhe vitin e fundit të plotë të Trump-it në detyrë.
Megjithatë, një vendim përfundimtar nuk është marrë ende dhe fjala e fundit i takon Sekretarit të Përgjithshëm të NATO-s, Mark Rutte.
Debatet brenda aleancës nuk lidhen vetëm me figurën e Trump. Edhe pse disa burime e përmendin atë si faktor, diplomatët theksojnë se shqetësimet janë më të gjera dhe lidhen me mënyrën se si organizohen dhe funksionojnë samitet.
Sipas tyre, mbajtja e samiteve çdo vit shpesh krijon presion për rezultate të shpejta dhe deklarata të forta politike, duke e zhvendosur fokusin nga planifikimi afatgjatë.
“Më mirë më pak samite sesa samite të dobëta”, citohet të ketë thënë një diplomat për Reuters, duke nënvizuar se cilësia e vendimmarrjes është më e rëndësishme sesa frekuenca e takimeve.
Analistët argumentojnë se ulja e ritmit të samiteve mund të ndihmojë aleancën të shmangë tensionet politike dhe të fokusohet më shumë në koordinimin strategjik.
Një analizë e publikuar nga Atlantic Council vlerëson se reduktimi i takimeve të profilit të lartë mund të ulë “dramën” që ka shoqëruar shpesh marrëdhëniet transatlantike në vitet e fundit.
Historikisht, NATO nuk ka mbajtur gjithmonë samite të përvitshme. Gjatë periudhës së Luftës së Ftohtë, takimet në nivel liderësh kanë qenë shumë më të rralla, çka përforcon argumentin se një ndryshim i tillë do të ishte një rikthim te një model më selektiv.